Giáo viên gợi ý cách làm bài thi tiếng Anh vào lớp 10 ‘ăn’ điểm

Theo lịch thi của Sở GD&ĐT Hà Nội, Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm 2025 sẽ diễn ra từ ngày 7-9/6.

Sáng 7/6, thí sinh thi môn Ngữ văn, thời gian làm bài 120 phút; buổi chiều thí sinh thi môn Ngoại ngữ, thời gian làm bài 60 phút; sáng 8/6, thí sinh dự thi môn Toán, thời gian làm bài 120 phút; ngày 9/6, thí sinh dự thi các môn chuyên.

Riêng bài thi ngoại ngữ thi theo hình thức trắc nghiệm khách quan. Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, sẽ có nhiều mã đề thi trong một phòng thi đảm bảo nguyên tắc 2 thí sinh liền kề không trùng mã đề. Thí sinh làm bài thi trên phiếu trả lời trắc nghiệm và kết quả bài thi được chấm bằng phần mềm máy tính.

Năm nay là năm đầu tiên, học sinh lớp 9 thi lên lớp 10 theo chương trình GDPT mới do đó, Sở GD&ĐT Hà Nội đã công bố cấu trúc, định dạng đề thi từ sớm để học sinh ôn tập.

Đề thi môn tiếng Anh sẽ gồm 40 câu trắc nghiệm. Các câu hỏi được xây dựng với 3 cấp độ: Nhận biết, thông hiểu và vận dụng. Đề minh họa được đánh giá là có các dạng bài mới và bỏ một số dạng bài quen thuộc trong các kỳ thi thi trước đây.

Cô Lưu Tú Oanh, giáo viên bộ môn Ngoại ngữ, Trường THCS Trưng Vương, quận Hoàn Kiếm (Hà Nội) chia sẻ, cô có hơn 11 năm giảng dạy môn Tiếng Anh cho học sinh lớp 9. Qua mỗi mùa thi, từng lớp học, từng thế hệ học trò đều để lại trong cô những nỗi niềm riêng, nhất là khi cùng các em bước vào giai đoạn quan trọng nhất đó là chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10.

“Những ngày cuối cùng trước kỳ thi học sinh luôn cảm thấy áp lực đè nặng. Trong lòng mỗi học sinh là một tâm trạng khác nhau, vừa háo hức, vừa lo lắng, bối rối, đôi khi là mỏi mệt khi không biết đề thi sẽ thế nào, liệu có làm tốt được bài thi hay không. Còn với cô giáo sau những tháng ngày đồng hành, dạy dỗ lại là sự trăn trở”, cô Oanh tâm sự.

Đối với môn tiếng Anh, trong mỗi khóa học, sẽ có những học sinh học lực tốt, nắm vững từ vựng và ngữ pháp, làm bài nhanh và chỉn chu. Bên cạnh đó cũng có những em học tốt nhưng thường vội vàng, bỏ sót những lỗi tưởng chừng nhỏ mà đánh mất điểm đáng tiếc.

Do đó, cô Oanh nhắn gửi học sinh từ nay đến kỳ thi không còn nhiều thời gian, các em rà soát lại toàn bộ nội dung trọng tâm của chương trình đã được thầy cô dạy trên lớp đồng thời luyện đề để có kỹ năng và đúc rút kinh nghiệm.

Khi vào phòng thi, thời gian làm bài chỉ gói gọn trong 60 phút, do đó thí sinh bình tĩnh đọc đề và trả lời nhanh nhưng không chủ quan. Phải biết chắt chiu từng 0,25 điểm.

Cũng có những em học lực chưa thực sự nổi bật , không phải vì không có khả năng mà có thể trước đây chưa chú trọng môn học. Đến năm lớp 9, khi nhận thức được tầm quan trọng của kỳ thi, các em nỗ lực gấp đôi, gấp ba, nhưng vẫn luôn trong trạng thái bị thời gian đẩy lùi. Có những em chăm chỉ học cả ngày, nhưng do thiếu hệ thống, kiến thức rời rạc, ôn tập thiếu định hướng, thành ra hiệu quả chưa đạt như mong muốn.

Các em cần bình tĩnh làm bài một cách chắc chắn, từ câu dễ đến câu khó. Đặc biệt, ở các câu dễ trong khả năng có thể làm được phải rà soát để chắc chắn, không bị mất điểm. Chỉ còn khoảng 1 tuần nữa sẽ tới kỳ thi, các em không được cuống, không ôm đồm, tham vọng học thật nhiều mà phân chia thời gian hợp lý, học phần nào chắc phần đó.

Cô Oanh trăn trở, trong số học sinh dự kỳ thi hằng năm, ngoài những em có mục tiêu phấn đấu rõ ràng vẫn còn những em vẫn chưa biết mình đang học để làm gì.

Các em không buông xuôi nhưng chưa thực sự nắm được ý nghĩa của việc cố gắng. Học vì bố mẹ yêu cầu, học vì bạn bè xung quanh đều học. Những ánh mắt còn lơ đãng, những trang vở còn bỏ trắng. Các em cần xốc lại tinh thần, xác định mục tiêu, con đường đi để nỗ lực hết sức trong kỳ thi tới.

Không thức khuya, không học kiến thức mới

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT của Hà Nội với mức độ cạnh tranh cao, không chỉ kiểm tra kiến thức, mà còn thử thách ý chí, sự cố gắng của từng học sinh.

Cô Tú Oanh khuyên, học sinh cần rà soát lại toàn diện hệ thống kiến thức đã học gồm: Từ vựng, ngữ pháp, cấu trúc câu, kỹ năng viết…

Với từ vựng, các em ôn tập theo từng chủ điểm quen thuộc như môi trường, du lịch, trường học, truyền thông, lối sống…

Ngữ pháp, học sinh không thể học lướt, mà phải học kỹ để nắm chắc từng phần: các thì cơ bản và nâng cao, câu điều kiện, bị động, tường thuật, mạo từ, từ loại, mệnh đề quan hệ… Những cấu trúc như suggest + V-ing, wish + past simple, hay so sánh kép, liên từ chỉ kết quả – nhượng bộ – nguyên nhân cần được nhắc lại nhiều lần bằng ví dụ cụ thể.

Việc luyện kỹ năng đọc - viết trong tuần cuối cũng cần có phương pháp. Học sinh không học dàn trải, ôm đồm. Với kỹ năng đọc, các em hãy luyện khả năng nhận diện câu chủ đề, tìm thông tin chi tiết, đoán nghĩa từ vựng qua ngữ cảnh, và đặc biệt là luyện cách loại trừ phương án sai.

Sau khi chọn được một phương án đúng, các em hãy tập thói quen lắp thử ba phương án còn lại vào chỗ trống, điều này không chỉ củng cố kiến thức mà còn giúp kiểm tra tính hợp lý một cách toàn diện.

Cô Oanh lưu ý thí sinh, với đề theo chương trình GDPT 2018, kỹ năng viết trong đề thi không còn xuất hiện dưới dạng bài viết tự luận dài dòng như trước, mà được tích hợp tinh tế vào các câu hỏi trắc nghiệm về hoàn chỉnh câu, lựa chọn từ/cấu trúc đúng để hoàn thiện đoạn văn hoặc toàn bộ bài viết ngắn. Tuy hình thức là trắc nghiệm, nhưng bản chất vẫn đánh giá năng lực tạo lập văn bản, từ câu đơn đến đoạn và bài văn ngắn, đúng chuẩn trình độ A2.

Chính vì vậy, trong tuần cuối, học sinh cần luyện tập thật kỹ các dạng câu hỏi liên quan đến ngữ pháp và ngữ nghĩa trong ngữ cảnh viết.

Ví dụ: Chọn thì phù hợp để hoàn chỉnh câu có thời gian cụ thể (hiện tại đơn, quá khứ đơn, hiện tại hoàn thành…)

Chọn cấu trúc đúng (wish + quá khứ, suggest + V-ing, câu điều kiện loại 1, mệnh đề quan hệ…)

Chọn từ nối phù hợp để liên kết ý trong đoạn văn (however, because, although, so…)

Chọn đại từ, mạo từ, giới từ đúng để giữ mạch văn và sự mạch lạc.

Đối với dạng bài điền khuyết trong đoạn văn hoặc bài viết ngắn, học sinh cần đọc toàn văn bản trước để hiểu chủ đề, xác định giọng văn, sau đó lựa chọn theo hướng: “chọn đúng – rồi thử loại sai”. Đây là kỹ năng không thể thiếu để đảm bảo độ chính xác tuyệt đối trong từng câu, từng điểm.

Mục tiêu không chỉ là chọn đúng phương án, mà là chọn có hiểu và hiểu đúng với tư duy của một người đang viết một văn bản ngắn. Do đó, dù làm trắc nghiệm, học sinh cần rèn thói quen đặt mình vào vị trí người viết: "Nếu mình đang viết bài này, mình có dùng từ/cấu trúc này không?", "Tại sao lại không dùng phương án kia?" Những câu hỏi đó sẽ giúp các em tư duy ngôn ngữ sâu sắc hơn, tránh học vẹt, học đối phó.

Một lưu ý nữa là trong tuần cuối trước kỳ thi, học sinh đừng học thêm những gì mới mẻ. Hãy dùng thời gian để củng cố, luyện đề để soát lỗi. Các em hãy làm ít nhưng chắc chắn và quan trọng nhất là giữ cho tinh thần thật tốt, không căng thẳng, khó ngủ.

Cô cũng mong, phụ huynh, những người đồng hành thầm lặng sẽ đồng hành, hỗ trợ các con bằng sự thấu hiểu và yêu thương, không phải bằng áp lực và kỳ vọng.