Nguy cơ từ những lỗi lầm nhỏ của trẻ (1): Thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt

Ảnh minh họa

Biết con “gian lận” nhưng vẫn lờ đi cho qua

Chị Hoa ở Cầu Giấy, Hà Nội là một trong những khách hàng của Hội tâm lý giáo dục Việt Nam. Chị đến gặp chuyên gia nhờ can thiệp để điều chỉnh hành vi của cậu con trai đang học lớp 7 của mình. Tiến, con trai chị thường xuyên có hành vi lấy cắp tiền của bố mẹ. Vợ chồng chị Hoa đã dùng mọi cách, thủ thỉ phân tích, nghiêm khắc xử phạt, thậm chí đã đánh đòn cháu nhiều lần nhưng cậu bé vẫn không bỏ được thói quen nguy hiểm đó. Quá sợ hãi, chị đã tìm tới Hội tâm lý giáo dục Việt Nam để tìm gặp chuyên gia nhờ tìm ra giải pháp để giáo dục con mình.

Qua trao đổi với chị Hoa, chuyên gia nhận thấy hành vi của cháu Tiến xuất phát từ hai lý do chính: Lý do thứ nhất là, do cháu Tiến bị rối loạn hành vi khi không có một “thần tượng” đàn ông ngay trong ngôi nhà mình. Chị Hoa kể với chuyên gia rằng, quan hệ của vợ chồng chị không tốt. Trong một lần viết văn, cháu Tiến viết rằng, cháu buồn vì bố mẹ hay căng thẳng với nhau. Cháu thương mẹ nhưng không biết làm thế nào. Bình thường chồng chị Hoa hầu như không dành thời gian để gần gũi và quan tâm đến con. Việc chăm sóc và dạy dỗ con cái, chồng chị Hoa mặc nhiên coi đó là trách nhiệm của chị. Chính việc thiếu “điểm tựa tinh thần” từ bố, cộng thêm sự tác động không tốt của sự căng thẳng giữa bố mẹ khiến cháu Tiến bị rối loạn hành vi, không biết đâu là đúng, đâu là sai.

Lý do thứ hai là, tưởng như rất nhỏ nhặt nhưng lại là sự tập thành thói quen của một đứa trẻ vốn đã bị rối loạn hành vi, đó là thói quen để tiền bừa bãi của chị Hoa. Nhất là tiền thừa khi đi chợ về, chị thường để khắp nơi trong nhà. Cộng thêm tính khí lúc nhớ lúc quên nên chị thường không biết mình có mất tiền hay không. Tuy nhiên, thỉnh thoảng, chị có cảm giác hình như chị đánh rơi tiền ở đâu đó. Một số lần chị sai con đi mua đồ, tiền thừa cháu không trả lại mẹ nhưng chị nghĩ vì chỉ vài nghìn đồng nên coi như cho con luôn. Chính cách chị “lờ” đi đó đã tập cho cháu Tiến tính gian lận. Ban đầu chỉ vài nghìn để mua bim bim nhưng sau đó Tiến đã “trộm” tiền chục, tiền trăm, thậm chí là tiền triệu của bố mẹ để bao các bạn đi chơi ở khu vui chơi giải trí lớn.

Thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt

Câu chuyện của cháu Tiến khiến chúng tôi liên tưởng đến câu chuyện được đề cập trong bài giảng “Thấy sự nguy hiểm trong từng lỗi nhỏ nhặt” của Thượng tọa Thích Chân Quang, Trụ trì Chùa Phật Quang. Trong bài giảng này, thượng tọa Thích Chân Quang có kể một câu chuyện như sau:

Trong một gia đình bố mới hỏi người con của mình:

- Hôm nay con đi học về mấy giờ mà sao bố thấy con về muộn thế?

Đứa nhỏ nó vùng vằng:

- Thầy cho về trễ một chút mà hỏi mãi.

Chuyện đó nhỏ hay lớn?

“Với một người bố mẹ hời hợt thì xem chuyện đó là nhỏ vì thấy chắc nó đi học về mệt nên nó hay gắt một chút thôi bỏ qua. Nhưng với một bậc cha mẹ có trí tuệ thì đó là chuyện lớn: Chỉ cần nó lớn giọng với bố mẹ một chút, thái độ nó gắt gọng một chút, nó bất kính một chút là đứa con này đang bước những bước chân vào con đường tội lỗi. Từ một cái lỗi tưởng như rất nhỏ, nhưng nếu bỏ qua thì về sau có thể... làm ăn cướp được. Bởi, với bố mẹ mình mà đứa con không bày tỏ sự kính trọng thì ra đời nó không có biết tôn trọng ai. Người lớn bên ngoài nó cũng sẽ không tôn trọng, người già nó không tôn trọng thì người ngang hàng nó có tôn trọng không? Đương nhiên là không. Và đứa con đó chắc chắn sẽ coi thường người nhỏ hơn mình. Nó sẵn sàng đạp dưới chân mình những người yếu thế hơn. Người như vậy khi lớn lên mà có trọng trách trong đời sẽ là người có thể sẵn sàng bán nước, hại dân”, Thượng tọa Thích Chân Quang nói.

Cũng từ câu chuyện này, thượng tọa Thích Chân Quang lý giải và đưa ra giải pháp như sau: Khi đứa trẻ vừa gắt, bố mẹ, cha mẹ nên bảo con ngồi xuống nói chuyện và phân tích đúng sai giúp con nhận ra lỗi. Điều quan trọng là giúp con nhận ra lỗi. Không nên đánh con nhưng phải nghiêm khắc đưa ra một hình phạt để đứa con không được tái diễn hành vi hỗn láo với bố mẹ. Làm được như vậy, ngay từ những lỗi lầm nhỏ nhất của đứa trẻ chính là cách dạy con sáng suốt và đúng đắn của các bậc làm cha, làm mẹ.

(Còn nữa)

Ngân Khánh