Một loài khác biết chôn người chết trước cả chúng ta?

Theo Science Alert, cuộc tranh luận gay gắt về việc liệu Homo sapiens có phải là loài đầu tiên chôn cất người chết hay không vẫn chưa kết thúc, khi một số bằng chứng mới cho thấy một khu vực trong hang Rising Star ở Nam Phi có thể là nghĩa trang cổ đại.

Với bản in trước vừa xuất hiện trên tạp chí khoa học eLife, bài nghiên cứu của nhà cổ nhân chủng học Lee Berger từ Đại học Witwatersrand (Nam Phi) và các cộng sự chỉ ra rằng Homo naledi mới là loài đầu tiên biết chôn người chết.

Giả thuyết này lần đầu tiên được GS Berger và nhóm của ông đưa ra vào năm 2015, khi họ tìm thấy hài cốt hóa thạch của ít nhất 15 người thuộc loài chưa xác định bên trong hang Rising Star, mà sau này đã được xác định là thuộc loài Homo naledi.

Những hình chạm khắc trên tường và các mảnh than củi khiến các nhà khoa học nghĩ rằng đây là một nơi chôn cất cố ý.

Nhưng bằng chứng này đã gây ra một cuộc tranh luận sôi nổi về việc định nghĩa về một nơi chôn cất mang ý nghĩa văn hóa thực sự.

Năm 2023, GS Berger và các đồng nghiệp đã công bố một loạt báo cáo sơ bộ về những cuộc khai quật gần đây nhất của họ, bao gồm kết quả giám định niên đại than củi từ lớp trầm tích chứa hài cốt.

Mặc dù vậy, một số nhà khoa học vẫn chưa được thuyết phục. Họ lập luận rằng các hài cốt có thể do các quá trình tự nhiên đẩy sâu xuống hang động, chứ không phải là chôn cất cố ý.

Trong nghiên cứu mới nhất, nhóm của GS Berge đã đưa ra các bằng chứng mới cho thấy tại 3 địa điểm trong hang, các thi thể đã được bao bọc trong trầm tích hang động ngay lập tức khi hiện diện trong hang động.

Điều này có nghĩa họ đã được đưa vào lớp trầm tích này ngay sau khi chết. Vì nếu bị rơi xuống hang động một cách tình cờ, trầm tích phải dần dần bao phủ chứ không phải bao phủ ngay lập tức.

Theo GS Berger, công trình mới này đã xét đến cụ thể các yếu tố bao gồm trọng lực và sự sụt lún trầm tích, hay chuyển động xuống dốc của các vật thể, quá quá trình lắng đọng chậm, dần dần, cùng nhiều quá trình tự nhiên khác.

Tất cả các quá trình tự nhiên đều không giải thích được vị trí và bối cảnh các hài cốt Homo naledi.

"Đây là lần đầu tiên chúng tôi xem xét giả thuyết rằng Homo naledi có liên quan trực tiếp đến quá trình chôn cất thi thể" - GS Berger nói.

Homo naledi là loài anh em với loài Homo sapiens chúng ta. Họ cũng thuộc chi Homo (chi Người) nhưng có phần giống vượn hơn một chút, với bộ não nhỏ.

Cũng như các loài người anh em khác, họ đã tuyệt chủng. Chi Homo chỉ còn loài Homo sapiens thống trị từ khoảng hơn 30.000 năm trước.