Kỳ tích chưa từng có: Quốc gia tỷ dân chặn đứng sông dữ trong 24 giờ, xây 2 đập thủy điện công suất khủng

Trong một sự kiện được đánh giá là chưa từng có trong lịch sử xây dựng thủy điện Trung Quốc, các kỹ sư nước này đã chặn đứng dòng chảy sông Nhã Lung – phụ lưu lớn nhất của sông Dương Tử – tại hai vị trí cách nhau hàng chục km chỉ trong vòng một ngày.

Thành tựu này mở đường cho việc khởi công đồng thời 2 nhà máy thủy điện Mengdigou và Yagen (bao gồm đào móng và đổ bê-tông đập chính).

Hai đập Mengdigou và Yagen có tổng công suất lắp đặt 2,7 triệu kW. Ước tính, sản lượng điện của hai nhà máy có thể đáp ứng nhu cầu điện sạch cho hơn 8 triệu hộ gia đình Trung Quốc mỗi năm, SCMP thông tin ngày 29/10.

"Dự án không chỉ đảm bảo nguồn điện xanh, ổn định cho an ninh năng lượng quốc gia và phát triển của tỉnh Tứ Xuyên, Trùng Khánh cùng khu vực miền Trung - miền Đông của Trung Quốc, mà còn cung cấp mô hình cho quá trình chuyển đổi xanh toàn cầu" - Ông Sun Wenliang, Chủ tịch Công ty Phát triển Thủy điện Sông Nhã Lung, cho biết.

Theo tờ China Electric Power News thuộc Cục Quản lý Năng lượng Quốc gia Trung Quốc, đây là lần đầu tiên trong lịch sử Trung Quốc có hai địa điểm trên sông Nhã Lung bị chặn đồng thời để xây nhà máy thủy điện.

Để chặn sông, các kỹ sư nước này đã chuyển hướng dòng chảy của sông qua các đường hầm được khoan xuyên qua các ngọn núi liền kề, cho phép lòng sông được thoát nước hoàn toàn để xây dựng đập, đồng thời bảo tồn các điều kiện sinh thái ở hạ lưu, CGTN cho biết.

Mô hình tích hợp thủy điện - điện mặt trời - điện gió đầu tiên của Trung Quốc

Hai nhà máy là thành phần quan trọng của mô hình tiên phong tích hợp 3 nguồn năng lượng tái tạo thủy điện - điện mặt trời - điện gió đầu tiên của "quốc gia tỷ dân" Trung Quốc (tính đến 31/10/2025, dân số nước này là 1.415.061.845 người, dữ liệu từ Danso). 

Khi đi vào vận hành chính thức, Mengdigou và Yagen sẽ sản xuất lượng điện tương đương 3,5 triệu tấn than tiêu chuẩn mỗi năm, đồng thời giảm phát thải 9 triệu tấn CO2/năm ra môi trường. Về lợi ích kinh tế, hai nhà máy thủy điện được kỳ vọng tạo ra 8.000 việc làm và mang lại hàng tỷ Nhân dân tệ cho ngân sách địa phương.

Không dừng ở hai dự án này, Trung Quốc lên kế hoạch xây dựng 4 cơ sở tích hợp 3 nguồn năng lượng tái tạo tương tự dọc sông Nhã Lung, với tổng công suất lắp đặt dự kiến 78 triệu kW, dự kiến vận hành đầy đủ vào năm 2035.

Sông Nhã Lung – dài hơn 1.300 km – là nguồn thủy điện lớn của Trung Quốc. Đây là một trong những con sông dữ của Trung Quốc (đặc biệt ở thượng và trung nguồn, nơi tốc độ dòng chảy cao, địa hình hiểm trở).

Việc kiểm soát dòng chảy một cách chính xác và đồng bộ như vậy không chỉ thể hiện năng lực kỹ thuật vượt trội của kỹ sư Trung Quốc mà còn khẳng định chiến lược "khai thác vàng xanh - thủy điện" của Trung Quốc tại những khu vực có địa hình hiểm trở, điều kiện thi công khắc nghiệt.

Kỳ tích chặn sông Nhã Lung không chỉ là một cột mốc kỹ thuật mà còn là minh chứng sống động cho tham vọng dẫn đầu thế giới về năng lượng tái tạo của Trung Quốc. Các công nghệ và khái niệm mới của Trung Quốc dự kiến sẽ tiếp tục dẫn đầu xu hướng phát triển thủy điện của thế giới.

China Electric Power News nhận định, thủy điện vẫn là “hạt nhân” của hệ thống năng lượng tái tạo 100% của Trung Quốc, đóng vai trò cân bằng sản lượng điện từ gió và mặt trời trong các giai đoạn dao động.

Hiệp hội Thủy điện Quốc tế (IHA) cho biết công suất thủy điện toàn cầu đã đạt 24,6 GW vào năm 2024, riêng Trung Quốc đóng góp 14,4 GW, tương đương gần 60% tổng số, củng cố vị thế là quốc gia dẫn đầu toàn cầu về phát triển thủy điện. Trung Quốc dự kiến sẽ vẫn là thị trường thủy điện lớn nhất thế giới cho đến năm 2030.