Làm gì khi trẻ bị tiêu chảy?

Dễ phát bệnh vào mùa hè - thu

Theo GS.TS Nguyễn Thu Nhạn, Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam, tiêu chảy cấp là một trong số loại bệnh có tỷ lệ mắc và tử vong cao nhất ở trẻ nhỏ. Trong suốt cả năm, mùa nào trẻ cũng có thể bị đe doạ và là nạn nhân của loại bệnh này, nhưng tỷ lệ phát sinh bệnh cao nhất là mùa hè-thu.

Đồng quan điểm với GS Nhạn, cuốn “Thai nghén, sinh đẻ và chăm sóc em bé” của NXB Thanh Niên, do Tiến sỹ dược học Nguyễn Ninh Hải và các đồng nghiệp biên soạn cũng cho rằng, mùa hè-thu là thời điểm trẻ dễ mắc bệnh tiêu chảy nhất. Cuốn sách này lý giải, phần lớn bệnh tiêu chảy ở trẻ là do trẻ bị nhiễm vi khuẩn và virus. Bình quân mỗi năm, một đứa trẻ có 2,55 lần bị bệnh này và mất 12 ngày quặt quẹo vì bị tiêu chảy cấp.

Còn bác sỹ Nguyễn Văn Lộc, nguyên Phó Giám đốc Viện Nhi Trung ương lại khuyến cáo, mặc dù vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy cấp ở trẻ nhỏ không giống vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy cấp ở người lớn, nhưng vẫn cần phải đề phòng. Đặc biệt trong thời điểm bệnh tiêu chảy cấp đang quay trở lại như hiện nay.

Mẹ kiêng dầu mỡ, con thiếu dinh dưỡng

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, Phó Giám đốc Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyến cáo, khi trẻ tiêu chảy cấp (tiêu chảy phân lỏng trên 3 lần/ngày và kéo dài dưới 14 ngày), điều quan trọng nhất phải bù nước cho trẻ bằng đường uống ngay từ những ngày đầu tiên bị tiêu chảy.

Tốt nhất là uống nước Oresol (nước điện giải). Nếu ở nông thôn không tiện mua loại nước điện giải này, có thể thay thế bằng nước cháo loãng có pha muối, hoặc nước gạo rang muối theo tỷ lệ 50g gạo nấu với 3,5g muối và 6 bát con nước. Phải đun nhừ mới lọc lấy nước. Cứ sau mỗi lần trẻ đại tiện, cha mẹ nên bù nước cho con với lượng uống từ 50-100ml đối với trẻ dưới 2 tuổi, từ 100-200ml đối với trẻ trên 2 tuổi. Riêng với nước Oserol, không nên pha quá đặc. Tỷ lệ tốt nhất là 1 gói pha với 1 lít nước sôi để nguội.

Theo các chuyên gia y tế của viện Dinh dưỡng Quốc gia, với trẻ còn đang bú mẹ, nên tăng thêm số lần cho con bú. Nếu trẻ vì mệt không muốn bú mẹ, tốt nhất là vắt sữa vào một cốc sạch (đã khử trùng) để cho con uống. Tuy nhiên, người mẹ không được kiêng dầu, mỡ. Vì thức ăn của người mẹ có mỡ sẽ làm tăng hấp thụ vitamin A, D, E, K.

Vì vậy, thành phần của sữa sẽ không thiếu các vitamin này, nhất là vitamin A. Vitamin A làm tăng sức đề kháng của niêm mạc đường tiêu hoá, giúp tiêu chảy ở trẻ khỏi nhanh. Trong sữa mẹ, năng lượng do mỡ tạo ra chiếm khoảng 50% tổng lượng calo. Vì vậy, nếu người mẹ kiêng mỡ sẽ thiếu năng lượng, dễ bị thiếu hụt dinh dưỡng. 

Tăng thêm lượng nước nếu trẻ ăn sữa ngoài

Với những trẻ nuôi bộ bằng sữa bò hoặc sữa bột, khi cho trẻ uống sữa cần tăng thêm lượng nước gấp 2 lần so với lúc bình thường, để bổ sung phần nước đã bị mất. Với trẻ đã ăn dặm hoặc ăn cơm, vì tiêu chảy mất nước khiến cơ thể trẻ mệt mỏi, nên ngoài bú mẹ (nếu chưa cai sữa) có thể chia nhỏ bữa ăn cho trẻ và ăn làm nhiều bữa trong ngày.

Cha mẹ nên khuyến khích trẻ ăn bằng những loại thức ăn hàng ngày chúng thường ăn hoặc thích ăn. Tuy nhiên, loại thực phẩm tốt nhất được Viện dinh dưỡng Quốc gia khuyến cáo là cháo hoặc bột nấu với khoai tây, cà rốt, thịt lợn nạc, thịt gà, đồ uống có sữa đậu nành, sữa ít lactose hoặc không có lactose và hoa quả là chuối và hồng xiêm.

Không nên cho trẻ uống các loại nước giải khát công nghiệp có ga và nhiều đường, các loại thực phẩm có nhiều xơ, ít chất dinh dưỡng như: đỗ, ngô và các loại rau có nhiều chất xơ, các loại thức ăn có nhiều đường như bánh, kẹo và các thức ăn chế biến sẵn như: giò, chả, xúc xích, patê…

Cũng theo các chuyên gia, nếu có những dấu hiệu nghiêm trọng, cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế.

Long Hải