Quét rác nuôi mộng đến trường

Nguyễn Văn Tá, 15 tuổi, có thâm niên hai năm  quét rác ở chợ Vân Đình, Ứng Hòa, Hà Tây chia sẻ câu chuyện ngấm nỗi cực nhọc của mình.

“Mỗi khi thấy mẹ bị mắng, em buồn lắm!”

Tá nói với tôi rằng, ở thành phố, người quét rác được gọi là công nhân môi trường đô thị. Nhưng người dân quê, họ gọi người làm công việc này là “quét rác chợ”, cách gọi này hằn lên một chút gì đó thiếu tôn trọng. Hằng ngày, sau thời gian dành cho việc đến trường, Tá bắt đầu công việc ở chợ lúc 4 giờ.

Tá bảo, quét rác là công việc giản đơn, nhưng làm thì chẳng dễ dàng gì. Tiền công lại thấp, nên trước Tá đã có nhiều người làm nhưng đều bỏ dở. Mẹ Tá bán rau ở chợ, thấy vậy xin nhận công việc này làm thêm, để lo cho gia đình năm miệng ăn.

Hàng ngày thấy mẹ vất vả lại phải chịu cảnh một số người quát mắng, Tá thương mẹ lắm nên quyết định thay mẹ làm công việc này. Tá nói: “Mỗi khi thấy họ mắng mẹ, em buồn lắm. Em không muốn để mẹ mình làm công việc này nữa. Nhưng vì thấy bố mẹ phải lo toan cho cuộc sống gia đình, nên em quyết nhận làm thay mẹ”.

Nụ cười tươi sau một ngày làm việc.

Tá kể: “Nhiều lúc em muốn bỏ việc lắm, muốn bảo mẹ đừng nhận làm quét rác nữa, nhưng nhà em nghèo quá. Nghề quét rác chợ trong mắt của người nông thôn, là một nghề hèn kém. Bố mẹ em cũng biết nhưng phải chấp nhận và động viên em làm bởi 300.000đ/ tháng tiền công đã góp thêm vào nồi cơm cho gia đình, đây cũng là khoản tiền có thể giúp em được đến trường”.

Vượt lên khó khăn

Buổi chiều, tôi theo Tá ra chợ để hiểu thế nào là nỗi gian truân của công việc mà cậu bé 15 tuổi đang làm. Trong chợ có khu nhà vệ sinh, nhưng chẳng mấy ai có đủ can đảm bước vào đó. Bởi những đống chất thải lâu ngày, dày đặc chắn ngay lối đi không ai dọn dẹp, nay khu nhà như bị bỏ hoang cho cỏ dại và nhặng làm ổ. Một mùi hôi bốc lên khiến tôi chực như buồn nôn. Vậy nhưng, tôi thấy Tá vẫn thản nhiên làm “phận sự của mình”.

Việc thu gom rác bắt đầu từ chỗ xa nhất của khu chợ, lần lượt từ hàng vải qua hàng khô tới hàng cá vòng về hàng rau... Ở đâu cũng có những đống rác to đùng sặc mùi tanh và ruồi bọ. Đôi tay thạo việc cứ thoăn thoắt, một tay giữ xẻng tay kia dùng chổi gom rác vào rồi hất lên xe bò.

Không bao tay, không khẩu trang, em khom mình xuống xúc từng xẻng rác, mồ hôi đọng giọt trên mi mắt, lăn dài trên gò má rám nắng. Áo của Tá ướt sũng khi mới chỉ dọn xong một phần ba rác ở chợ. Vừa làm, Tá vừa nói em cố gắng làm việc bởi “mẹ em chẳng khi nào có tiền để đóng học phí cho em đúng hạn cả, lần nào cũng bị cô giáo nhắc thôi”.

Lang thang theo em đi khắp ngõ chợ, thỉnh thoảng tôi đẩy chiếc xe nặng trịch tới đống rác giúp em, những lúc thấy tôi loay hoay lái chiếc xe bò cồng kềnh đi sai hướng em lại bật cười. Em kể, hôm nào ít rác cũng phải hai xe, nhiều lên tới bốn xe. Chỉ khi nào rảnh mẹ em mới lên làm cùng.

Khó khăn nhất là khi kéo xe ra bãi rác, quãng đường dài không quá 20m nhưng hôm đó hai chúng tôi phải hì hụi kéo lên đẩy xuống cả chục phút, mới vượt qua được những đống rác cũ chắn đường. Rác ở nông thôn không được phân loại như ở thành phố, họ thu gom rác rồi đổ thành đống chờ tự phân hủy. Chân đã đi ủng nhưng tôi vẫn cảm giác ghê và lo lắng khi bước trên đống rác nhầy nhụa rằng mình có thể đạp trúng kim tiêm hay thứ gì đó. Vậy mà em chỉ mang một đôi dép tông đã mòn cả gót, hai tay dùng cây gậy cời rác ra khỏi thùng xe.

Mặc dù làm khá cấp tập, nhưng đến 6h tối công việc vẫn chưa xong hẳn. Trời đổ giông, gió xoáy cuốn tung cát bụi thúc giục mọi người về nhanh kẻo mưa. Còn lại Tá vẫn khom lưng làm nốt công việc của mình...

Trần Mừng