Loại củ ‘đẻ ra vàng’ Việt Nam có rất nhiều nhưng lại là hàng hiếm có khó tìm của thế giới: Thu hơn 12 triệu USD từ đầu năm

Củ nghệ là một loại gia vị quen thuộc của người dân Việt Nam và dễ dàng tìm mua tại các chợ, siêu thị. Nghệ có nguồn gốc từ Ấn Độ, và dù phổ biến tại Việt Nam là vậy nhưng đây lại là một loại củ gia vị hiếm có khó tìm trên thế giới, chỉ có tại một số quốc gia nhiệt đới như Ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan, Myanmar và Nilgeria.

Ở Việt Nam, nghệ cũng là một cây trồng có ở nhiều nơi, từ vùng đồng bằng ven biển đến vùng núi cao trên 1500 m, thậm chí tại nhiều nơi còn mọc hoang ở các đồng ruộng, nương rẫy. Là thực vật thân thảo lâu năm, cây nghệ có thể đạt đến chiều cao 1 mét, tạo nhánh cao, có màu vàng cam, hình trụ, và thân rễ có mùi thơm.

Việt Nam là một trong những quốc gia có diện tích trồng nghệ lớn nhất thế giới, với hơn 50.000 ha (tính đến năm 2021). Nghệ được trồng chủ yếu ở các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên, như Quảng Nam, Quảng Ngãi, Gia Lai, Kon Tum, Đắk Lắk, Đắk Nông... Nghệ Việt Nam có chất lượng tốt, hàm lượng curcumin cao, từ 3-5%.

Theo số liệu thống kê sơ bộ 2 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu được 5.949 tấn nhóm gừng, nghệ và gia vị khác, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 12,8 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2024, lượng xuất khẩu tăng mạnh 30,9% và kim ngạch tăng 69,9% với tinh bột nghệ là một trong những sản phẩm chủ lực của ngành công nghiệp chế biến thực phẩm Việt Nam.

Trước đó trong năm 2024 Việt Nam đã xuất khẩu được 29.544 tấn gừng, nghệ và gia vị khác, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 59,5 triệu USD, so với năm 2023 lượng xuất khẩu giảm 15,5% tuy nhiên kim ngạch xuất khẩu lại tăng 20,7%. Synthite Việt Nam, Expo Commodities và Phúc Lợi là 3 doanh nghiệp xuất khẩu lớn nhất ở mặt hàng này.

Theo đánh giá từ các đối tác, tinh bột nghệ của Việt Nam có màu sắc đẹp, mùi thơm dễ chịu, không có vị đắng của nghệ, không chứa tạp chất và hóa chất bảo quản. Giữ nguyên được hàm lượng curcumin trong nghệ, là hoạt chất có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe và làm đẹp. Curcumin có khả năng chống viêm, chống oxy hóa, chống ung thư, hỗ trợ tiêu hóa, bảo vệ gan, tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện trí nhớ và làm trắng da.

Lợi thế của Việt Nam đối với các sản phẩm gia vị là chi phí sản xuất và lao động thấp hơn so với các nước tiên tiến…Hơn nữa diện tích trồng lớn, tối ưu được chi phí sản xuất do vậy giá thành tinh bột nghệ của Việt Nam có sự cạnh tranh cao so với các đơn vị khác trên quốc tế. Tinh bột nghệ của Việt Nam có giá dao động từ 2.000 - 2.500 USD/tấn, trong khi giá xuất khẩu tinh bột nghệ của Ấn Độ là 3.000 - 3.500 USD/tấn.

Hiện tại, Việt Nam có 500.000 ha các loại cây gia vị, với khoảng 400 doanh nghiệp và hàng trăm nghìn hộ nông dân nhỏ lẻ tham gia vào hoạt động sản xuất, xuất khẩu mặt hàng này. Đồng thời Việt Nam cũng là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu gia vị lớn trên thế giới. Tuy nhiên, các loại cây gia vị của Việt Nam mới chỉ khai thác được khoảng 40-50% tiềm năng, dư địa phát triển ngành gia vị Việt Nam còn rất lớn.

Như Quỳnh