Không đánh đập, la mắng nhưng kiểu cha mẹ tưởng là 'tốt' này lại âm thầm hủy hoại con cái, khiến chúng lớn lên khó có cuộc sống tươi đẹp

Trầm cảm vì thường xuyên bị mẹ chê bai

Trên Zhihu, có một chủ đề được nhiều cha mẹ quan tâm: "Tại sao con tôi dạy mãi cũng không chịu nghe lời?". Trên thực tế, nhiều người nói rằng, cha mẹ sinh con, trời sinh tính, nhưng tính cách vẫn có thể rèn dũa được theo năm tháng. Và sau tất cả, sự giáo dục của cha mẹ vẫn là quan trọng nhất.

Có những cách làm hỏng trẻ em mà nhiều cha mẹ vẫn đang làm và những cách này không chỉ khiến trẻ con cảm thấy tự ti thua thiệt, mà có những đứa trẻ vốn rất thông minh lanh lợi, nhưng lại bị sự giáo dục này ảnh hưởng đến tâm lý, khiến trẻ không còn tự tin.

Tiểu Liên (Trung Quốc) từ nhỏ đã là một cô gái hoạt bát và đáng yêu, em thông minh, học giỏi và có trái tim nhân hậu. Tuy nhiên, mẹ em lại là một người thích "châm biếm" và "làm thất vọng". Mặc dù Tiểu Liên luôn đạt thành tích xuất sắc ở trường nhưng như không muốn con vui trọn vẹn, luôn dùng những lời lẽ gay gắt để chế nhạo, cho rằng so với bạn A, bạn B con vẫn chưa là gì cả.

Có lần, Tiểu Liên giành được giải thưởng học sinh xuất sắc của trường, cô bé hào hứng cầm bằng khen về nhà và muốn chia sẻ niềm vui với mẹ. Tuy nhiên, khi đưa cho mẹ xem tấm bằng, bà lạnh lùng nói: "Thành tích nhỏ như vậy có xứng đáng được khen thưởng không? Hãy nhìn những người hàng xóm của chúng ta, những học sinh lãnh đạo xuất sắc hàng năm".

Cô con gái nghe xong cảm thấy rất buồn, nhưng biết tính tình của mẹ nên chỉ có thể im lặng cúi đầu. Càng lớn, Tiểu Liên càng cảm thấy tự ti và chán nản. Em nhận thấy rằng việc đối mặt với các mối quan hệ xã hội và giữa các cá nhân ngày càng trở nên khó khăn hơn và luôn cảm thấy mình không đủ tốt hoặc không đủ nổi bật.

Trạng thái tinh thần của em dần trở nên tiêu cực và cuối cùng phát triển thành trầm cảm.

Trong quá trình điều trị, Tiểu Liên đã nói với bác sĩ tâm lý về mối quan hệ của em với mẹ. Với sự giúp đỡ của các bác sĩ, em dần dần học được cách chấp nhận bản thân, thoát khỏi những ảnh hưởng tiêu cực do mẹ mang lại cũng như cách thiết lập lại sự tự tin và lòng tự trọng của mình.

Tuy tình mẫu tử thiêng liêng, nhưng đôi khi cách giáo dục, hướng dẫn của cha mẹ có thể gây tổn hại vĩnh viễn cho con cái. Trong các phương pháp nuôi dạy con, có một số cha mẹ thích "làm hỏng cuộc vui" và "dội gáo nước lạnh", trong khi một số cha mẹ lại thích khen ngợi và động viên. Hai kiểu cha mẹ sẽ dẫn tới những đứa trẻ với tính cách khác nhau.

Chê bai khiến đứa trẻ héo mòn

Nhà thơ Angelo nói: "Lời nói giống như những viên đạn năng lượng nhỏ bắn vào lĩnh vực cuộc sống mà mắt thường không thể nhìn thấy được". Đối với con cái, lời khen ngợi của cha mẹ là một loại năng lượng sống giúp chúng phát triển mạnh mẽ trong việc nuôi dưỡng tình yêu thương.

Để kiểm chứng sức mạnh của ngôn ngữ, các nhà khoa học đã tiến hành một "thí nghiệm cây xanh" nổi tiếng. Họ đặt hai cây xanh ở cùng một nơi, cùng nhiệt độ phòng và cùng ánh sáng. Điểm khác biệt là chậu cây xanh này liên tục được khen ngợi, còn chậu kia thì suốt ngày bị chê bai.

Khi thí nghiệm kéo dài 30 ngày, một cảnh tượng kỳ diệu đã xảy ra: Cây xanh bị mắng thì khô héo và chết, còn cây được khen lại tươi tốt hơn. Nuôi dạy con cái cũng giống như trồng cây, và lời nói của cha mẹ, như thí nghiệm này chứng minh, có thể có tác động rất lớn. Thêm một lời khen sẽ khiến trẻ tự tin hơn, thêm một lời động viên sẽ khiến trẻ dũng cảm hơn.

Giáo sư tâm lý nổi tiếng Susan Forward từng nói: "Trẻ em sẽ luôn tin vào những gì cha mẹ nói về mình và biến nó thành ý tưởng của riêng chúng". Những đứa trẻ thường xuyên được khen ngợi sẽ lớn lên một cách vô thức để trở nên xứng đáng với mọi lời khen ngợi.

Trong giáo dục có khái niệm "vòng xoáy đi lên". Điều này có nghĩa là nếu một đứa trẻ có một "câu chuyện khởi đầu" tuyệt vời, nó sẽ bắt đầu một cuộc sống tích cực và có tính chu kỳ. Câu chuyện khởi đầu có đẹp hay không phụ thuộc hoàn toàn vào cách cha mẹ kể.

Tiếc thay, trên đời không thiếu những bậc cha mẹ "cay đắng". Họ dùng sự phủ định làm sự như sự khích lệ và sự chỉ trích như sự thúc đẩy động lực Cuối cùng, đứa trẻ rơi vào tình trạng tự ti và bất lực.

Từ nhỏ đến lớn, mỗi khi con cái phạm lỗi, nhiều bậc cha mẹ đều sẽ khiển trách nặng nề hoặc đe dọa. Kết quả là càng mắng mỏ thì đứa trẻ càng nổi loạn.

Nhà văn Farisa Sabari đề xuất ý tưởng về một "chip mẫu" . Cô cho biết, mỗi đứa trẻ đều có một "con chip" tích hợp được cha mẹ cấy vào cơ thể. Khi cha mẹ nói chuyện gay gắt với nhau, con chip này chứa đựng rất nhiều sự tức giận. Nếu cha mẹ là người ngọt ngào thì con chip sẽ tràn đầy sự tự tin, lạc quan và sáng tạo. Con chip quyết định khả năng tính toán của máy tính, còn con chip bên trong của đứa trẻ quyết định đứa trẻ sẽ phát triển theo hướng như thế nào.

Lời nói của cha mẹ mở đường cho tương lai của con cái. Cha mẹ càng ngọt ngào thì con cái càng ngoan. Sự phủ định khiến con người rút lui, trong khi sự khẳng định khuyến khích con người tiến về phía trước.

Khi khen con, nhiều bậc cha mẹ bối rối: Tôi thực sự không biết khen thế nào. Có một phương pháp gọi là "đòn bẩy để tăng sức mạnh": Cô giáo nói rằng con học rất giỏi trong lớp; chú hàng xóm nói rằng con rất lịch sự; dì Lưu nói rằng con rất thông minh...

Đôi khi, chúng ta phải dùng một mẹo nhỏ, dùng lời nói của người khác để truyền lại sự động viên cho con mình. Khi trẻ cảm thấy được thế giới bên ngoài đánh giá cao, trẻ sẽ có động lực và hạnh phúc hơn để lớn lên.

Mẹ mất sớm, cha lấy vợ mới nên ít quan tâm khiến cậu bé 12 tuổi tủi thân làm một việc mà ai thấy cũng nghẹn ngào, quặn thắt

GĐXH - Anh cảnh sát bùi ngùi nhớ lại khoảnh khắc nói chuyện với cậu bé: "Khi đó trái tim tôi như thắt lại. Thân là một người cha, tôi rất thương cậu bé".

8 cách nói chuyện giúp cha mẹ dễ dàng khiến trẻ chịu lắng nghe

GĐXH - Con không chịu lắng nghe và ghi nhớ những gì cha mẹ dạy bảo khiến nhiều phụ huynh cáu gắt. Vậy có cách nào để cải thiện điều đó?