Mẹ vẫn khóc vì chưa tìm được con

Ba đứa con, đứa nào cũng... khổ

Tháng 5/1965, mẹ Đắp gạt nước mắt tiễn người con trai cả lên đường nhập ngũ. 3 năm sau, mẹ nhận được tin con trai hy sinh. Nghe tin dữ, mẹ khóc rất nhiều, đến nỗi đôi mắt mờ dần rồi mù hẳn. Đến nay 92 tuổi, mẹ vẫn khóc, khóc vì đứa con trai ra đi không để lại cho mẹ một kỉ vật nào. Khóc vì bao nhiêu năm qua, hài cốt của con nằm ở đâu mẹ cũng không hay biết. Trong trí nhớ của mình, khi hỏi đến con trai, mẹ đọc vanh vách: Nó tên là Nguyễn Văn Sản, sinh năm 1946, hy sinh ngày 23/2/1968, tại mặt trận phía Tây Lào; cấp bậc: Hạ sỹ; đơn vị: Đoàn 968 Quân khu 4.

Chúng tôi tìm về nhà mẹ Đắp đúng vào một buổi chiều mưa tầm tã. Ngôi nhà của mẹ nằm sâu trong con ngõ nhỏ của thôn Do Lễ. Vừa đến cổng nhà mẹ, nghe tiếng chúng tôi gọi, một cụ già lom khom bước ra đón tiếp. Cụ giới thiệu: Tôi là Nguyễn Thị Vĩ (82 tuổi) người chung chồng với bà Đắp (vợ cả). Dẫn khách vào nhà, cụ Vĩ chỉ tay về phía một cụ bà mù nói: “Bà Đắp đấy!”. Nghe tiếng lạ, mẹ Đắp huơ huơ đôi bàn tay hướng về chúng tôi hỏi lại: “Ai đó?”. Nghe tôi giới thiệu, mẹ phân trần: “Mẹ thì có gì đâu mà viết hả con! Muốn viết thì viết những người luôn bên mẹ, giúp đỡ mẹ trong khó khăn gian khổ kia...”.

Mẹ sinh ra và lớn lên trong một gia đình bần nông. Năm 1937, mẹ lập gia đình với ông Nguyễn Văn Khét (đã mất cách đây gần chục năm). Ba đứa con mẹ sinh ra, mỗi đứa một số phận, nhưng đứa nào cũng khổ. Con gái đầu Nguyễn Thị Mận, lấy chồng thì chồng mất sớm, một mình vò võ nuôi con. Người con trai thứ hai là Nguyễn Văn Sản, đi bộ đội chống Mỹ, hy sinh không tìm được hài cốt. Người con trai út Nguyễn Văn Hậu,  sinh năm 1958,  sinh ra không bao lâu cơ thể trở nên teo tóp, oặt oẽo. Đưa đi bệnh viện, bác sĩ bảo là bị bệnh bại não phát chứng không thể chữa được. Đã hơn 50 năm, Hậu như đứa bé mới sinh, chỉ nằm một chỗ, không làm được việc gì.

Mẹ Đắp kéo vạt áo lau những giọt nước mắt rồi nhớ lại hình ảnh đứa con đã hy sinh: “Hồi còn nhỏ thằng Sản rất chăm chỉ, đẹp trai, khoẻ mạnh. Mẹ cứ tưởng sau này sẽ là trụ cột chính của gia đình. Năm 19 tuổi, nó xung phong nhập ngũ đánh giặc ở mặt trận Lào. Những năm chiến đấu ở Lào nó có biên thư về cho mẹ mấy lần. Mẹ còn nhớ như in những lời trong lá thư con trai gửi về: Thầy u nhớ giữ gìn sức khoẻ, con sớm trở về cưới vợ, sinh cháu cho thầy u bế bồng. Vậy mà đất nước chưa hoà bình đứa con trai mẹ đã hy sinh, hài cốt không tìm được... Mẹ thương lắm!”.

 

Mẹ Đắp và chị Chùy đang tắm rửa cho người con trai tật nguyền.

Biết ơn người chung chồng với mẹ

Giờ đã bước vào tuổi 92, nhưng mẹ Đắp vẫn minh mẫn, ăn cơm xong có thể đưa bát đi rửa, rồi chống gậy đi thăm hàng xóm. Mẹ bảo, có được như thế là nhờ vòng tay nhân ái của mọi người quan tâm lo lắng đến mẹ. Mẹ cố sống để nuôi đứa con tật nguyền, để những người quan tâm đến mẹ được vui. “Người nào thương mẹ nhất?”- Chúng tôi hỏi mẹ. “Ai cũng thương mẹ cả! Nhưng mẹ biết ơn nhất là người chung chồng với mẹ”.  

 
Thấy nhắc đến mình, bà Vĩ rưng rưng nước mắt nhớ lại chuyện ngày xưa: Ngày đó chiến tranh loạn lạc, tôi không có chỗ nương thân, may có bà Đắp thương tình cho ở cùng. Rồi bà ấy coi tôi như chị em trong nhà. Sau này còn “sẻ chồng” cho tôi làm vợ hai của ông Khét. Lúc đầu tôi cứ tưởng bà ấy đùa, hay có ác ý gì, ai ngờ bà ấy lại tốt với tôi thật. Sau khi tôi đồng ý làm vợ ông Khét thì sinh ra được 6 người con. Giờ 5 đứa đi lấy chồng xa, còn lại Nguyễn Thị Chuỳ, sinh năm 1967, bị bệnh tim nên ở nhà với mẹ.

Ngày mẹ Đắp chưa mù, mọi sinh hoạt của đứa con trai tật nguyền đều do mẹ phục vụ. Nhưng khi mẹ không nhìn thấy, mẹ phải nhờ đến sự giúp đỡ của mọi người xung quanh. Hôm tôi đến cũng là lúc chị Chuỳ đang tắm rửa cho anh Hậu. Ngồi bên cạnh là mẹ Đắp. Vừa tắm, chị Chuỳ vừa dỗ dành để anh Hậu khỏi lên cơn. Chị Chuỳ kể: “Tắm giặt cho anh Hậu cực lắm! Hôm nay ít quậy, chứ mọi ngày lúc tắm hay lên cơn. Tôi bị bệnh tim nên đau ốm suốt, những lúc bệnh tái phát không làm được gì thì hàng xóm thường sang giúp đỡ mẹ. Được cái ai cũng thương nên cũng đỡ được phần nào”.

Bà Vũ Thị Lệ Hoà – hàng xóm mẹ Đắp cho biết: “Tôi thấy ít ai được như mẹ Đắp, vừa rất hiền lành lại yêu thương mọi người như con, cháu trong nhà. Hàng xóm lúc nào cũng bên mẹ, lo lắng cho mẹ mỗi khi ốm đau. Nhiều người còn qua nhà tắm rửa cho mẹ và đứa con trai tật nguyền. Nhiều lúc thấy mẹ buồn không dám hỏi, nhưng chúng tôi biết mẹ đang day dứt về đứa con đã hy sinh ở chiến trường Lào chưa tìm được hài cốt...”.

 

Trao đổi với chúng tôi, bà Hoàng Thị Mây - Chủ tịch UBND xã Liên Sơn cho biết: “Hoàn cảnh gia đình mẹ Đắp rất khó khăn. Hiện tại mẹ bị mù vẫn phải nuôi con bại não, nằm liệt giường. Với số tiền trợ cấp hàng tháng cho mẹ liệt sĩ và chính sách cho đứa con tật nguyền không thể đủ trang trải cuộc sống. Chính quyền xã thường xuyên qua lại thăm hỏi gia đình mẹ để động viên, giúp đỡ. Mới đây, xã cũng đã sửa lại cho mẹ căn nhà để mẹ được sống những ngày còn lại  thanh bình và ấm áp tình thương”.

Hoàng Vững - Đức Ngọc