Những tấm bằng tiến sỹ "triệu đô"

Tệ nạn mua bán bằng cấp có xu hướng gia tăng trên phạm vi toàn cầu đang thách thức sự phát triển của nền kinh tế tri thức thế giới.

Những tấm bằng “dính chàm”

Tháng 4/2008 được coi là một trong những thời điểm u ám nhất của nền giáo dục Đức trong nhiều năm trở lại đây, khi một giảng viên luật, 53 tuổi, tại Đại học Leibniz, thành phố Hannover, bị kết án 3 năm tù giam vì tội nhận hối lộ từ các thí sinh đăng kí học tiến sỹ.

Vụ việc được báo Deutsche Welle công bố vào tháng 8/2009. Theo đó, vị giảng viên (giấu tên theo luật) này khai trước tòa rằng đã nhận khoảng 250.000 USD hối lộ trong khoảng thời gian từ năm 1998 đến 2005 để chấp nhận những học viên không đáp ứng được các tiêu chuẩn đào tạo sau đại học dành cho tiến sỹ. Số tiền này được sử dụng để trang trải các khoản nợ cá nhân, sửa nhà và được nhận thông qua một công ty môi giới giáo dục có tên là Học viện Tư vấn Khoa học (ISC), có trụ sở tại Bergisch Gladbach, phía đông thành phố Cologne. Giám đốc của công ty này cũng đã bị bắt và kết án 3 năm 6 tháng tù với tội danh đưa hối lộ vào tháng 7/2008. Số tiền mà ông này nhận được từ mỗi học viên lên tới 22.000 Euro, phần nhiều trong số đó là các luật sư mong muốn có bằng tiến sỹ để tiến thân.

Các nhà điều tra phát hiện ra rằng công ty ISC đã đứng sau rất nhiều các vụ hối lộ khác với mục đích tương tự vụ hối lộ ở trường Leibniz. Những thông tin chính thức đầu tiên của quá trình điều tra được công bố rộng rãi trên tạp chí Focus và tờ báo Neue Westfaelische hôm 22/8, như một cú sốc nặng đối với nền giáo dục hàng đầu thế giới: Khoảng 100 giảng viên trên toàn nước Đức bị tình nghi nhận hối lộ để giúp các học viên thuận tiện trong việc lấy bằng tiến sỹ.

Ông Guenther Feld, phát ngôn viên của Ủy ban Điều tra thành phố Cologne cho biết, cuộc điều tra tập trung vào vai trò trung gian của ISC giữa học viên và giảng viên, với lời hứa hẹn rằng ISC có mối quan hệ chặt chẽ với nhiều giảng viên tại các trường đại học và tùy vào tình hình cụ thể, mỗi học viên nộp cho ISC số tiền từ 4.000 - 20.000 Euro hoặc nhiều hơn. Công ty này sẽ trả cho các giảng viên khoảng 2.000 - 5.000 Euro nếu các khách hàng nhận bằng thành công. Báo cáo điều tra cho thấy hàng trăm học viên đã dính líu đến vụ bê bối này. “Hướng dẫn một luận văn tiến sỹ là vì lợi ích cộng đồng. Không ai được phép nhận tiền vì điều đó”, ông Feld nói.

Một thông tin đáng chú ý khác là cuộc điều tra diễn ra trên phạm vi toàn nước Đức, bao gồm các trường đại học ở các thành phố lớn như Frankfurt, Tuebingen, Leipzig, Rostock, Jena, Bayreuth, Ingolstadt, Hamburg, Hannover, Bielefeld, Hagen, Cologne và Berlin. “Hầu hết đều là các giảng viên đứng lớp theo diện hợp đồng, rất ít người là giảng viên chính thức thuộc biên chế của các trường”, ông Feld tiết lộ với báo chí.

Thách thức mang tính toàn cầu

Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức đang trở thành hướng đi ưu tiên hàng đầu của hầu hết các quốc gia trên thế giới, việc có bằng cấp, học vị cao là một trong những cách quan trọng nhất để khẳng định năng lực và vị thế trong xã hội. Tuy nhiên, sự bức thiết cần phải có bằng mà không phải nỗ lực học tập đang khiến vấn nạn mua và giả mạo bằng cấp ngày càng gia tăng.

Tại Hàn Quốc, vụ bê bối giả mạo bằng tiến sỹ năm 2007 của ngôi sao nghệ thuật Shin Jeong- ah, người được mệnh danh là “Nàng Lọ Lem của mỹ thuật Hàn Quốc”, là ví dụ điển hình nhất cho cái gọi là “ám ảnh bằng cấp” tại quốc gia này. Shin đã sử dụng bằng tiến sỹ giả của Đại học Yale hàng đầu nước Mỹ để đứng vào hàng ngũ trợ lý giáo sư môn lịch sử nghệ thuật tại Đại học Dongguk.

Còn tại Nga, những nhà giáo dục tâm huyết tại Diễn đàn Giáo dục toàn Liên bang Nga lần thứ nhất tại Saint-Petersburg vừa qua cũng đã gửi một bức thư kiến nghị tới Tổng thống Nga Medvedev và Bộ trưởng giáo dục A. Fursenko, nêu rõ sự phản đối dành cho định hướng “thương mại hóa giáo dục” của nền giáo dục Nga trong giai đoạn hiện nay. Thương mại hóa giáo dục, đồng nghĩa với việc sẽ kéo theo những hệ lụy khó tránh khỏi trong việc kiểm soát chất lượng giảng dạy và học tập của giáo viên và học sinh.

Tháng 7/2008, một tòa án ở Mỹ cũng đã đưa ra xét xử một trong những vụ mua bán bằng giả trực tuyến lớn nhất tại quốc gia này, với kẻ cầm đầu là Dixie Ellen Randock, chuyên cung cấp bằng THPT, đại học, và sau đại học. 9.000 người đã mua bằng từ đây với số tiền lên tới 6.282.679 USD.

Những ví dụ trên cho thấy chừng nào những ám ảnh về bằng cấp còn tồn tại, vẫn còn những con người lạm dụng và mua bằng để tiến thân, thì cuộc chiến bằng giả, bằng kém chất lượng trong giáo dục vẫn sẽ còn tiếp tục.       

My Anh (Tổng hợp)