Những gì còn lại sau một vụ thanh toán của mafia Camorra.
Roberto Saviano là ai?
Sáu nhân vật trên gồm 3 nhà văn đoạt giải Nobel Văn học Dario Fo, Gunther Grass và Orhan Pamuk; 2 người đoạt giải Nobel hòa bình là Desmond Tutu và Mikhail Gorbachev, cùng nhân vật đoạt giải Nobel Y học người Italia, Rita Levi Montalcini.
Cả sáu con người này đã lên tiếng yêu cầu chính phủ Italia cần có thêm các biện pháp bảo vệ Roberto Saviano. Họ cho rằng việc bảo vệ nhà văn này không chỉ là công việc của cảnh sát mà phải là trách nhiệm chung của toàn xã hội nhằm chống lại thế giới tội phạm. Câu hỏi được đặt ra là Saviano là ai và vì sao ông lại dính án tử của giới tội phạm?
Roberto Saviano sinh năm 1979 và lớn lên tại Casal di Principe, một trong những thị trấn nhiều tay anh chị nhất trên toàn xứ Naples, quê hương của mafia Camorra. Vì lẽ đó, anh được chứng kiến toàn bộ thế giới tội ác nơi này. “Tôi nhìn thấy xác người đầu tiên khi lên 13 tuổi” - Saviano nói với phóng viên tờ Independent trong một cuộc phỏng vấn mới đây. Kể từ đó tới nay, anh đã nhìn thấy hơn 3.600 cái xác như thế, tất cả đều là nạn nhân của Camorra.
Có lần Saviano thấy một nạn nhân sau cuộc hành quyết bằng súng của mafia còn sống, anh đang tiến lại gần nạn nhân thì cha đẻ lao tới kéo lại. Ông lôi Saviano vào nhà và nhấc điện thoại gọi xe cứu thương dù bản thân là bác sĩ. Rồi ông đè cậu con trai ra, đánh cho một trận thừa sống thiếu chết. Nhưng chính bố Saviano sau đó đã bị mafia Camorra tìm tới và đánh đập vì tội can thiệp vào vụ thanh toán của chúng.
Trưởng thành ở thị trấn Casal di Principe, căn cứ địa của Casalesi, lực lượng khát máu nhất trong các băng mafia Camorra, Saviano nhận được vô số bài học cay đắng về cuộc đời. Nhiều nhất là bài học dạy anh phải âm thầm đồng lõa với mafia.
Casal di Principe là nơi một người có thể sống dù không quan hệ với mafia và không cần phải trả pizzo (tiền bảo kê). Nhưng anh ta phải nhớ một “nguyên tắc vàng” rằng, nếu có ai đó bị bắn chết trên phố, bản thân anh ta phải coi như không thấy gì, không nghe gì và phải sớm rời khỏi hiện trường để tránh rắc rối.
Hiện trường một vụ thanh toán.
Cuộc sống ở Casal di Principe chỉ trở nên đặc biệt nguy hiểm với những ai có cái miệng không biết giữ bí mật. Cách đây hai tuần, người chú của tay anh chị mới ra đầu thú nhà chức trách đã bị mafia Camorra bắn hạ khi ông đang chơi bài cùng bạn bè trong một CLB ở trung tâm thị trấn. Các tay mafia đạp cửa xông vào CLB và nã vào thân thể người đàn ông tội nghiệp 18 viên đạn, ngay trước mắt bạn bè. Khi chúng bỏ đi, các nhân chứng cũng biến mất và không ai hé ra nửa lời về chuyện này với nhà chức trách.
“Với người dân ở thị trấn của chúng tôi, Coleone, quê hương băng Corleonesi khét tiếng của mafia Cosa Nostra, chỉ như công viên Disneyland. Tôi lớn lên ở nơi người ta cắt cổ nhau” - Saviano nói. Không chỉ có vậy, ranh giới giữa mafia và người lương thiện ở đây rất mong manh. Một người đàn ông đứng tuổi, bặt thiệp với những cử chỉ hào phóng ở đây có thể là ông trùm một băng mafia giết người như nghóe. “Thật khó để tưởng tượng rằng con người thông minh và dễ mến đó lại có thể hạ sát một người khác, chỉ vì nạn nhân lỡ buông lời tán tỉnh cô cháu gái của ông ta”.
Những trang sách vạch trần sự thật
Sống trong địa ngục trần gian đó, bất kỳ cậu con trai nào ở Casal di Principe cũng không dám mơ tới tương lai. Nhưng Saviano là một nhà văn có tài với mong muốn vượt lên số phận. Và anh đã làm điều chưa ai dám làm: vạch trần tội ác của mafia Camorra trên các trang giấy.
Để thu thập tư liệu viết sách, Saviano làm các công việc bán thời gian có thể giúp anh tiếp cận với giới mafia cấp thấp, những kẻ chỉ làm nhiệm vụ buôn ma túy hoặc cảnh giới. Anh duy trì mối quan hệ tốt với những bạn học cũ.
Có tới 40% số thanh niên ở vùng Naples thất nghiệp và mafia dường như là hướng đi duy nhất của họ. Saviano còn chịu khó thăm viếng các cơ quan cảnh sát, vùi đầu trong các tập hồ sơ dày cộm của họ. Và sau thời gian dài thai nghén, năm 2006, anh đã cho ra mắt “Gomorrah”, cuốn sách đầu tiên viết tường tận những chuyện “chân tơ kẽ tóc” về giới mafia Campagnia.
Qua cuốn sách, người ta lần đầu tiên biết tới cơ cấu tổ chức đẫm máu của Camorra. Khác với mafia Cosa Nostra ở Sicily, vốn hoạt động theo một nguyên tắc chung và có duy nhất một lãnh đạo tối cao, Camorra là một thế giới gồm vô số các băng mafia nhỏ.
Các băng này tồn tại theo xu hướng vừa hợp tác vừa tranh giành ảnh hưởng của nhau, qua đó hình thành nên những cuộc thanh toán đẫm máu. Trong khi mafia Sicily hoàn toàn có thể lấy vợ, sinh con, một tay mafia Camorra sống tới 40 tuổi đã được xem là rất may mắn. Cuốn sách cũng vạch trần nhiều tội ác và hoạt động làm ăn bẩn thỉu của mafia Camorra, từ việc buôn bán ma túy, lũng đoạn xây dựng, xử lý rác tới các cuộc thanh toán đẫm máu.
Ngay sau khi ra mắt, cuốn sách đã nhận được nhiều lời khen ngợi và đem về cho Saviano hàng loạt giải thưởng như giải Viareggio-Repaci, giải Premio Giancarlo Siani, Premio Dedalus, Premio “Lo Straniero”, Premio Letterario Edoardo Kihlgren cho tiểu thuyết đầu tay hay nhất.
Tính tới tháng 1/2008, lượng phát hành cuốn Gomorrah ở Italia đã vượt quá con số 1,2 triệu bản. Gomorrah cũng được dịch ra 42 thứ tiếng. Sách được tờ New York Times đánh giá là tác phẩm ấn tượng nhất năm 2007, còn tờ The Economist coi đó là tác phẩm hay nhất của năm.
Còn với Saviano, cuốn sách đơn giản là một lời tố cáo của anh với hoạt động bẩn thỉu của mafia Italia. Trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 8 với BBC, Saviano nhận xét hai tổ chức mafia nguy hiểm nhất ở Italia hiện nay là Camorra ở Campagnia và Ndrangheta ở Calabria.
“Chúng nhỏ hơn và uyển chuyển hơn mafia Cosa Nostra và quan trọng hơn là chúng không nổi tiếng bằng mafia Sicily. Tôi coi chúng là các doanh nhân - tội phạm. Chúng bắt đầu là một doanh nhân và trở thành tội phạm để gia tăng tối đa lợi nhuận. Chúng hoạt động trong lĩnh vực quản lý rác thải độc hại, dệt may, vận tải, xây dựng, buôn heroine, bảo kê và tống tiền. Chúng điều hành các hoạt động tội phạm song song với những công việc làm ăn chân chính” - anh nói.
Trang bìa cuốn sách nổi tiếng của Saviano.
Cuộc sống là địa ngục
Bên cạnh sự nổi tiếng và thành công, cuốn sách đã mang tới cho Saviano điều anh không mong muốn: một lệnh truy nã và cái án tử hình từ mafia. Cách đây 2 năm, Saviano đã được cảnh sát Italia cung cấp lực lượng bảo vệ và được yêu cầu lẩn trốn khỏi nơi cư trú vì có tin mafia Camorra muốn lấy mạng anh.
“Cuộc sống của tôi giờ không phải là sống theo đúng nghĩa. Hôm nay và mọi ngày khác, tôi đang sống trong một cái quan tài. Đó là “thuật ngữ” của mafia Camorra cho người lãnh án tử hình của chúng”, Saviano không đùa. Hiện anh đang phải sống dưới một địa điểm bí mật, trong một trang trại của quân đội. Người duy nhất tiếp xúc với anh hằng ngày là một cảnh binh. Phương thức duy nhất để Saviano giao tiếp với thế giới bên ngoài là qua điện thoại.
“Mafia kết án tử hình tôi vì đã làm sáng tỏ các hoạt động phạm tội của chúng. Cuộc sống của tôi trở thành địa ngục. Nhưng tôi không hối tiếc một phút nào. Khi chúng ta không bị buộc phải im lặng có nghĩa là chúng ta vẫn có cơ hội ngăn chặn chúng” - anh nói và không quên thể hiện thái độ phẫn uất trước cuộc sống bí bách hiện tại - “Schiavone đã bị tống giam và anh ta đáng phải bị như thế vì những tội lỗi đã gây ra. Nhưng còn tôi, lỗi của tôi là gì? Sao tôi lại phải sống như một gã hủi bị xã hội xa lánh? Tôi không thấy lý do gì để tiếp tục sống như thế này, trở thành tù nhân của chính mình. Tôi muốn được đi ra ngoài, tắm nắng mặt trời và uống bia. Tôi muốn được gặp mẹ tôi mà không phải sợ hãi và khiến bà sợ. Tôi mới chỉ 29 tuổi đầu thôi”.
Nhà văn đang bị mafia treo án tử hình Roberto Saviano.
Gần đây có tin Camorra muốn ám sát Saviano trước lễ Giáng Sinh. Hôm 19/10 vừa qua, Francesco Schiavone, lãnh đạo một băng mafia ở Casal di Principe, dù đang phải thi hành án tù, đã thông qua luật sư của ông ta để dọa dẫm Saviano nên câm miệng.
Tuy nhiên, Saviano hiểu rằng câm miệng cũng không giải quyết được gì. Anh đã nói quá nhiều và giờ tính mạng của anh đang bị đe dọa. “Tôi biết rằng việc đi ngược lại với những gì mình đã làm không phải là một ý kiến hay. Tôi cảm thấy sẽ là ngu ngốc nếu phải quy phục trước con người tôi khinh thường vì những điều họ nghĩ, cách họ hành động và phương thức họ sống” - Saviano nói.
Vì thế, trước mắt Saviano vẫn chấp nhận sống dưới sự bảo vệ của các cảnh binh. Tuy nhiên, anh đã tính tới việc rời khỏi Italia. Ít nhất khi ra nước ngoài, Saviano có thể được làm những gì anh muốn và được sống cuộc đời của một con người tự do.
Hương Giang
