Nhạc sĩ Tuấn Hùng: "Đấy là sự chua xót nhất đời tôi..."

Vẫn "đắt sô" sau "tai nạn đạo"

Hiện anh đang làm gì?

- Tôi nhận một vai nhỏ trong phim truyền hình Ở trọ trần gian dài 2 tập do Vũ Duy Kiên đạo diễn, đồng thời làm nhạc và thể hiện bài hát Giấc mơ tàn phai, ca khúc chủ đề của phim. Đó là một bài tôi đã sáng tác cách đây 10 năm, từng được hát chung với ca sĩ Hồng Nhung, thành viên của ban nhạc Mùa Xuân.

Dự án âm nhạc gần đây nhất là chuyến đi biểu diễn ở Pháp trong Festival Kleg 2007, đây là một liên hoan quy tụ nghệ sĩ của nhiều nước trên thế giới nhằm giới thiệu về âm nhạc truyền thống của mỗi nước kết hợp với nhạc Jazz. Tôi đi theo lời mời từ Trung tâm văn hóa Pháp tại Việt Nam.

Anh nghĩ tại sao mình được mời?

- Tôi nghĩ đó cũng là một sự ngẫu nhiên thôi, họ cần một nghệ sĩ chơi theo thể loại ngẫu hứng và biết chơi các nhạc cụ hơi, tôi đáp ứng được tiêu chuẩn đó nên họ mời. Ngoài chơi piano và acordeon, tôi còn chơi kèn melodion, đây là một loại kèn có phím gần giống với piano. Nhưng cách chơi và tính năng của nó lại rất khác piano.

Lời mời này đến với anh trước hay sau vụ việc cho rằng anh "đạo" nhạc?

- Cách đây khoảng hơn 3 tháng trước khi tôi có chuyến đi Campuchia, dự một liên hoan âm nhạc ở đó. Tức là sau sự cố với giải thưởng âm nhạc thể nhiệm của sứ quán Đan Mạch một thời gian.

Anh có điều gì nuối tiếc khi bị "hụt" chuyến đi Đan Mạch hụt sau quyết định tước giải thưởng?

- Đi thì sẽ được gặp gỡ nhiều, sẽ học hỏi được nhiều nên không được đi là tiếc rồi. Nhưng điều đáng tiếc nhất ở đây đó là sự ghen ăn tức ở của người đời. Người ta không bằng mình thì người ta phải tìm mọi cách để nói xấu mình. Tôi chấp nhận và hiểu sự đời là vậy, về một góc độ cuộc sống nào đó có thể mình đáng phải chịu như thế thì sao. Còn đến Đan Mạch thì tôi đã tới rồi, từ khi tôi đi học ở Thụy Điển cơ.

Không phải ai cũng cười với mình...

Có đi có học, nhưng chắc hẳn sau vụ đi “Đan Mạch hụt”, anh cũng... học được nhiều?

- Tôi học được nhiều điều mà có hai điều rất quan trọng: Thứ nhất là nhìn nhận lại bản thân mình. Thứ hai là biết trong cuộc sống không phải ai cũng “cười với mình bằng cả tấm lòng” mà họ “miệng nam mô bụng một bồ dao găm”. Đấy là sự chua xót nhất của cuộc đời tôi.

Vì tôi được sinh ra trong một gia đình mà mọi người đều là nghệ sĩ, lại có điều kiện kinh tế nên cuộc sống qua con mắt tôi là “màu hồng”. Tôi nghĩ người nào cũng tốt, không ai là xấu cả. Có như vậy tôi mới có tâm hồn mà sáng tác chứ. Các tác phẩm của tôi viết thường về mùa xuân, tình yêu, mọi thứ rất trong sáng.

Cái được nữa là tôi đã thành tâm điểm chú ý của mọi người, người yêu hay ghét tôi đều dõi theo mọi bước đi của tôi xem nó sẽ như thế nào. Qua đây tôi cũng biết đâu là bạn đâu là thù, nhưng điều đáng mừng là người ghét tôi rất ít, hầu hết mọi người đều cảm thông và chia sẻ với tôi. Các cụ đã có câu “Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”, là đàn anh thì phải giúp những thế hệ sau mình chứ không thể lấy suy nghĩ của mình áp đặt cho những nghệ sĩ trẻ. Là đàn anh phải đáng mặt đàn anh.

Nếu có một đàn em “ăn cắp” nhạc của anh, anh nghĩ sao?

- Nếu đó là sự ăn cắp rõ ràng thì tôi cũng chỉ cho rằng, anh ta đã “quá yêu mến tôi”. Tôi chẳng làm gì phải kiện, trừ khi họ lấy nguyên cả tác phẩm của tôi với mục đích kinh doanh. Còn nếu có một phần nào đó giống tác phẩm của tôi, tôi mừng quá. Vì với họ hẳn tôi là người dáng học hỏi, còn với tôi, tôi đã làm được một điều gì đó nên mới có ảnh hưởng tới họ.

Trên thế giới rất nhiều tác phẩm có những khúc giống nhau, chẳng qua là họ nghe của một người mà họ quá yêu mến đến nỗi nó ngấm vào họ. Cũng như bạn, bạn có chắc lời văn của bạn không bị ảnh hưởng từ ai không?

"Có giỏi thì mới lắm scandal!"

- Trong các nhạc sĩ trẻ tôi thích nhất Quốc Bảo, đây là một nhạc sĩ rất giỏi theo đúng nghĩa. Đó là những sáng tạo trong ngôn từ cũng như giai điệu và cách hòa âm của anh ta. Quốc Bảo còn là người góp phần hướng nhạc Pop Việt Nam trở nên mới mẻ, tươi tắn hơn. Hay như Bảo Chấn, 10 năm trước đây ông đã có những hướng đi mới mẻ, nổi trội.

Bảo Chấn là người có quá nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống và trong nghề nghiệp. Nên khi gặp “tai nạn”, ông chọn cách im lặng. Điều đó rất tuyệt vời. Như tôi, còn trẻ nên khi gặp phải vấn đề này tôi có thể chuyển sang làm công tác khác hay thanh minh.

“Tai nạn” kia của Bảo Chấn với tôi chỉ nhỏ “như một cái móng tay”. Điều này không thể làm ảnh hưởng tới uy tín của Bảo Chấn, bởi ông luôn luôn là một trong những nhạc sĩ nhạc nhẹ hàng đầu Việt Nam.

Nhưng còn rất nhiều nhạc sĩ tài năng khác mà ở họ không có tỳ vết. Và như thế họ đáng trân trọng hơn?

- Chưa chắc, vì tì vết không không liên quan đến tài năng. Một người có nhiều scandal không hẳn đã là một người kém nhất. Và ngược lại một người không có scandal nào không hẳn đã là người giỏi nhất. Đơn giản là có khi họ giỏi thì quanh họ mới lắm scandal, bởi họ bị người khác soi mói, kèn cựa thì người ta mới bị như thế.

Anh tuyên bố như vậy là đã... suy nghĩ kỹ chưa? Anh không sợ bị phản ứng sao?

- Tôi hoàn toàn tự tin, vì nếu mà mình không có gì, chẳng ai thèm chú ý đến thì có muốn cũng không gây scandal được. Tôi nhìn nhận vấn đề trên phương diện tích cực, nên sao lại bị phản ứng, khi mà mình có một thành công nào đó thì chắc chắn mình cũng phải trả một cái giá cho thành công đó. “Nhân vô thập toàn” mà, người được về mặt đạo đức chưa chắc đã được trong âm nhạc.

Hồng Nhung vẫn rất... "hoành tráng"?!

Nếu hai người, một tài năng ở mức trung bình và một có tài nhưng lại cũng có lắm “tai ương”, anh thấy ai đáng quý hơn, hay họ ngang nhau?

- Không thể ngang nhau được, người không có scandal thì không ai biết đến, vậy sao nổi tiếng bằng một người vừa có tài vừa có scandal. Một người bình thường bị chụp ảnh khỏa thân tung lên mạng sao chẳng ai biết, mà ca sĩ Nguyễn Hồng Nhung của nhóm tôi lại được biết nhiều thế. Cũng chẳng qua vì cô nổi tiếng, tham gia Sao Mai điểm hẹn. Tài năng là không thể phủ nhận được vì bất cứ lý do gì.

Nhưng tên tuổi Hồng Nhung ở trong nước giờ đã coi như "đóng băng" rồi. Đấy là hậu quả hay là sự trả giá?

- Đấy là điều quá đáng tiếc, chúng ta đã ít nhân tài mà khi họ gặp một vấn đề gì đó thì không bao giờ được hỗ trợ một cách cần thiết để có thể giữ họ, bảo vệ danh dự cho họ. Rõ ràng là báo chí đưa tin rùm beng như thế thì ai có thể sống được. Ví dụ như khi bạn là cô ấy, bạn đi uống nước thôi, người ta cứ đem ảnh sex của bạn ra xì xầm trước mặt bạn. Bạn có chịu được không? Đấy là văn hóa, chính sách bảo vệ nhân tài là ở chỗ ấy.

Đơn giản như chuyện của tôi, khi tôi thành công thì báo chí tung hô, nhưng khi có chuyện thì họ thi nhau “đập”. Tôi đã phải làm một bản tường trình với Bộ Văn hóa thì chuyện mới dừng lại.

Sao anh lại không nghĩ những chuyện ầm ĩ thế trước hết là do mình?

- Tôi đã nói rồi, "nhân vô thập toàn”, nhưng lỗi lầm ở đây không liên quan đến tài năng. Hàng triệu người mới có một người tài, chứ một triệu người thì cả một triệu người đều có lỗi lầm to hay nhỏ thôi.

Nhưng thực tế là khán giả lại luôn mong chờ sự hoàn thiện của người nghệ sĩ?

- Điều này không bao giờ có cả, ai cũng có một phần là "con", một phần là "người". Mà muốn hoàn thiện thì người ta cần những người bạn và những lời khuyên chân thành cũng như sự dìu dắt.

Vậy anh có điều gì khuyên Hồng Nhung không?

- Tôi không có gì để khuyên cố ấy cả, giờ Hồng Nhung vẫn rất hoành tráng. Chúng tôi vẫn giữ liên lạc với nhau, cô ấy rất vui vẻ ở Mỹ và vẫn đi biểu diễn thường xuyên.

Nhưng trong mắt người Việt thì nghệ sĩ là hình mẫu để biết bao người noi theo, theo đó, xã hội cũng luôn đòi hỏi có những chuẩn mực, nhiều khi là rất khắt khe. Anh có nghĩ là nên theo “đất lề quê thói” ấy?

- Nếu nói vậy thì đừng hội nhập làm gì!

Nhưng việc phô bày cơ thể vẫn là chuyện khó chấp nhận, dù ở bất cứ nơi đâu?

- Đó có phải do cô ấy tung lên đâu, mà do một người muốn hạ thấp bêu xấu cô ấy. Giả sử xem người yêu của bạn bị đưa lên thì sẽ như thế nào? Điều đó chỉ đáng trách khi bản thân Hồng Nhung tự tay đưa lên để tạo scandal nhằm thu hút chú ý của dư luận.

Scandal - được và mất

- Tôi nghĩ tôi chẳng mất gì, còn cái được thì tôi lúc nào cũng được. Mục đích của tôi là phục vụ công chúng thôi chứ tôi cũng không có mục đích kiếm giải để đi học. Với tôi sự cố đó là quá bình thường với tôi và nó cũng sẽ không để lại vết sẹo nào hết trên con đường sự nghiệp của tôi.

Nếu anh coi đấy là chuyện bình thường thì tại sao anh phải làm một văn bản xin lỗi?

- Tôi không có lỗi gì với những người bạn của tôi mà phải xin. Cái lỗi chỉ là ở trong vụ việc vừa rồi tôi chưa suy nghĩ chín chắn. Mình không biết là mình luôn có kẻ thù sẵn sàng đâm mình sau lưng. Tôi thấy mình lúc đó ngây thơ quá.

Sau khi đã nhìn nhận thấu đáo anh có thể đưa ra một lời nào cho sự cố vừa rồi?

- Tôi nghĩ đó là một tai nạn, mà ai làm nghề cũng sẽ phải gặp. Mình phải biết chấp nhận nó để vượt qua nó.

Vấn đề là vượt qua nó như thế nào?

- Vượt qua thế nào là tùy thuộc vào bản lĩnh của từng người. Có quá nhiều người bị vậy chứ tôi không hẳn là trường hợp tiêu biểu. Nói như các đàn anh của tôi vẫn nói "mày bị đâm thế ăn thua gì, anh còn từng bị đâm đau hơn mày nhiều” nên tôi cảm thấy rất là vui vẻ.

Anh nói cụ thể hơn về cách thức anh đã dùng để vượt qua vụ việc vừa rồi?

- Mục đích chính của họ là muốn tạo ra một scandal về việc tranh cướp giữa tôi và nhạc sĩ người Anh. Họ muốn chọc gậy bánh xe nhưng cuối cùng thì như mọi người đã rõ. Tôi và nhạc sĩ người Anh sẽ có một buổi hợp tác biểu diễn, vậy chúng tôi là bạn hay là thù của nhau?

Cách tốt nhất để tránh những tai nạn về sau là nên sống phải biết mình là ai và mình luôn luôn làm điều tốt nhất mình có thể. Và khi sự cố xẩy ra thì mình phải biết chấp nhận và tìm cách nhanh chóng vượt qua. Tôi tin nếu mình sống tốt thì khi khó khăn sẽ luôn có những người bạn ở bên giúp ta.

Đây có phải là lời cuối cùng của Tuấn Hùng để khép lại vụ nhận giải thưởng hụt kia?

- Lời cuối cùng của tôi là: tôi sẽ có một sự kết hợp mới với Robin. Chuyện của chúng tôi đã bị báo chí đẩy đi quá xa. Đặc biệt là có báo lại xuyên tạc sự thật là tôi viết thư khẩn cầu Robin này nọ…

Sau khi đọc những trích dẫn của Robin trên báo, tôi có có mail trách anh ta sao lại có liên hệ với báo chí nói như vậy. Tôi cũng nghĩ đây là một bài học cho mình, bởi khi người ta đã nhìn nhận mình không tích cực thì mình khó tránh khỏi sẽ bị họ bới móc.

Tôi nói ra không thể hoàn toàn là khôn được, vì tôi còn rất trẻ. Tôi chỉ sống theo con tim của mình, tôi yêu âm nhạc và cũng muốn mọi người yêu. Không thể bắt tôi phải làm thế này hay thế kia, mỗi một người có một tài năng riêng. Hãy để cho chúng tôi tự do phát triển hết tài năng của chúng tôi có.

Anh nghĩ sao khi một người của công chúng gặp “tai nạn nghề nghiệp” nhưng không vượt qua để rồi cuối cùng tự loại mình ra khỏi cuộc chơi?

Tôi nghĩ những người bị vấp ngã mà cứ loa theo vấp ngã đó thì thật là đáng tiếc. Không phải đáng tiếc cho chính họ mà là đáng tiếc cho nên âm nhạc Việt Nam. Họ đã nổi tiếng đương nhiên họ là nhân tài, cứ thử hỏi chúng ta có bao nhiêu nghệ sĩ nổi tiếng trong hơn 80 triệu dân. Một đất nước muốn mạnh thì phải trọng dụng nhân tài.

Anh nói vậy tức là anh cho mình là nhân tài?

- Tôi là một trong những người dám hy sinh tất cả vì âm nhạc. Còn là nhân tài hay không thì để cho mọi người phán xét. Tôi học hơn 20 năm trong trường nhạc, bắt đầu từ lúc 4 tuổi và cũng học tới 3 chuyên ngành: piano, acordeon, sáng tác. Có ai học nhiều như tôi không?

Anh có bao giờ hỏi mình học để cho ai?

- Tôi học cho chính bản thân tôi, tôi yêu nhạc và muốn biểu diễn nhạc cho mọi người nghe. Thế chưa đủ gọi là hy sinh sao?

Sự cố kia có ảnh hưởng gì tới con đường anh sẽ đi?

Hiện giờ tôi chỉ nghĩ tới tương lai của tôi, làm sao cho các tác phẩm của tôi tới được với công chúng một cách nhanh nhất. Tôi sẽ phải tìm tòi những cách thể hiện mới cho tác phẩm của mình. Như bài Giấc mơ tàn phai trong phim tôi đang đóng, tôi đã sáng tác từ khi Hip hop chưa được sử dụng ở Việt Nam.

Chính bài này đã đem về giải nhất cho ban nhạc Mùa xuân trong liên hoan các ban nhạc toàn quốc. Nhưng đến giờ mới được sử dụng. Đây là một điều đáng buồn. Nếu các tác phẩm của tôi sáng tác ra phải mất 10 năm mới được sử dụng chắc tôi đau đầu mà chết.

Anh định nghĩa thế nào về nhân tài âm nhạc?

- Đó là những người sinh ra đã có những khả năng khác người và được đào tạo trong một môi trường tốt với những người thầy giỏi. Và họ phải thực sự yêu âm nhạc, cộng với cơ hội của cuộc sống nữa đem lại cho họ để họ tỏa sáng.

Vậy còn người trí thức?

- Tri thức thì rất rộng, còn trí thức thường là những người có học vấn, nhưng không hẳn cứ học cao đã là người trí thức. Ngoài bằng cấp về ngành nghề họ theo đuổi, họ còn phải có kiến thức về cuộc sống và áp dụng nó một cách thành thạo nhất.

Đích đến trên con đường âm nhạc của anh?

- Tôi muốn âm nhạc của tôi gần gũi với mọi người hơn. Vì những sáng tác của tôi hiện nay rất khó nghe, do tôi chịu ảnh hưởng của âm nhạc đương đại quá nhiều mà thể loại đương đại với người Viêt Nam còn quá xa vời.

Chúng ta có thể thấy tại sao Việt Nam không có ca khúc nào lọt vào MTV, đó là tôi nói với nhạc Pop và đây là điều đau xót. Nhưng mục tiêu của tôi hướng tới là nhạc Jazz, làm sao phổ cập được nó tới đông đảo công chúng và tôi chọn cách kết hợp Jazz với Pop cho dễ nghe hơn. Tôi sống hết mình vì mục tiêu này...

Cảm ơn nhạc sĩ Tuấn Hùng!

Theo  Bùi Dũng

VieTimes