Huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông: Trẻ em dân tộc thiểu số bị dụ dỗ và bóc lột sức lao động

Em A và em G vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ về quãng thời gian phải lao động tại TPHCM. Ảnh: Đức Huy

Đi lao động xa nhà dù chưa đến tuổi thành niên

Vào một ngày cuối tháng 3/2018, chúng tôi có dịp tìm về thôn Phú Vinh (xã Quảng Phú) để tìm hiểu rõ hơn về hoàn cảnh của những gia đình có con em bị một số người lạ mặt đưa xuống TPHCM lao động. Sau khi vượt hơn 100km từ TP Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk) xuống đến trung tâm xã, chúng tôi tiếp tục hỏi han và men theo những con đường đèo ngoằn ngoèo giữa núi, gập gềnh đất đá để tiến vào thôn. Những ngôi nhà nhỏ, lụp xụp nằm cheo leo trên các đỉnh đồi đóng cửa im ỉm, có lẽ người dân vẫn đang bận rộn với công việc đồng áng. Những mảnh đồi với đất đá ngổn ngang, khô cằn, chỉ có một vài loại cây có thể sống sót được.

Trò chuyện với chúng tôi, ông Lục Văn Hiệp - Trưởng ban tự quản thôn Phú Vinh cho biết, trên địa bàn thôn có khoảng 500 hộ dân, trong đó mới có khoảng 400 hộ dân có sổ đăng kí tạm trú. Theo ông Hiệp, thôn có 11 dân tộc anh em chung sống với nhau, đa phần là người Mông. Do vẫn còn lưu giữ phong tục tập quán lạc hậu nên nhiều gia đình tảo hôn, sinh con không có kế hoạch khiến kinh tế khó khăn, trẻ em không được đến trường. Vì vậy, một số người lạ đến gia đình các em gợi ý, dụ dỗ đưa các em xuống thành phố lao động với lời hứa công việc nhẹ, lương cao. Những bậc cha mẹ nơi đây vì điều kiện kinh tế khó khăn, nhận thức về pháp luật còn hạn chế nên chấp nhận cho các con mình đi lao động xa nhà mặc dù chưa đến tuổi thành niên.

Theo báo cáo mới nhất của UBND xã Quảng Phú, hiện trên địa bàn xã có 11 trẻ em người Mông có độ tuổi từ 13 - 14 tuổi (trú thôn Phú Vinh) bị một số người lạ mặt dụ dỗ và đưa xuống TPHCM làm tại các cơ sở may mặc, giày da. Các em bị chủ cơ sở cho vào làm việc tại kho và không cho ra ngoài. Sau đó có 7 em đã về nhà, còn 3 em được Công an phường Tân Thành (quận Tân Phú, TPHCM) chăm sóc và còn em S.Th.L. (SN 2007) chưa xác định được đang ở đâu.

Sau khi sự việc xảy ra, UBND xã Quảng Phú đã cử đoàn cán bộ phối hợp với Công an huyện Krông Nô đến trực tiếp Công an phường Tân Thành để làm thủ tục nhận lại 3 em là P.T.C (SN 2002), P.T.A (SN 2003) và H.T.G (SN 2004) để đưa các em về lại với gia đình.

Làm 12 tiếng/ngày với mức lương ‘bèo bọt”

Trò chuyện với chúng tôi, em H.T.G (SN 2004) vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại quãng thời gian em cùng các bạn bị đưa xuống TPHCM làm việc. Em G cho hay, do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên em không được đi học như bạn bè cùng trang lứa. Sau Tết Nguyên đán 2018, G được một người đàn ông lạ mặt đưa xuống TPHCM làm tại một cơ sở may mặc. Tại đây, mặc dù được chủ cơ sở cho ăn ở đàng hoàng nhưng mỗi khi các em làm sai gì hoặc làm không vừa ý chủ sẽ bị mắng chửi không thương tiếc. Đi cùng em G còn có các em P.T.A và P.T.C. Tuy nhiên sau khi trở về nhà, em C đã đi làm thuê ở huyện khác.

Gương mặt còn ngây thơ, non nớt, dáng người nhỏ thó, em P.T.A cho hay, sau khi nhận được lời đề nghị của người lạ mặt, bố em đã đưa em qua tỉnh Lâm Đồng để đón xe khách xuống TPHCM làm việc. Tại đây, em được ông chủ đưa vào làm tại một xưởng sắp xếp và đóng gói đồ may mặc. Mỗi ngày, em phải làm từ 7h30 sáng đến 12h trưa, rồi từ 14h30 đến 19h tối. Sau đó, các em lại tiếp tục làm từ 20h30 đến 23h đêm. Công việc quá sức khiến các em mệt mỏi và nhiều khi có suy nghĩ muốn bỏ trốn về với gia đình. Tuy nhiên, sau khi làm xong, chủ cơ sở này không cho các em ra ngoài mà đóng cửa nhốt trong phòng nên em không thể nào tìm cách về nhà được. Sau khi được các cơ quan chức năng xuống tận nơi đưa về, các em được chủ cơ sở trả cho 1,5 triệu đồng.

Không được may mắn trả lương như các em P.T.A và H.T.G, em P.T.G (SN 2004) vẫn phải lao động vất vả trong 2 tuần liền. Sau đó, do sức khỏe yếu và còn nhỏ không làm được việc nên chủ cơ sở đã đưa em ra bến xe để về lại gia đình.

Em P.T.G cho hay, trước khi xuống thành phố làm, người chủ cơ sở có nói với các em nếu làm được việc sẽ trả cho 20 triệu đồng/năm, còn em nào không thành thạo việc chỉ nhận được mức lương 15-16 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, theo em P.T.G, mỗi ngày em phải làm việc 12 tiếng đồng hồ, bên cạnh đó phải bưng bê đồ nặng nhọc rất vất vả.

Liên quan tới thực trạng trên, ông Y Cam - Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Phú cho biết, vừa qua chính quyền địa phương phát hiện có một số người lạ mặt đến đưa các em xuống TPHCM lao động mà không thông qua chính quyền địa phương. Sau khi tìm hiểu, rà soát chính quyền địa phương thông qua Công an huyện Krông Nô đã liên hệ với Công an TPHCM nhằm phối hợp để đưa các em về với gia đình. Sau khi phát hiện được 3 em tại cơ sở của ông N.T.T (ở phường Tân Thành, quận Tân Phú) làm chủ, cơ quan chức năng đã tiến hành làm việc và “giải thoát” cho các cháu.

Cũng theo ông Y Cam, ngày 29/3, chính quyền địa phương cũng phối hợp với các cơ quan đoàn thể đến các thôn, buôn và từng hộ gia đình để tuyên truyền cho người dân nắm bắt được Luật Chăm sóc và bảo vệ trẻ em… nhằm nâng cao nhận thức người dân, tránh việc con em bị đưa đi bóc lột sức lao động.

Đức Huy