Nguy cơ tái nghiện vì yếu tố gia đình

Để biết được một người cai nghiện thành công, có tiêu chuẩn và chỉ số gì không thưa ông?

- Tôi xin khẳng định là không thể đưa ra một chỉ số cụ thể, cả ở Việt Nam và trên thế giới. Trên thực tế, có người cai nghiện được một năm, có người hai năm, thậm chí 10 năm thì tái nghiện. Cũng có người tái nghiện ngay. Vì thế, nghiện ma túy được xem như là một bệnh thần kinh mãn tính.

Các chương trình cai nghiện hiện nay chỉ với mục đích giảm thiểu sự phụ thuộc của người nghiện vào các chất kích thích thần kinh, giảm tình trạng bệnh tật, tử vong do nghiện, nâng cao năng lực của cơ thể và tạo điều kiện cho người cai nghiện tiếp cận với các dịch vụ đa dạng và tốt nhất có thể. Tất cả những mục tiêu này giúp người cai nghiện phục hồi dần dần chứ không thể hồi phục ngay được.

Nhưng trên thực tế có những người tự xích mình, có người tự chặt chân, chặt tay và họ đã cai nghiện thành công. Vì sao họ lại làm được điều đó thưa ông?

- Những người tự xích mình để cai nghiện là họ đã có một quyết tâm và nghị lực phi thường. Có khi họ còn tự chặt ngón tay, ngón chân mình để quyết tâm cai, nhưng sau đó lại tái nghiện. Lúc bắt đầu, họ có quyết tâm rất lớn. Nhưng có giữ được triệt để hay không lại là do ý chí của họ phải thật bền bỉ và lâu dài.

Theo ông, vì sao họ lại tái nghiện?

- Trong cai nghiện thì sự quyết tâm đóng vai trò hàng đầu. Nhưng chỉ vì khủng hoảng tâm lý, vì tình yêu tan vỡ, vì mâu thuẫn vợ chồng, cha con... dẫn đến buồn bã, thế là họ lại tái nghiện. Những rối loạn về tâm lý, sinh lý... là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến việc tái nghiện. Chuyện này rất dễ xảy ra, vì khi đã nghiện, cơ địa của người nghiện mặc dù đã cai nhưng vẫn thiếu hụt mocphin nội sinh. Vì thế khi chịu tác động mạnh của những mocphin ngoại sinh thì những mocphin nội sinh sẽ bị đánh qụi.

Đối với những người cai nghiện ma túy, việc giữ cho cơ thể  không bị suy sụp, có được tâm lý ổn định thì mới không tái nghiện. Do vậy, người thân, gia đình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giúp người cai nghiện không tái nghiện và sống hòa nhập với cộng đồng.

Hiện Bộ LĐTBXH đã có kế hoạch gì để tận dụng được vai trò của gia đình và cộng đồng trong các chương trình cai nghiện phục hồi quốc gia?

- Đây là vấn đề chúng tôi đã tính đến rất nhiều, nhưng hiện nay vai trò này trong các chương trình cai nghiện phục hồi còn rất yếu. Tuy nhiên, hiện chúng tôi đang xây dựng đề án “Dòng họ trong công tác phòng chống tệ nạn xã hội”. Huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình là địa phương đầu tiên đề xuất ý tưởng này. Chúng tôi sẽ hỗ trợ kinh phí và giải pháp để địa phương thực hiện, coi như đây là chương trình thí điểm đầu tiên, nếu có hiệu quả sẽ nhân rộng ra trên toàn quốc.

Được biết, Cục sẽ đề nghị tăng thời gian cai nghiện bắt buộc trong các trung tâm cai nghiện phục hồi. Vì sao vậy, thưa ông?

- Hiện quy trình cai nghiện bắt buộc do 2 bộ phối hợp thực hiện (Bộ Y tế và Bộ LĐTBXH) tiến hành cai nghiện cho người nghiện ma túy trong thời gian từ 1- 2 năm. Tuy nhiên, vào khoảng 6 tháng cuối năm nay, chúng tôi sẽ đề nghị lên Quốc hội để tăng thêm thời gian cai nghiện bắt buộc từ 1- 3 năm. Lý do để đề nghị tăng thời gian cai nghiện bắt buộc bởi việc đó sẽ giúp cho chúng ta quản lý người cai nghiện tốt hơn, ngoài ra việc tăng thêm thời gian sẽ tạo điều kiện cho người cai nghiện có khả năng hồi phục sức khỏe, thể trạng và tiếp cận với các dịch vụ tốt hơn.

Xin cám ơn ông!

Lâm Vũ (Thực hiện)