Người đàn ông 30 năm đỡ đẻ miễn phí cho phụ nữ ở vùng cao Thanh Hóa

Đi bộ hơn 100km học sơ cấp y

Ông Sằng năm nay 58 tuổi, nhưng rất nhanh nhẹn. Bản Tân Hương cách trung tâm xã gần 10km, nếu không liên hệ trước thì rất khó có thể gặp ông. Bởi, ngày nào ông Sằng cũng lên nương làm rẫy, nếu không thì đi đỡ đẻ hay tuyên truyền, tư vấn sức khỏe cho nhân dân.

Tân Hương là bản người Thái. Trước kia, đường vào bản rất khó khăn, để ra được trung tâm xã có khi phải đi bộ mất cả ngày. Chính vì vậy, người dân ở đây gần như sống biệt lập.

Ông Sằng ngày đó chỉ mới học hết lớp 4 là phải nghỉ để theo bố mẹ làm rẫy. “Ngày đó mình thích đi học lắm, nhưng vì nhà nghèo, còn phải lo từng bữa. Thức ăn chủ yếu là muối trắng và rau rừng, nên buộc phải nghỉ học sớm”, ông Sằng nhớ lại.

Mặc dù không theo học nữa, nhưng ông Sằng thường xuyên được già làng, trưởng bản nhờ đọc, viết các giấy tờ trong những buổi sinh hoạt ở địa phương.

Nói về cơ duyên đến với nghề y, ông Sằng cho biết, giữa năm 1987, địa phương có chương trình cử người tham gia khóa đào tạo sơ cấp y tá ở Bệnh viện Đa khoa huyện Quan Hóa (Thanh Hóa). Ông được bà con giới thiệu đi học. Lúc đó, ông mới 12 tuổi.

“Lúc giới thiệu, bản thân tôi có biết gì về y đâu. Có người còn bảo học y khó lắm. Họ bảo rất cần có y tế thôn, bản để mỗi khi ốm đau, bệnh tật còn có người thăm khám, chữa trị. Thấy bà con đặt niềm tin vào mình, tôi mạnh dạn tham gia với mong muốn sau này sẽ giúp mọi người vơi bớt phần nào khó khăn”, ông Sằng nói.

Bệnh viện Đa khoa huyện Quan Hóa cách nhà ông hơn 100km. 9 tháng tham gia khóa học sơ cấp y tế là khoảng thời gian quá vất vả với ông lúc bấy giờ. Không có phương tiện đi lại, đường sá khó khăn nên mỗi lần đi học, ông đều phải đi bộ. Mỗi chuyến đi, ông không quên cõng theo gạo, cơm nắm ăn dọc đường.

Xong khóa học, ông Sằng về bản sinh sống và thăm, khám cho người dân những bệnh thông thường như cảm cúm, đau bụng.

30 năm đỡ đẻ không công

Theo ông Sằng, ngày đó do đường xá đi lại khó khăn, nên khi người dân đau ốm chỉ nằm ở nhà uống nước lá cây rừng, gọi thầy cúng. Đặc biệt, chuyện phụ nữ sinh con tại nhà là phổ biến.

“Năm 1995, tôi bắt đầu trở thành “cô đỡ thôn bản” khi tự tay đỡ đẻ được cho một phụ nữ sinh con tại nhà. Lúc đó, trong bản có một sản phụ chuyển dạ sinh con vào đêm, giữa tình thế cấp bách, gia đình đến nhờ, tôi lập tức mang dụng cụ y tế đến.

Lần đầu đỡ đẻ, tôi loay hoay mãi. Tôi phải trấn an và nhớ lại những kiến thức đã học rồi thực hiện theo từng bước. Lúc bấy giờ dụng cụ y tế sơ sài, sau khi bé chào đời, tôi phải dùng thanh nứa để cắt dây rốn, dùng dây gai thắt rốn cho cháu. Khi ca đỡ đẻ thành công, mẹ tròn con vuông, tôi mới thở phào nhẹ nhõm”, ông nhớ lại.

Theo ông Sằng, từ khi đỡ đẻ thành công, trong làng cứ phụ nữ nào sinh con lại gọi đến ông. Nhiều hôm sản phụ chuyển dạ vào nửa đêm, gia đình đến gọi, ông lại cấp tốc lên đường. Gia đình đang đi làm trên nương, có người sinh con, ông cũng chạy lên tận nơi…

Ông đã làm công việc này 30 năm qua, đỡ đẻ được cho gần 100 sản phụ trong bản và các bản lân cận.

Điều đặc biệt, trong suốt những năm làm “cô đỡ thôn bản”, ông Sằng không lấy một đồng tiền công nào. Ông coi đó là công việc của mình, phải giúp đỡ bà con. Ông bảo, cứ sau mỗi ca đỡ đẻ thành công là ông vui rồi.

Nói về chuyện đỡ đẻ, ông Sằng bảo ông chưa đỡ hỏng cho ai bao giờ, nhưng đỡ cho vợ mình, ông lại làm mất một đứa con. Đó là năm 1996, vợ ông mang thai đứa thứ 5. Hai vợ chồng đang làm trong rẫy thì vợ đau bụng chuyển dạ. Đưa về nhà không kịp, vợ ông sinh con giữa đường.

Do không có dụng cụ y tế nên đứa con đã qua đời sau một tháng, do nhiễm trùng cuống rốn.

“Bây giờ đường sá thuận tiện, phụ nữ sinh đẻ có thể đến trạm y tế, bệnh viện, không còn việc đẻ tự nhiên ở nhà nữa, nên công việc của tôi cũng đỡ bận hơn. Dù ở thời điểm nào, cứ có ai gọi là tôi sẵn sàng đến đỡ đẻ ngay.

Công việc hiện tại của tôi bây giờ, ngoài lúc lên nương làm rẫy thì đến từng nhà dân để tư vấn sức khỏe, kế hoạch hóa gia đình, vận động sản phụ tham khảo thêm kiến thức sinh sản… Với mức phụ cấp khoảng 1 triệu đồng/tháng, dù lương thấp nhưng tôi rất thích công việc của mình”, ông Sằng chia sẻ.