Người Trung Quốc tuyệt vọng vì thực phẩm bẩn

Trong bối cảnh các loại đồ ăn độc hại đã xuất hiện lan tràn trên thị trườngvà việc chống lại chúng là cuộc chiến chưa thấy hồi kết.

 

Cảnh sát Trung Quốc đứng bên một bồn chứa đầy dầu thải lấy từ ống cống của các nhà hàng, vốn sẽ được những kẻ bất lương tái chế để bán lại cho người tiêu dùng.

 

 

Nhiều người Trung Quốc đã không khỏi "nhỏ dãi" khi chứng kiến loạt phim tài liệu trong chương trình mang tên China on the tip of the tongue (tạm dịch: Trung Quốc trên chót lưỡi ) nói về các món ẩm thực nổi tiếng thế giới của nước này đang phát trên kênh truyền hình trung ương CCTV. Nhưng ngoài những lời ca ngợi dành cho show truyền hình được phát sóng rộng rãi này, có một bộ phận không nhỏ đã bày tỏ cảm giác phẫn nộ, khi chương trình không làm nổi bật một trong những vấn đề đang khiến cư dân Trung Quốc quan tâm nhất hiện nay: sự nguy hiểm của các loại thực phẩm giả hoặc chứa độc chất.

 

"Tại sao tôi không thấy trong chương trình đó có dầu thải lấy từ dưới cống, sữa bột độc hại, bánh mỳ tròn tẩm thuốc nhuộm và thực phẩm làm từ da giày cũ?" - người dẫn chương trình Wang Mudi đã chất vấn gần đây trên một mạng xã hội của Trung Quốc giống Twitter. Wang có ý nhắc tới một số vụ bê bối gần đây trong vô số vụ bê bối an toàn thực phẩm đã bị phanh phui tại Trung Quốc.

 

Báo chí Trung Quốc nói rằng từ năm 2007 tới năm 2011, tình trạng sử dụng bột clenbuterol đã xuất hiện nở rộ trong các trang trại nuôi lợn trên toàn Trung Quốc. Chất này vốn thường bị các vận động viên lạm dụng để tạo cơ bắp, nhưng có tác dụng rất độc hại với cơ thể. Khi được sử dụng trong chăn nuôi, chúng khiến thịt của vật nuôi nhiều nạc và vì thế sẽ mang lại lợi nhuận cao hơn.

 

Người ta hẳn còn nhớ vụ bê bối sữa bột pha melamine. Đây là một phụ gia dùng trong ngành công nghiệp chế tạo nhựa, đã được thêm vào sữa bột trẻ em cho tới tận năm 2008, khi toàn bộ vụ việc bị phanh phui. 6 đứa trẻ đã chết vì sữa bẩn và ước tính 300.000 em nhỏ vẫn bị ảnh hưởng tới sức khỏe, đặc biệt là chức năng thận. Dù 21 kẻ thủ ác đã bị bắt giữ và 2 trong số đó bị thi hành án tử hình, các vụ pha melamine vào sữa tương tự vẫn không tắt hẳn mà tái xuất hiện chỉ 2 năm sau đó.

 

Hồi đầu năm nay, một vụ rò axit xuống sông Dương Tử đã khiến người dân ở Chiết Giang hoảng sợ phải đổ xô đi mua nước đóng chai. Nhưng giới quan sát nói rằng nước đóng chai cũng chưa chắc đã sạch. Mới chỉ năm ngoái, nhà chức trách Trung Quốc đã dừng hoạt động của 31 thương hiệu nước đóng chai do chúng không đạt tiêu chuẩn vệ sinh. Rất nhiều chai nước có chứa lượng vi khuẩn cao hơn hàng trăm lần, thậm chí một trường hợp cao hơn 9.000 lần tiêu chuẩn an toàn.

 

 

Vì lẽ đó, các cuộc thăm dò gần đây do chính quyền Trung Quốc tiến hành cho thấy người dân vẫn xem an toàn thực phẩm là mối quan tâm hàng đầu của họ. Tại thành phố Quảng Châu - nơi ẩm thực Quảng Đông được thế giới ca tụng - hơn 46% cư dân ở đây tỏ ra không hài lòng với vấn đề an toàn thực phẩm. 37% nói rằng gần đây họ đã trở thành các nạn nhân trong những vụ bê bối an toàn thực thẩm.

 

Nỗi lo lắng của người dân vẫn tồn tại dai dẳng, dù chính phủ Trung Quốc đã nỗ lực cải thiện tình hình. Theo Wu Yongning, nhà khoa học phụ trách an toàn thực phẩm tại Bộ Y tế Trung Quốc, vấn đề an toàn thực phẩm hiện đã rẽ sang chiều hướng tốt hơn. Ông nói rằng có ít sự kiện nghiêm trọng đang diễn ra hiện nay, so với cách đây 4-5 năm. "Truyền thông giờ đã giám sát kỹ hơn, khiến các vấn đề dễ lộ diện và giúp chính phủ thực hiện vai trò của mình" - ông nói.

 

Các vai trò này bao gồm việc đóng cửa gần 5.000 công ty có các hành vi gây ảnh hưởng tới an toàn thực phẩm trong năm 2011. Những thống kê chính thức cũng cho thấy chính phủ đã ngừng hoạt động của 43.000 doanh nghiệp sản xuất thực phẩm không giấy phép, đã thấp hơn so với mức 72.000 doanh nghiệp hồi năm 2010.

 

Nhưng Wu thừa nhận nhiều vấn đề mang tính cơ bản vẫn tồn tại. Ông nói rằng Trung Quốc vẫn còn con đường dài để đi tới tiêu chuẩn an toàn thực phẩm của phương Tây, khi mà người dân vẫn chưa tin tưởng rằng thứ dầu họ mua về để nấu ăn là dầu sạch. Trong nhiều tháng, nhà chức trách đã trấn áp nạn dùng dầu thải, trong đó dầu nấu ăn được lấy từ các ống cống nằm ngoài những nhà hàng, lọc sạch và bán lại. Hiện, định nghĩa dầu thải đã mở rộng sang các loại dầu trái phép khác, như làm từ phần nội tạng động vật thối ở tỉnh Chiết Giang hay chất béo công nghiệp dùng làm xà phòng ở tỉnh Vân Nam.

 

Với Zhang Binyi, một người về hưu, thực phẩm sạch có lẽ chỉ còn trong mơ. Giải pháp được ông lựa chọn để thoát ra hỏi thực tế là xem show truyền hình ẩm thực vẫn đang chiếu trên CCTV. "Tôi vẫn xem đều chương trình Trung Quốc trên chót lưỡi và tôi cùng gia đình rất thích nó" - Zhang, 65 tuổi, thổ lộ - "Nhưng không một ai trong chúng tôi tin rằng các món đặc sản ấy vẫn ngon lành như vậy hiện nay. Tôi nghĩ rằng thực phẩm không độc hại có lẽ chỉ còn tồn tại trong ký ức của mình là thôi".  

 

Hương Giang (Tổng hợp)