Vì sao loài người từng sống song song chúng ta ở Indonesia biến mất?

Một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Communications Earth & Environment đã tiết lộ những manh mối mới về sự bùng nổ và suy thoái của loài người cổ Homo floresiensis, còn có biệt danh là "người Hobbit".

Người Hobbit là một loài cùng chi Homo (chi Người) với Homo sapiens (người tinh khôn, người hiện đại) chúng ta.

Biệt danh "người Hobbit" lấy từ tên của tộc người lùn trong tiểu thuyết của nhà văn Anh JRR Tolkien, bởi chiều cao trung bình của loài này chưa đến 1,1 m. Cơ thể bé nhỏ này giúp họ thích nghi với cuộc sống biệt lập trên đảo ở Indonesia.

Không rõ họ đã tồn tại từ khi nào, nhưng bằng chứng hóa thạch lâu đời nhất về loài này là khoảng 100.000 năm trước.

Như vậy, họ đã tồn tại song song với người hiện đại ít nhất vài chục ngàn năm, mặc dù việc hai loài này có gặp gỡ nhau hay không vẫn chưa rõ ràng.

Có lập luận cho rằng họ đã biến mất rất lâu trước khi Homo sapiens đến Indonesia, nhưng cũng có nghiên cứu nghi ngờ họ không những sống cùng mà còn để lại DNA trong chúng ta thông qua giao phối dị chủng.

Tại Indonesia, hồ sơ hóa thạch về loài người cổ này đã chấm dứt khoảng 62.000 năm trước. Nghiên cứu mới đã đi tìm manh mối về sự biến mất bí ẩn này.

Ngày nay, đảo Flores - "thủ phủ" của cộng đồng Homo floresiensis - có khí hậu gió mùa với lượng mưa lớn vào mùa hè ẩm ướt và lượng mưa nhẹ hơn vào mùa đông.

Tuy nhiên, trong thời kỳ băng hà cuối cùng, khí hậu ở đây đã khắc nghiệt hơn nhiều, thể hiện qua các nhũ đá bên trong hang động tên là Liang Luar, cách Liang Bua - nơi nhiều hài cốt người Hobbit được tìm thấy - chỉ 700 mét về phía thượng nguồn.

Các nhũ đá này cho thấy vào khoảng thời gian từ 91.000 đến 76.000 năm trước, khí hậu quanh năm ẩm ướt hơn cả ngày nay. Từ 76.000 đến 61.000 năm trước, gió mùa có tính chất theo mùa rõ rệt, với mùa hè ẩm ướt hơn và mùa đông khô hơn.

Sau đó, trong khoảng thời gian từ 61.000 đến 47.000 năm trước, khí hậu trở nên khô hạn hơn nhiều vào mùa hè, tương tự như khí hậu hiện nay ở miền Nam Queensland.

Đây cũng là thời kỳ mà hóa thạch loài Stegodon florensis insularis - một loài voi lùn cổ đại bản địa - biến mất. Loài này chính là một trong những nguồn thực phẩm chính của người Hobbit.

Vì vậy, rất có khả năng cộng đồng người Hobbit đã gặp khó khăn lớn khi nguồn thức ăn quan trọng này và có thể là nhiều nguồn khác nữa đột ngột biến mất do biến đổi khí hậu.

Vấn đề càng nghiêm trọng hơn đối với cuộc sống cô lập trên đảo. Họ có thể đã tồn tại lay lắt thêm được hơn 10.000 năm, cho đến khi một vụ phun trào núi lửa thảm khốc xảy ra, thể hiện qua lớp tro bụi dày đặc có niên đại khoảng 50.000 năm. bao phủ hóa thạch Stegodon và các công cụ đá cuối cùng còn sót lại ở Liang Bua.