Điều này đặt ra nhiều câu hỏi tranh cãi xung quanh trách nhiệm quản lý của phụ huynh và tác động lâu dài của việc tham gia thế giới ảo quá sớm đối với lứa tuổi nhí.
Tranh cãi về giới hạn độ tuổi
Trong một vài năm trở lại đây, ngày càng có nhiều nghiên cứu xã hội học tập trung tìm hiểu tác động của mạng xã hội trên Internet lên sự phát triển tâm sinh lý lứa tuổi trẻ em. Thực tế cho thấy, bất chấp những yêu cầu về độ tuổi tham gia của các mạng xã hội, trẻ em vẫn hoàn toàn có thể sở hữu một tài khoản trong xã hội “thứ hai” này một cách dễ dàng bằng cách khai man tuổi, vì hiện nay không có một cách thức nào có thể kiểm định tuổi tác thành viên tham gia một cách hữu hiệu.
Theo khảo sát được công bố năm nay của tổ chức Pew Internet Research (Mỹ) trên 935 trẻ em, có tới 38% độ tuổi 12-14 sở hữu một tài khoản mạng xã hội và 42% trong số này cho biết sử dụng tài khoản đó hàng ngày. “Mọi việc rất đơn giản bởi các em nhanh chóng nhận ra rằng chỉ cần khai tuổi cao hơn một chút là được”, Amanda Lenhart, thành viên nhóm nghiên cứu Pew phân tích.
Ảnh minh họa.
Marc Bigbie, một nhà kinh doanh phần mềm đến từ Savannah (bang Georgia, Mỹ), cho biết cả 3 đứa con của mình (11, 12, và 14 tuổi) hiện nay đều có tài khoản trên mạng xã hội MySpace, trong đó đứa đầu tiên sở hữu tài khoản lại là đứa bé nhất mà không có sự cho phép của bố mẹ. “Chúng tôi thực sự sốc và cấm cô bé sử dụng tài khoản này, nhưng sau đó quyết định cho cô bé tiếp tục sử dụng nhưng phải cung cấp cho chúng tôi mật mã”. Mặc dù biết rằng đang cùng con mình vi phạm giới hạn độ tuổi, ông bố Bigbie tin rằng mình đã kiểm soát tốt được tình hình: “Vợ chồng tôi luôn kiểm soát để chắc chắn rằng thông tin cá nhân được đưa lên mạng càng ít càng tốt và lũ trẻ chỉ giữ liên lạc hàng ngày với những người bạn quen biết”.
Khi mạng xã hội đang trở thành xu thế mới của giới trẻ trên toàn thế giới, không ít nhà khoa học đã lên tiếng lo ngại về tác động xấu lâu dài của thế giới trực tuyến lên sự phát triển của trẻ em. “Tôi lo ngại rằng những công nghệ này đang tạo ra những ảo giác trong đầu lũ trẻ, khiến chúng mất đi sự tập trung cần thiết và quên đi vị trí thực của chúng trong xã hội. Tôi luôn tự hỏi liệu một ngày nào đó lũ trẻ sẽ chỉ biết đến những dòng chữ trên màn hình mà quên đi cách giao tiếp trong xã hội thật”, Susan Greenfield, chuyên gia thần kinh học của Đại học Oxford (Anh) phân tích trên tờ Daily Mail hồi tháng 2 năm nay. Ngoài ra, theo chuyên gia Lenhart, trẻ em luôn là đối tượng săn đón hàng đầu của những kẻ xấu trên mạng luôn nắm bắt rất tốt tâm lý của độ tuổi thích tỏ mò nhưng không đủ lớn để phân biệt điều gì nên tránh.
Sống cùng trào lưu thời đại?
Tuy có nhiều ý kiến lo ngại về tác động xấu của mạng xã hội lên đối tượng sử dụng là trẻ em, không ít các nhà khoa học cho rằng những gì đang diễn ra chỉ là sự khởi đầu của một trào lưu trong kỷ nguyên công nghệ thông tin.
“Một số nghiên cứu khác của chúng tôi lại chỉ ra rằng những người mà trẻ em giao tiếp trên Internet là người mà chúng biết trong cuộc sống đời thường. Tất nhiên sẽ luôn luôn có một số trẻ sử dụng không hợp lý mạng xã hội, bởi xét cho cùng thì thời đại hiện nay cũng giống như giai đoạn mới khai sinh ra điện thoại di động. Sớm muộn gì chúng cũng sẽ tham gia vào các hoạt động này”, Kaveri Subrahmanyam, giảng viên tâm lý học thuộc Đại học California nhận định. Quan điểm này có thiên hướng đồng tình với kết quả nghiên cứ năm 2007 của Hiệp hội Học đường Quốc gia Mỹ (NSBA), theo đó, chỉ có 7% trong số trẻ em được hỏi đã từng gặp trục trặc với những tình huống quấy rối trên mạng xã hội.
Ảnh minh họa.
Theo chuyên gia Kaveri Subrahmanyam, vẫn còn thiếu những nghiên cứu chuyên sâu để giải đáp câu hỏi về tác động của mạng xã hội lên trẻ em. Nhưng bà cũng khẳng định nguy cơ là có thật và đang thực sự hiện hữu. Điều quan trọng nhất hiện nay cần phải làm chính là sự quản lý có trách nhiệm của các bậc phụ huynh.
“Bố mẹ dường như đang có ít thời gian hơn để kiểm soát hành vi con cái mình” - James Steyer, giám đốc điều hành tập đoàn Common Sense Media phân tích trên trang web công nghệ Softpedia hồi tháng 8 – “Khi mà xu thế giao tiếp trên mạng ảo ngày càng phổ biến thì bố mẹ cần phải là người dành nhiều thời gian hơn bên cạnh lũ trẻ để định hướng sử dụng 1 công nghệ một cách tốt nhất”. Khuyến cáo này của ông Steyer xuất phát từ kết quả nghiên cứu cho thấy 22% số trẻ em được hỏi hiện rơi vào trạng thái “nghiện mạng xã hội” với tần suất truy cập 10 lần/ngày.
“Thực tế là chúng ta đang có một thế hệ sống cùng công nghệ. Bạn sẽ không thể thay đổi được điều đó và cách duy nhất là giúp lũ trẻ dần dần làm quen với môi trường mới”, Toby Clark, người sáng lập ra mạng xã hội KidSwirl dành riêng cho trẻ em khẳng định. Theo ông Clark, việc xuất hiện những mạng xã hội cho trẻ em từ 5-13 tuổi như Disney Club Penguin, là sự chuẩn bị và “huấn luyện” cơ bản cho lũ trẻ để chúng tiếp tục tham gia các mạng xã hội người lớn sau này.
My Anh (Tổng hợp)
