Khi điện thoại không chỉ là cái Alo

 

Phương Tây có câu: "Hãy cho tôi biết con chó của bạn, tôi sẽ nói bạn là người như thế nào”; Hay "Hãy kể về bạn của bạn, tôi sẽ cho biết bạn là ai", thì ngày nay, giới trẻ Việt Nam, câu nói đó lại được linh hoạt ví von thành: "Hãy cho tôi xem điện thoại di động của bạn, tôi sẽ cho bạn biết bạn là người như thế nào". Đó là điều thú vị về mối liên hệ giữa công nghệ và sức khoẻ sinh sản/sức khỏe tình dục (SKSS/SKTD) mà BS. Hoàng Tú Anh - Giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số (CCIHP) chia sẻ tại Hội nghị quốc gia về tình dục và Sức khỏe 2012 vừa được tổ chức tại Hà Nội.

 

Điện thoại di động- một phần nhân dạng giới và tình dục

Khảo sát cũng cho thấy: 50% người dùng điện thoại di động để tìm kiếm thông tin về tình dục . Khi không chỉ là "cái alo", điện thoại di động ngày nay được kết nối Internet càng làm tăng lên tính phổ biến để tìm kiếm bạn tình, người yêu...

"Thay vì "có sao dùng vậy" một chiếc điện thoại di động phổ thông, khi em dùng chiếc điện thoại hợp với cung Hoàng đạo của mình, lại được trang trí theo sở thích, em càng tự tin, kiêu hãnh vì mình sở hữu hàng 3D: "đẹp, độc, đỉnh". Giờ người ta nhìn vào em, cũng thấy sự hiện đại và óc thẩm mỹ "bắt mốt" của em" - Minh Huyền (sinh viên đại học năm thứ 3 tại Hà Nội) cho biết. Suy nghĩ này giờ đây không chỉ là của riêng Minh Huyền.

Bà Hoàng Tú Anh chia sẻ: "Sự phát triển của điện thoại di động như là một phương tiện tiềm năng cho việc giáo dục tình dục. Năm 2011, chúng tôi đã tiến hành một nghiên cứu về vấn đề công nghệ và tình dục của thanh thiếu niên - một tiểu đề tài nằm trong chương trình lớn hơn - tại 5 nước trong khu vực Đông Nam Á. Ở Việt Nam, chúng tôi chọn điện thoại di động là "đại diện" cho vấn đề công nghệ..."

Theo đó, chương trình này được thực hiện với gần 3.000 người được khảo sát trực tuyến trên trang www.surveymonkey.com. Đối tượng là thanh niên từ 18-30 tuổi chưa kết hôn, sống tại Việt Nam. Bên cạnh đó, 38 thanh niên đã được phỏng vấn sâu và phân tích các tin nhắn, hình ảnh, clip trên di động của họ và được họ cho phép.

"Điện thoại di động không chỉ là phương tiện liên lạc mang tính cá nhân nữa, nó không chỉ là "cái alo" mà đã được các thanh niên coi đây là phần nhân dạng giới và tình dục." - bà Hoàng Tú Anh nói.

Phân tích điều này, bà Tú Anh cho rằng: Phương Tây có câu: "Cho tôi xem con chó của bạn, tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là người như thế nào"; hoặc: "Cho tôi biết bạn của bạn là ai, tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là người như thế nào". Còn bây giờ, ở Việt Nam, có thể linh hoạt đổi thành "Cho tôi xem điện thoại của bạn, tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là người như thế nào". Giới trẻ bây giờ có chủ đích hơn trong việc lựa chọn cho mình điện thoại di động. Ở các thành phố lớn, có cả các cửa hàng chuyên về điện thoại di động để phục vụ riêng việc đề can, trang trí... Không thiếu những bạn trẻ thông qua điện thoại di động để thể hiện đẳng cấp của mình. Không chỉ dừng lại ở vỏ ngoài điện thoại, giới trẻ còn lựa chọn những chiếc điện thoại có tính năng đa dạng, tích hợp nhiều phần mềm hiện đại. "Cũng có những thanh niên thể hiện mình qua việc trang bị cho mình dòng điện thoại độc, lạ, hiếm. Bởi theo họ, nếu có điện thoại như thế, ra ngoài sẽ tự tin hơn" - bà Tú Anh nói.

Việc lựa chọn cho mình một chiếc điện thoại di động cũng chịu ảnh hưởng của các chương trình quảng cáo. Với dòng điện thoại dành cho nữ giới, sự quyến rũ, gợi cảm là tiêu chí hàng đầu. Còn với nam giới, sẽ là hình ảnh đi du lịch hay doanh nhân thành đạt...

"Đừng nghĩ rằng thanh niên thành thị mới dùng điện thoại hiện đại. Khảo sát cho thấy, thanh niên ở nông thôn chính là các đối tượng sử dụng nhiều chiếc smart phone "một trong tất cả". Chiếc điện thoại này có rất nhiều tính năng, bao gồm cả việc kết nối Internet, vì các bạn không có máy tính. Những chiếc smart phone này rất rẻ tiền, do đó, các bạn thay đổi điện thoại liên tục, cập nhật những tính năng mới nhất của thời đại, bao gồm cả việc tìm kiếm thông tin tình dục, kết nối bạn tình, người yêu thông qua chat sex!" - bà Tú Anh chia sẻ thông tin thú vị.

 

Ảnh minh họa

50% người dùng điện thoại di động để tìm kiếm thông tin về tình dục

Trong số gần 3.000 đối tượng được khảo sát, có 21% từng quay, chụp ảnh sexy của bạn tình có đồng thuận, 16% quay của người khác, trong đó 25% không hỏi ý kiến. Có 22% số người đã từng nhận các cuộc gọi và tin nhắn quấy rối tình dục. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là 72% không phản ứng trước những tin nhắn này, hầu hết chỉ thụ động bằng việc thay số điện thoại, phần lớn thì "bó tay".

Với những người ở thế hệ trước, thậm chí những người ở sinh ra thời cuối 8x, chắc vẫn còn lưu lại hình ảnh những chiếc phong thư màu hồng dùng để gửi thư tình. Ngày đó, thư tay là cách để nói những lời "muốn tỏ nhưng ngại ngỏ lời".

 Ngày nay, việc đó đã được điện thoại di động thay thế, kể cả những vấn đề tế nhị, nhạy cảm. Kết quả khảo sát cho thấy, có đến 73% số người được phỏng vấn chưa bao giờ viết thư tay cho bạn tình, người yêu. Thậm chí, có bạn trẻ đã hồn nhiên trả lời:  "Thư tay à? Khái niệm lỗi thời đó đáng ra phải được đưa vào bảo tàng rồi chứ?". Vậy nhưng, với email - một công cụ rất hữu ích, tiện dụng, hiện đại - cũng chỉ có gần 40% người dùng để gửi email cho người yêu mà thôi!

Trong khi đó, 100% bạn dùng điện thoại di động đều dùng để nhắn tin cho người yêu, bạn tình. Việc nhắn tin này có nhiều mục đích như để hẹn hò, thể hiện tình cảm, giải quyết mâu thuẫn, hay nói những câu sướt mướt, ướt át mà không thể diễn đạt trực tiếp bằng lời... "Có nhiều bạn nhắn tin kỷ lục đến 60- 70 lần trong một ngày chỉ với người yêu mình" - bà Tú Anh thông tin.

Khảo sát này cũng cho thấy: 50% người dùng điện thoại di động để tìm kiếm thông tin về tình dục . Khi không chỉ là "cái alo", điện thoại di động ngày nay được kết nối Internet càng làm tăng lên tính phổ biến để tìm kiếm bạn tình, người yêu. Lấy dẫn chứng cho điều này, bà Tú Anh kể lại một trường hợp nữ sinh viên đại học xa nhà được phỏng vấn: "Em quen anh ấy rất tình cờ. Vào một ngày mưa buồn, chẳng biết làm gì, em nhắn tin vào một số điện thoại rất vu vơ, chỉ khác mình một chữ số cuối cùng. Ai ngờ đấy là của một bạn trai, chúng em nhắn qua nhắn lại, lâu dần thành quen. Từ thế giới ảo, chúng em gặp mặt rồi yêu thật!".

Việc tìm kiếm bạn tình, người yêu hay bạn bè ngày nay được công khai trên Internet hoặc tivi. Nếu bạn muốn vào trang web noi.vn. một trang giúp các bạn tìm “một nửa” ngay trên di động, bạn sẽ giao tiếp đầu tiên thông qua nhắn tin đăng ký qua điện thoại. Bạn gửi tin nhắn càng nhiều thì sẽ được lên hàng VIP, khi đó bạn được nhiều đặc quyền hơn như được post hình, chọn người đẹp, lên top trên... Nếu bạn nào hay xem tivi sẽ thấy trong chương trình âm nhạc theo yêu cầu, thông tin về tin nhắn và số điện thoại của bạn sẽ được "trưng" công khai trên màn hình tivi bên cạnh bài hát đang được phát. Trong đó, không ít nội dung tin nhắn về tình dục, làm quen, hay những câu nói rất mùi mẫn... Bạn nào càng đưa nhiều tin nhắn thì càng dễ được lên hàng VIP. Khi đó, yêu cầu về bài hát ưa thích của bạn cũng sẽ được ưu tiên hơn. "Điều này cho thấy, nhu cầu tìm kiếm và thông tin về tình dục của giới trẻ ngày càng nhiều, đa dạng." - bà Tú Anh nói.

 

Nguy cơ cao bị quấy rối tình dục

Không chỉ là cái alo, ngoài chức năng nghe, gọi, nhắn tin, điện thoại di động còn được cấu tạo chức năng ghi hình, chụp ảnh chất lượng cao, trong đó bao gồm cả những hình ảnh, clip mang tính sexy. Cùng với việc kết nối Internet ngày càng nhanh chóng, đơn giản, tốc độ phát tán những hình ảnh này cũng nhanh hơn bao giờ hết.

Có gần 1/3 số người được khảo sát đã cho biết: Việc lưu hình ảnh và video sexy trong điện thoại chủ yếu để thỏa mãn nhu cầu cá nhân. Hơn 54% đã nhận hình ảnh sexy từ bạn tình, người yêu; 41% từ người lạ. Khảo sát cũng cho thấy một phát hiện thú vị là gần một nửa các bạn trẻ đã từng tự quay, chụp hình ảnh sexy của chính mình. Giải thích cho điều này, bà Tú Anh cho rằng: Xã hội hiện đại phát triển, chủ nghĩa cá nhân cũng có dịp được bộc lộ bao gồm cả nhu cầu tự đề cao chính mình. Người ta không chỉ khoe mình học tốt, kiếm tiền giỏi, giờ đây, các bạn trẻ còn quan niệm: "Em đẹp, em có quyền khoe" cũng là một điều đáng tự hào.

 "Một lần em bị cưỡng hiếp khi say rượu. Em đã phản ứng rất dữ nhưng vì say quá nên em ngủ thiếp đi... Vài ngày sau, hắn gọi cho em và nói rằng có một clip. Em đoán rằng hắn đã quay clip khi em đang ngủ. Hắn đe dọa nếu em không đồng ý trở thành bạn gái của hắn, hắn sẽ gửi clip đó cho chồng sắp cưới của em... Em đã rất sợ" - đó là tâm sự của một nhân viên văn phòng khi được phỏng vấn. Sợ hãi, không biết xử trí ra sao là tâm trạng chung của những nạn nhân bị quấy rối tình dục qua điện thoại.

Vậy tại sao không cảnh cáo người gửi? Nhiều người quan niệm, việc đó "chẳng có giá trị gì". Nhưng suy cho cùng, một phần khác là do hệ thống hỗ trợ của nhà mạng hiện nay dường như không có. Khảo sát đã ghi lại rất nhiều ý kiến cho rằng: Các dịch vụ và chính sách hiện tại chỉ mới tập trung vào việc cung cấp dịch vụ và kết nối nhưng chưa có quan tâm thích đáng về riêng tư, bảo mật. Các nhà mạng cũng không có trách nhiệm gì khi khách hàng gọi điện đến trình bày việc quấy rối tình dục, trừ khi khách hàng yêu cầu đóng sim hoặc chặn số thì họ mới làm.

Bên cạnh đó, việc hỗ trợ pháp lý khi trở thành nạn nhân của quấy rối tình dục qua điện thoại còn yếu ớt. Một giáo viên tiểu học đã chia sẻ: "Tôi không muốn dính dáng đến công an. Việc báo cho công an nghe có vẻ hay nhưng thử nghĩ kỹ đi, liệu người ta có giải quyết ngay cho mình không, hay mình lại bị mất nhiều thứ hơn?".

 

Chia sẻ bên lề với chúng tôi, bà Hoàng Tú Anh băn khoăn: Các chương trình giáo dục cho thanh niên về kỹ năng trong môi trường đặc biệt này, hầu như chưa có. Chúng tôi đã từng nhận được rất nhiều cuộc gọi của các em nữ, kể rằng: Vì quá bị thu hút bởi bạn bên kia nên em sẵn sàng bỏ học mấy ngày để bắt xe vào tận một tỉnh xa xôi để gặp mặt người đó. Điều đáng lo là các em chỉ băn khoăn rằng: Mình có nên đi hay không, đi như thế liệu anh ấy có nghĩ mình dễ dãi quá hay không? Trong khi các em không có bất kỳ một suy nghĩ hay phương án dự phòng nào về các tình huống rủi ro có thể xảy ra.   Ví dụ: Mình cần phải thông báo với ai; Khi thấy mình qua 2 - 3 ngày mà chưa về thì phải liên hệ với ai, đến địa điểm nào… Nhu cầu tìm hiểu thông tin về tình dục rất nhiều nhưng hiếm có bạn trẻ nào lưu vào danh bạ điện thoại số liên lạc của các Trung tâm tư vấn tâm lý, tình cảm. Đó là thực tế mà khảo sát đã cho thấy.