Nghịch lý bao cao su ở Trung Quốc

Ví dụ, Truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV phát một chiến dịch nâng cao nhận thức của công chúng về phòng chống AIDS vào ngày 28/11/1999, một ngày trước Ngày AIDS Thế giới. Chiến dịch do Ủy ban Quốc gia về Dân số và Kế hoạch hóa gia đình thực hiện.

Quảng cáo trên truyền hình kéo dài 42 giây, trong đó xuất hiện một bao cao su dưới dạng một nhân vật hoạt hình chống lại virus HIV và các bệnh lây qua đường tình dục. Quảng cáo mang khẩu hiệu “ngăn mang thai ngoài ý muốn” và dòng chữ “bao cao su, không lo lắng”.

Quảng cáo này chỉ được phát sóng một lần vì ngay sau đó Cục Công nghiệp và Thương mại Nhà nước (SAIC) nói rằng, đó là quảng cáo trái phép.

Một quan chức SAIC nói rằng, lệnh cấm nhằm bảo vệ công chúng. “Quảng cáo bao cao su xuất hiện trên phương tiện thông tin đại chúng không thực sự tốt cho không khí xã hội”, vị quan chức này nhận định.

Lệnh cấm thực sự lỗi thời

Có những lý do mạnh mẽ để ủng hộ cũng như phản đối lệnh cấm quảng cáo condom. Huang Shengming, Trưởng khoa Quảng cáo của Trường Đại học Thông tin Trung Quốc, nói rằng, cần xem xét quy định trong bối cảnh phù hợp.

“Có thể hiểu được lệnh cấm dưới góc độ văn hóa. Xã hội nói chung không thoải mái khi công khai nói về sex. Các công ty luôn muốn quảng cáo của họ hấp dẫn, gợi tình và điều này khiến một số người không thoải mái”, ông Huang nói.

Trung Quốc sản xuất hơn 6 tỷ bao cao su latex và xuất khẩu gần 1,8 tỷ condom trong năm 2009, đồng thời nhập khẩu 650 triệu bao cao su các loại, theo Hiệp hội Công nghiệp Cao su Trung Quốc. Vị quan chức của SAIC không giải thích tại sao quảng cáo condom lại bị cấm, nhưng ông thừa nhận rằng, trong lĩnh vực sex, xã hội hiện nay cởi mở hơn rất nhiều so với trước.

“Lệnh cấm thực sự lỗi thời. Nó không thay đổi hơn 20 năm qua. Nhưng tôi chưa nghe thấy bất kỳ kế hoạch thay đổi nào”, ông nói.

Những năm qua có một số nỗ lực nhằm quảng bá condom nhưng không rõ chúng có nhằm mục đích lách luật cấm quảng cáo bao cao su hay không. Tháng 10-1998, Cty Jissbon cho quảng cáo condom trên thành 80 xe bus ở thành phố Quảng Châu. Người dân địa phương phản ánh tới cơ quan chức năng. Kết quả là quảng cáo bị dỡ bỏ 33 ngày sau.

Búp bê tình dục được trưng bày tại Festival Văn hóa Tình dục ở Bắc Kinh hồi tháng 5. Ảnh: Chiafu Chen .

Wan Yanhai, Giám đốc Viện Giáo dục Sức khỏe Aizhixing (một NGO có trụ sở ở Bắc Kinh chuyên lĩnh vực giáo dục về HIV/AIDS), nói rằng, rất ít công ty muốn trả tiền cho quảng cáo không có logo của họ. “Không nên coi bao cao su là sản phẩm sex; nó là sản phẩm sức khỏe sinh sản”, ông Wan nói.

Các nhà quảng cáo chuyên nghiệp không thể kiếm lời từ thị trường béo bở này. Ge Yongming, Giám đốc quảng cáo của Công ty Quảng cáo Giao thông Công cộng Bắc Kinh, buộc phải từ chối nhiều khách hàng tiềm năng. “Nhiều nhà sản xuất condom hỏi tôi về cách quảng cáo trên xe bus và tôi phải giải thích tại sao lại không thể làm điều đó”, ông Ge nói.