Phát hiện dị tật thai nhi muộn: Những nỗi đau nhói lòng!

Đấy cũng chính là những trăn trở của các bác sĩ ở Trung tâm Chẩn đoán trước sinh, làm thế nào để mọi quyết định đều giúp bệnh nhân ổn định nhất cả về sức khỏe và tâm lý, bởi việc khuyên bỏ con hay giữ con cho mỗi bệnh nhân không phải là việc dễ dàng.

Giữ lại hay bỏ con - trăm mối tơ vò

Hai vợ chồng chị N.T.N. (quê ở Yên Bái) líu ríu bước vào phòng tư vấn. Trong lần siêu âm trước, các bác sĩ đã kết luận em bé đang nằm trong bụng chị bị não úng thủy. Em bé đã 33 tuần tuổi. Vợ chồng chị đã trải qua những ngày đau khổ tột cùng. Nếu để sinh con thì em bé sẽ không thể phát triển, tứ chi liệt. Còn nếu bỏ con? Em bé đã quá lớn rồi, chỉ còn một hai tuần nữa là chào đời.

Chị N. nghẹn giọng nói với bác sĩ: “Xin bác sĩ giúp em, nếu em sinh cháu ra thì chúng em khổ một con em khổ mười. Ông bà nội ngoại và gia đình em cũng đã tính thôi số cháu nó vậy, mong bác sĩ giúp chúng em cho đình chỉ thai sớm”.

ThS.BS. Trần Danh Cường, Phó giám đốc Trung tâm Chẩn đoán trước sinh nhẹ nhàng giải thích cho gia đình chị N. những hướng giải quyết: “Hiện tại thai vẫn phát triển và chị N. có thể đẻ thường. Nếu gia đình muốn đình chỉ thai sớm, chúng tôi có thể cho gây chuyển dạ sớm.

Tuy nhiên cần cân nhắc tới hai tình huống là em bé sống và gây chuyển dạ thất bại. Do gây chuyển dạ sớm chỉ làm em bé thôi không phát triển và chào đời nhanh hơn nên khả năng em bé sống sót là rất cao. Khi em bé sinh, gia đình sẽ buộc phải đưa về nhà nuôi và chăm sóc.

Bên cạnh đó còn phải tính tới việc đình chỉ thai thất bại, quá trình chuyển dạ không diễn ra bình thường, cổ tử cung không mở, nguy cơ vỡ ối, gây nhiễm trùng rất cao. Nếu mổ đẻ vừa gây nguy hiểm cho người mẹ, vết mổ sẽ ảnh hưởng đến lần sinh con tiếp theo. Các bác sĩ trong Hội đồng chẩn đoán trước sinh đã hội chẩn và đều nghiêng về hướng khuyên chị nên đẻ thường, các bác sĩ sẽ có sự hỗ trợ và can thiệp hợp lý”.

Đây chỉ là một trong hàng chục ca cần phải tư vấn mỗi ngày. Mỗi cặp vợ chồng đến đây với những nỗi buồn khác nhau vì dị tật của em bé, cháu bị dị tật về tim, cháu không có sọ, cháu chậm phát triển trong tử cung, cháu bị phổi tuyến nang bên phải... tất cả những bệnh này đều ảnh hưởng đến sức khỏe của cháu bé sau khi chào đời. Có những trường hợp, cháu bé phải sống thực vật suốt đời.

Phát hiện dị tật sớm để giảm bớt gánh nặng

Theo ThS.BS. Trần Danh Cường, việc phát hiện dị tật thai sớm không chỉ giảm bớt nỗi đau cho gia đình mà còn làm đỡ gánh nặng cho ngành y tế. Nếu phát hiện dị tật thai nhi từ tuần thứ 12 thì những can thiệp sẽ đơn giản hơn, chỉ như nạo hút thai thông thường. Nếu thai càng lớn thì khả năng can thiệp càng giảm, nguy cơ tai biến tăng, nhất là những thai nhi đã trên 28 tuần tuổi.

Về phía gia đình, tâm lý của người thân nặng nề, tiền trả viện phí tốn kém do thời gian nằm viện kéo dài. Nếu xảy ra những tai biến, các bà mẹ sẽ khó khăn trong những lần mang thai sau.

Về phía bác sĩ, vừa phải dành nhiều thời gian cho việc tư vấn và xử lý thai bị dị tật. Đây là vấn đề vô cùng nan giải. ThS.BS Trần Danh Cường cho biết, ở một số nước trên thế giới (Pháp, Mỹ) đã có những điều luật quy định rõ ràng việc ứng xử với thai nhi sau can thiệp như làm thai bị dị tật chết như thế nào, bằng cách nào.

Còn ở Việt Nam chưa có một điều luật nào quy định. Chính vì thế, một em bé không may bị dị tật chào đời rất có nguy cơ bị gia đình bỏ rơi tại bệnh viện hoặc các trại trẻ mồ côi.

Vậy cần khám chẩn đoán trước sinh vào thời điểm nào, phát hiện thai nhi bị dị tật sớm có khó không?

Theo ThS.BS. Trần Danh Cường thời điểm bắt đầu khám sàng lọc trước sinh từ khi thai 12 tuần. Các thời điểm tiếp theo sẽ là 20 - 22 tuần; 30 - 32 tuần. Nếu phát hiện ra những bất thường của thai, Trung tâm Chẩn đoán trước sinh sẽ thực hiện các kỹ thuật khác như các xét nghiệm về sinh hóa, chọc dò nước ối để kiểm tra nhiễm sắc đồ (từ tuần thứ 14 đến tuần thứ 17) để sàng lọc các bệnh có liên quan đến di truyền và bất thường nhiễm sắc thể.

Tại các cơ sở y tế có máy siêu âm hai chiều, có bác sĩ biết kỹ năng siêu âm và đọc kết quả đều có khả năng khám sàng lọc. Tuy nhiên trên thực tế, tại các tuyến cơ sở vẫn chưa có nhiều nơi có các bác sĩ đáp ứng được kỹ năng này.

Theo Sức khỏe & Đời sống