Nóng: Lần đầu chính thức phát biểu sau khi ông Biden được dự đoán trúng cử, ông Trump đã nói gì?

Ông Trump hé lộ kế hoạch nhận thua, tái tranh cử

Ngày 13/11, trong bài phát biểu chính thức từ Vườn Hồng Nhà Trắng, ông Trump dường như lần đầu tiên thừa nhận khả năng ông Biden sẽ là người tiếp quản chính quyền mới.

Ông Trump trong bài phát biểu hôm 13/11 ở Vườn Hồng của Nhà Trắng. Ảnh: Reuters.

"Lý tưởng là chúng ta sẽ không phải phong tỏa lại (vì dịch). Tôi sẽ không quyết định vậy, chính quyền này sẽ không cho phong tỏa", ông nói. "Hy vọng là, bất cứ điều gì sẽ xảy ra trong tương lai, ai mà biết chính quyền mới sẽ là ai. Tôi hy vọng thời gian rồi sẽ rõ", ông Trump nói.

Trước đó, sau ngày bầu cử chính thức 3/11, ông Trump liên tục đưa ra những cáo buộc về gian lận diện rộng mà không có bằng chứng. Đội ngũ của ông đệ nhiều đơn kiện tại các bang chủ chốt, dù một số đã bị bác.

Trong khi đó, đối thủ của ông, cựu phó tổng thống Joe Biden, đã được tuyên bố là tổng thống đắc cử. Ông Trump cho đến nay vẫn chưa đưa ra tuyên bố nhận thua, đồng thời trì hoãn quá trình chuyển giao quyền lực tại Nhà Trắng.

Ông Trump cũng gần như không xuất hiện trước công chúng, trừ lần họp báo tại Nhà Trắng hôm 5/11 và lần viếng thăm nghĩa trang quốc gia Arlington nhân ngày cựu chiến binh.

Theo diễn biến mới nhất, ông Trump hiện nắm giữ 232 phiếu đại cử tri trong khi ông Biden giành được 306 phiếu, vượt xa mốc 270 phiếu cần thiết để đắc cử.

Dù vậy, nhiệm kỳ này của ông Trump sẽ kết thúc vào ngày 20/1 khi Tổng thống đắc cử Biden nhậm chức.

Tổng thống Mỹ Donald Trump . Ảnh: Reuters.

Trong hơn một thế kỷ, nền dân chủ Mỹ có một truyền thống là các ứng viên tổng thống sẽ phát biểu nhận thua công khai khi thất bại trong cuộc tranh cử. Dù mang những thông điệp khác nhau về chi tiết, các bài phát biểu này đều có một điểm chung: kêu gọi đất nước thống nhất, ủng hộ tổng thống mới.

Khi một ứng viên thua trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, theo thông lệ, người đó nhanh chóng công khai thừa nhận thất bại trong bài phát biểu thua cuộc (concession speech). Nếu người thua là tổng thống đương nhiệm, bài phát biểu này sẽ là lời cam kết chuyển giao quyền lực một cách hòa bình.

Việc này không dễ dàng với ứng viên thua cuộc, nhưng nó được coi như sự tôn vinh nền dân chủ Mỹ, theo USA Today. 

Cách đây 4 năm, bà Hillary Clinton đã có bài phát biểu trước chiến thắng đáng kinh ngạc của ông Donald Trump. "Tôi hy vọng rằng ông ấy sẽ là một tổng thống thành công đối với tất cả người Mỹ", cựu ngoại trưởng và thượng nghị sĩ Mỹ nói.

Sau khi khích lệ những phụ nữ và trẻ em gái đã ủng hộ bà, đặc biệt khuyến khích họ hãy tiếp tục mơ về việc có một người phụ nữ lãnh đạo Nhà Trắng, bà Clinton đã mô tả vẻ đẹp của sự chuyển giao quyền lực một cách hoà bình ở Mỹ.

"Ông Donald Trump sẽ trở thành tổng thống của chúng ta. Chúng ta nợ ông ấy một tư duy cởi mở và một cơ hội lãnh đạo", bà Clinton nói. "Nền dân chủ hợp hiến của chúng ta bảo vệ việc chuyển giao quyền lực một cách hoà bình. Chúng tôi không chỉ tôn trọng, mà còn trân trọng nó".

Bài phát biểu thua cuộc không nằm trong phạm vi quy định của Hiến pháp Mỹ, đó là một hành động tự nguyện được tôn vinh từ lâu đời, theo nhà bình luận tự do Van Jones.

Nếu không công khai nhận thua, những gì được giấu kín trong quá trình bầu cử, như các hoạt động nội bộ của cử tri đoàn, có thể bị phơi bày và sử dụng để đưa cuộc bầu cử đi theo hướng chưa từng có. Điều này cũng có nghĩa cuộc đua có thể đi đến một kết quả do tòa án quyết định hoặc những điều ít ai ngờ tới.

Phát biểu nhận thua sẽ báo hiệu cho các cử tri rằng không có điều nào như thế xảy ra và những người ủng hộ sẽ chấp nhận kết quả. Trong khi nhiều người Mỹ quen với việc có kết quả bầu cử cũng đồng nghĩa sẽ có phát biểu thua cuộc, nhưng thực tế luật pháp không quy định việc này.

Truyền thống 124 năm này có nguy cơ bị phá vỡ vào năm 2020, khi Tổng thống Trump - ứng viên đang đứng trên bờ vực thất cử - quyết tâm dẫn đầu một chiến dịch kéo dài nhằm đảo ngược chiến thắng của cựu Phó tổng thống Mỹ Joe Biden.

Bởi ông Trump trước đó đã khước từ cam kết chuyển giao quyền lực một cách hòa bình và đang đối mặt cửa hẹp trong cuộc đua tái tranh cử.

Nhiều học giả Mỹ nhận định ông Trump chưa tuyên bố thua cuộc bởi đây là đặc điểm tính cách và là canh bạc chính trị của ông. Tuy nhiên, với những phát biểu cách đây ít giờ, người dân Mỹ lại có quyền tin tưởng sẽ có 1 cuộc chuyển giao quyền lực diễn ra trong hòa bình, như thông lệ của nước Mỹ hàng trăm năm nay.

K.N (th)