Người nhen nhóm hy vọng hạ gục AIDS

Người đầu tiên được chữa khỏi HIV/AIDS - Timothy Brown.

 

Cách đây 6 năm, Timothy Brown chỉ là một "kẻ bỏ đi", bởi trong người anh có sự tồn tại của cả virus HIV và tế bào ung thư máu, với cái chết gần như đã là chuyện không thể tránh khỏi. Nhưng nay virus HIV đã “sạch bóng” trong cơ thể Brown và anh thì trở thành người hùng, một biểu tượng của hy vọng trong cuộc chiến chống căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS.

Giật lại cuộc đời từ tay thần chết

Cuộc đời của Timothy Brown, một người Mỹ gốc Đức, 46 tuổi, gặp bước ngoặt lớn đầu tiên vào năm 1995. Đó là khi một bạn tình đồng giới nói rằng cả anh ta và Brown đều đã nhiễm virus HIV. “Anh chỉ có thể sống được 2 năm nữa thôi" - gã bạn tình đểu cáng quẳng vào mặt Brown tin dữ trước khi biến khỏi đời anh.

Nhưng kẻ đó đã lầm to. Năm 1995 là thời điểm các loại thuốc kiềm chế virus HIV chuẩn bị xuất hiện và nhờ chúng mà 10 năm tiếp theo, Brown vẫn sống khỏe. Tuy nhiên, năm 2006, trong một chuyến đi tới New York, Brown cảm thấy không khỏe trong người. Nghĩ rằng mình bị mệt do lệch múi giờ, anh lại lao vào làm việc, nhưng rồi cảm giác mệt mỏi không biến mất. Brown bèn đi gặp bác sĩ và gần như chết đứng khi nhận tin: anh đã bị ung thư máu.

Brown được giới thiệu tới trung tâm trị liệu của ĐH Y Charité, nơi anh được điều trị bởi Tiến sĩ ung thư máu Gero Hutter. Sau quá trình hóa trị, xạ trị kéo dài, bệnh ung thư vẫn tồn tại. Tuy nhiên, Tiến sĩ Hutter nảy ra ý tưởng điều trị mới. Ông không phải chuyên gia về HIV/AIDS, nhưng có biết hiện tượng một số người mang trong cơ thể loại gene đột biến với khả năng đề kháng tự nhiên trước virus HIV. Loại gene này được gọi là delta 32, với khả năng ngăn chặn sự xuất hiện của protein CCR5 trên bề mặt tế bào trong hệ miễn nhiễm của con người. CCR5 vốn được xem là "cánh cửa hậu không khóa" để HIV xâm nhập và tiêu diệt tế bào. Việc loại bỏ chúng đã khiến tế bào được bảo vệ một cách tự nhiên.

Qua tìm kiếm, Hutter đã tìm thấy 232 người hiến tặng phù hợp với Brown. Thêm một động tác kiểm tra nữa, ông đã chọn được tủy của người hiến tặng số 61, vốn có gene đột biến delta 32 trong người. Quá trình ghép tủy diễn ra vào năm 2006 đã thành công ngoài sức tưởng tượng. Sau khi phẫu thuật, Brown đã ngừng uống thuốc kháng HIV. Và 6 năm trời trôi qua, dù căn bệnh ung thư máu quái ác vẫn tồn tại nhưng virus HIV hoàn toàn biến mất, giống như chúng chưa từng có trong người Brown vậy.

Brown có thể được xem là một trong những con người được kiểm tra y tế kỹ nhất Trái đất. Mẫu máu, dịch não, phổi, trực tràng đã được xét nghiệm đi xét nghiệm lại vô số lần. Những người uống thuốc kiềm chế HIV vẫn có thể phát hiện được HIV ẩn náu trong người họ, với số lượng lên tới cả triệu virus. Nhưng với Brown, ngay cả các xét nghiệm nhạy nhất cũng không còn tìm thấy bất kỳ virus HIV nào.

 

Thắp hy vọng cho hàng triệu con người

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, hơn 33 triệu người trên thế giới đang sống chung với HIV/AIDS và khoảng 25 triệu người đã chết kể từ khi căn bệnh lần đầu được nhận diện tại Mỹ vào năm 1981. Năm 1996, các nhà khoa học tưởng như đã tìm được thuốc chữa lành HIV/AIDS, thực tế chúng chỉ kiềm chế sự phát triển của HIV và giúp người ta sống gần như bình thường. Tuy nhiên virus HIV vẫn ẩn náu trong cơ thể và việc uống thuốc suốt đời cũng mang tới các tác dụng phụ, như giảm tuổi thọ của người sử dụng thuốc. Hai từ "chữa lành" HIV đã được giới nghiên cứu và báo chí sử dụng nhiều lần, nhưng chưa một lần đúng cho tới khi xuất hiện trường hợp của Brown.

Brown trở thành biểu tượng hy vọng về khả năng tìm ra liệu pháp chữa lành bệnh cho những người nhiễm HIV/AIDS. "Về cơ bản, chuyện của tôi sẽ mang tới hy vọng cho cả thế giới. Tôi tin rằng những gì tôi đã trải qua là rất tốt đẹp vì nó tạo động lực cho nhiều nghiên cứu mới. Nó cho thấy HIV hoàn toàn có thể bị khuất phục và người nhiễm bệnh có thể được chữa lành", Brown nói.

Quả thực như vậy, các nhà khoa học đang dồn sức nghiên cứu phương thức điều trị theo hướng cấy gene delta 32 vào cơ thể người để tạo sự đề kháng tự nhiên. Cơ quan nghiên cứu California, Mỹ hiện đã đổ 35 triệu USD vào 2 dự án lớn nghiên cứu điều trị HIV/AIDS theo hướng này. Người ta đã hy vọng có thể tiến hành thử nghiệm liệu pháp mới trên cơ thể người vào năm 2014.

Ngoài liệu pháp gene, một số phương pháp chống HIV khác cũng đã được triển khai. Trong đó đáng chú ý là hai đội nghiên cứu ở ĐH San Francisco và ĐH Bắc Carolina đang tích cực xác định nơi HIV ẩn náu kỹ nhất trên cơ thể người để tìm hướng lôi chúng ra và tiêu diệt. Một công ty khác ở thành phố Foster, Mỹ, cũng đang xin phép nhà chức trách bán ra thị trường loại thuốc mang tên Truvada. Công ty nói rằng loại thuốc này, vốn được dùng để kiềm chế HIV trên những người đã nhiễm bệnh, cũng có thể sử dụng để ngăn chặn bệnh.

Một số nhà khoa học khác lại tin rằng thuốc chữa HIV/AIDS sẽ chỉ có được từ sự kết hợp hàng loạt giải pháp khác nhau, gồm những loại thuốc kiềm chế HIV đang có, thuốc quét sạch HIV khỏi nơi ẩn náu, thuốc tăng cường hệ miễn nhiễm và có thể là thuốc sử dụng liệu pháp gene. Có thể nói, một loạt thuốc điều trị HIV/AIDS hiệu quả không thể có được sau một sớm một chiều. Nhưng tấm gương của Brown cho thấy HIV/AIDS đã không còn là căn bệnh vô phương cứu chữa như người ta từng nghĩ nữa.  

 

Thảo Nguyên (Tổng hợp)