Những nạn nhân bị “bỏ quên” trong tay cướp biển

Con tàu Iceberg 1 trước khi bị cướp biển Somalia khống chế.

Tàu Iceberg 1 ra khơi từ cảng Aden vào mùa xuân năm 2010, bắt đầu một hành trình dài, trong đó con tàu sẽ chuyển một gói hàng thiết bị điện tử tới nước Anh. Nhưng khi chỉ mới rời cảng được chừng 10 phút, Iceberg 1 đã bị cướp biển Somalia tấn công, khống chế.

Gần 2 năm rưỡi đã trôi qua kể từ cái ngày đen đủi đó và tới nay, tất cả các thủy thủ vẫn đang bị cầm tù. Chủ tàu dường như đã "bỏ của chạy lấy người" và các thủy thủ của Iceberg 1 đang có nguy cơ trở thành những nạn nhân của một vụ cướp tàu bắt con tin có thời gian kéo dài nhất lịch sử hàng hải hiện đại.

Theo tờ Telegraph, các điều kiện trên tàu đang ở mức rất tệ. Các thủy thủ buộc phải sống trong một căn phòng nhỏ, diện tích rộng có 5m2 trên tàu, với thực phẩm và nước uống hạn chế, bị những tên cướp có vũ trang canh chừng. "Bệnh dịch lan tràn trong nhóm chúng tôi. Một người đã mất thị lực và người kia gặp vấn đề về dạ dày" - thuyền trưởng người Yemen, ông Abdirazzak Ali Salehong nói cách đây 9 tháng - "Chúng tôi không được dùng nước sạch và chỉ được ăn một bữa cơm ".

Trong cuộc phỏng vấn khác với một kênh truyền hình Ấn Độ, thủy thủ Diraj Diwari, 26 tuổi, nói rằng chủ tàu chẳng buồn quan tâm đến các thủy thủ. "Những thủy thủ khác đang bị ốm và gặp nhiều vấn đề về tinh thần. Hãy giúp chúng tôi trước khi tất cả đều chết" - anh nói.

Bất hạnh khi bị chủ tàu bỏ rơi

Thực tế, dù tỉ lệ các vụ tấn công của cướp biển đã giảm mạnh nhờ việc tăng cường các biện pháp an toàn và việc sử dụng bảo vệ có vũ trang trên tàu, những thủy thủ đã "lỡ" rơi vào tay cướp biển thường bị giam giữ lâu hơn, bị đối xử tàn tệ hơn, để những tên cướp dễ lấy được tiền.

Thời gian bị giam giữ trung bình của các thủy thủ hiện đã là 8 tháng. Nhiều vụ đánh cướp thành công bất chấp sự có mặt của lực lượng phòng chống cướp biển quốc tế. Nỗi sợ của việc có người thương vong, đặc biệt là khiến dân thường thiệt mạng đã khiến các tàu hải quân ít dùng vũ lực giải cứu tàu bị cướp. Họ thường để chủ tàu tìm cách thương thảo với bọn cướp và trả tiền chuộc để thả người.

Thế nhưng, như trường hợp tàu Iceberg 1, không có ai trả tiền số tiền 8 triệu USD để chuộc con tàu. Con tàu này thuộc sở hữu của công ty Azal Shipping & Cargo có trụ sở ở Dubai. Ban lãnh đạo công ty đã bị buộc tội bỏ mặc thủy thủ đoàn. Cho tới tháng trước, Công ty Azal đã từ chối gặp gia đình các nạn nhân, nói rằng họ cũng không trả lương cho các thủy thủ vì sự vắng mặt của họ. Sự thiếu trách nhiệm của công ty khiến các gia đình cay đắng, bởi nhiều thủy thủ là những lao động chính trong gia đình.

Một số thủy thủ của tàu Iceberg 1 đang bị cướp biển bắt làm con tin.

Giấc mơ được giải thoát

Theo cơ quan chống cướp biển EUNavfor, khi Iceberg 1 bị tấn công vào ngày 29/3/ 2010, nó đã không di chuyển trong "Hành lang trung chuyển quốc tế được khuyến cáo". Đây là một vùng nước thường xuyên có lực lượng hải quân chống cướp biển tuần tra. Sau khi bị khống chế, con tàu đã được đưa đến thả neo gần Hobyo, một thị trấn cảng cổ ở Somali. Hoạt động liên lạc với thủy thủ đoàn trong thời gian gần đây diễn ra rất khó khăn và tới giờ, người ta không biết chính xác con tàu nằm ở nơi nào.

Tháng trước, chủ tàu Iceberg 1 và đại diện một số gia đình thủy thủ đã gặp nhau ở Dubai. Tuy nhiên việc thương thảo để giải cứu các thủy thủ đã thất bại, bởi phía chủ tàu gần như chối bỏ trách nhiệm. Việc giải cứu các nạn nhân đang trở nên phức tạp hơn bởi thủy thủ đoàn tới từ nhiều nước, vốn là điều phổ biến trong nghề vận tải biển hiện đại.

Với thủy thủ đoàn Iceberg 1, cơ hội tốt nhất để có lại tự do hiện nay là thuyết phục bọn cướp rằng họ ít giá trị hơn những thủy thủ tới từ nước giàu. Hồi đầu năm nay, khoảng 9 triệu USD tiền chuộc đã được trả cho 2 thủy thủ bị bắt cóc từ tàu cá Vega 5 và việc này đã khiến giá thương thảo thả con tin tại Somalia tăng vọt

Trong trường hợp của Iceberg 1, do không có sự giúp đỡ từ phía chủ tàu, các nạn nhân chỉ còn biết mơ ước về một sự hảo tâm của những người thông cảm ở trong ngành công nghiệp hàng hải. Họ sẽ có thể quyên tiền với nhau và trả một khoản phí nhất định cho cướp biển. Giải pháp này đã hiệu quả trong khá nhiều trường hợp khác, khi chủ tàu không trả tiền chuộc. Tiền được trả sẽ chỉ là một góc nhỏ của những gì bọn cướp đòi hỏi. Nhưng người ta hy vọng số tiền đó đủ lớn để bọn cướp từ bỏ một mặt hàng khó có khả năng mang lại lợi nhuận và để thủy thủ đoàn được trả tự do.

         Thảo Nguyên (Theo Telegraph)