Ảnh hưởng rộng lớn
Trong bài bình luận “Người dân Hàn Quốc buồn và giận Roh Moo-Hyun”, phóng viên John Sudworth của hãng tin BBC đã bình luận ngắn gọn nhưng đầy đủ về ông: “Roh Moo-Hyun đã sống một cuộc đời khó quên. Ông đi lên từ nghèo khó và vươn tới vị trí cao nhất của Hàn Quốc. Cách ông ra đi cũng thật đặc biệt, tạo nên cú sốc lớn trong dư luận”. Đối với nhiều người dân Hàn Quốc, ông Roh đã trở thành một tấm gương mẫu mực về nghị lực sống.
Vợ chồng cựu Tổng thống Roh Moo-Hyun trong chuyến thăm tới
Bình Nhưỡng tháng 4/2007.
Roh Moo-Hyun sinh ra trong một gia đình nghèo ở Gimhae, gần thành phố Busan. Không đủ tiền để học đại học, ông Roh đã tự học. Năm 1975, ông vượt qua kì thi sát hạch vốn chỉ dành cho những cử nhân luật để có chứng chỉ hành nghề luật sư – một điều quá đỗi đặc biệt trong xã hội trọng bằng cấp như Hàn Quốc. Ông Roh luôn được xem là người đi tiên phong trong việc xây dựng những giá trị mới cho đất nước. “Ông Roh đã thách thức sự trói buộc và cổ hủ ở Hàn Quốc và sẵn sàng chiến đấu vì mục tiêu ấy”, Kang Won-taek, chuyên gia chính trị Đại học Soongsil (Seoul) nói.
Sự kiện đáng nhớ nhất là năm 1981, ông Roh bào chữa cho một số sinh viên bị cảnh sát bạo hành. Ông tâm sự khi còn sống: “Khi tôi nhìn thấy ánh mắt sợ hãi, những bàn chân chảy máu của các sinh viên, tôi hiểu rằng cuộc đời luật sư an nhàn của tôi đã kết thúc”. Sau sự kiện đó, ông đã trở thành một trong những nhà hoạt động nhân quyền có sức ảnh hưởng lớn ở Hàn Quốc. Ông đã từng bị bắt giam 3 tháng vì tham gia biểu tình giúp đỡ các công nhân.
Di thể của ông Roh Moo-Hyun được đưa về quê hương hôm 23/5.
Người dân Hàn Quốc còn yêu mến cựu Tổng thống Roh Moo-Hyun vì những nỗ lực chống tham nhũng không mệt mỏi của ông trong suốt 5 năm tại vị (năm 2003 - 2008). Ông đã tìm cách hạn chế sự chuyên quyền của chính vị trí tổng thống, tìm cách phá vỡ sợi dây gắn kết giữa chính trị và các tập đoàn lớn hay hạn chế sự lũng đoạn của các phương tiện truyền thông. Tình yêu mến ấy thể hiện rõ nhất khi ông rời chính trường về sống tại ngôi làng Bongha, nơi ông sinh ra.
Mỗi ngày Chủ nhật, có hàng trăm chuyến xe ô tô, xe buýt đưa hàng nghìn người đến trước cửa nhà ông để hi vọng được gặp ông một lần và nghe ông nói chuyện. Nhiều ông bố bà mẹ mang con mình đến để được ông cầu phúc. Tờ New York Times (Mỹ) bình luận: “Việc một vị cựu tổng thống có sức hút mạnh mẽ đến vậy là điều chưa từng có trong lịch sử Hàn Quốc”.
“Khoảng 8 lần/ngày ông Roh phải ra chào và nói chuyện với mọi người. Điều này quá đặc biệt bởi theo lẽ thường một cựu tổng thống chỉ nhận được những tiếng la hét biểu tình sau khi rời công sở mà thôi”, Kim Min-jeong, một hướng dẫn viên du lịch nhớ lại.
Những lời tiếc thương
Mọi nguyên nhân lý giải cho cái chết của ông Roh Moo-Hyun đều hướng vào cáo buộc gia đình ông đã nhận khoản tiền hối lộ 6 triệu USD của một thương gia. Điều đó đã trở thành một áp lực quá lớn vì khi còn tại vị, ông Roh đã khẳng định không hề biết gì về số tiền này. Sau cái chết của ông, Bộ trưởng Tư pháp Hàn Quốc Kim Kyung-han chính thức tuyên bố, mọi thủ tục liên quan đến cuộc điều tra về cá nhân ông Roh sẽ khép lại, một cách muộn màng và vô nghĩa.
Những người ủng hộ ông Roh Moo-Hyun tổ chức các hoạt động tưởng niệm tại
Thủ đô Seoul hôm 23/5.
Trong thư tuyệt mệnh, ông Roh viết: “Những gì xảy đến với tôi đang gây tổn thương cho nhiều người khác. Họ đã phải chịu đựng quá nhiều vì tôi”. Trong bài viết cuối cùng trên website cá nhân hôm 22/4, ông Roh viết “ông không còn tượng trưng cho các giá trị” như ông đã từng tự hào và kêu gọi những người ủng hộ hãy quên ông đi.
|
Đám tang của ông Roh Moo-hyun sẽ được tổ chức theo nghi lễ quốc gia sau 7 ngày tưởng niệm. Tang lễ sẽ được tổ chức theo hình thức mở để người dân có thể đến phúng viếng. Ông Roh sẽ được an táng tại làng Bongha, TP Gimhae, tỉnh Nam Gyeongsang.
Hai bàn thờ tại quảng trường phía trước Sân vận động Seoul và Bảo tàng lịch sử Seoul cùng một số bàn thờ khác sẽ được lập nên tại nhiều địa điểm trên khắp đất nước theo nguyện vọng của gia đình ông. |
“Có lẽ ông ấy không thể chịu đựng thêm áp lực khi ngày nào trên mặt báo cũng nhan nhản các bài viết bàn luận về chuyện gia đình ông tham nhũng. Sự ra đi của ông ấy khiến tôi cảm thấy như mất đi một đi một nửa tâm hồn”, cựu Tổng thống Kim Dae-Jung nói.
Trong nỗi tiếc thương, nhiều người Hàn Quốc cũng tỏ ra thất vọng và giận dữ. “Không ai là hoàn hảo, ông ấy có thể đã mắc sai lầm, nhưng tại sao ông ấy lại ra đi khi mọi thứ còn chưa sáng tỏ. Đó là lý do vì sao tôi giận ông ấy”, Boo Hang-sik, một phụ nữ 49 tuổi khóc nức nở trong dòng người đứng đợi thắp hương cho ông Roh tại Thủ đô Seoul. Còn Im Shin Kuk, một sinh viên thì cho rằng “tìm đến cái chết là hành động thiếu trách nhiệm của một vị tổng thống”.
Tuy nhiên, mọi người đều có thể bằng lòng với phát biểu của ông Choi Jin, Giám đốc Học viện Presidential Leadership: “Cuộc đời ông ấy không có một ngày yên ả. Ông ấy luôn phải lựa chọn giữa đúng hoặc sai để đạt tới đỉnh cao của thành công. Cái chết của ông ấy là phát nổ cuối cùng trong sự nghiệp của một ngọn núi lửa”.
Nhi Anh (Tổng hợp)
