Sự thật rợn mình về chuyện sinh nở của phụ nữ Tanzania

Chuyện sinh nở ở nơi thiếu đủ thứ

Emmanuel thao tác thuần thục. Anh cầm con dao mổ rạch phần bụng dưới, ấn dao xuống xuyên qua lớp mỡ, cơ rồi qua màng bụng. Chưa đầy ba phút sau, Emmanuel đã thấy dạ con, anh dùng dao mở ra rồi cho tay vào trong đưa đứa bé ra ngoài. Đó là một bé trai.

Đứa trẻ sơ sinh nhỏ bé, nằm im thin thít, hơi thở yếu ớt vì thiếu không khí. Emmanuel nhanh chóng trao đứa bé cho một y tá để cô giúp cậu bé thở bình thường. Khi cậu bé đã thở đều, cô y tá vỗ vào mông đứa trẻ để nó cất tiếng khóc chào đời. Đó là một đêm hoàn toàn bình thường ở các bệnh viện tại đất nước Tanzania, một trong những quốc gia nghèo nhất châu Phi.

Vừa mổ xong một ca vào lúc rạng sáng, Emmanuel liền chuẩn bị ca mổ khác cho một bà mẹ mới 15 tuổi.

Có thể bạn nghĩ Emmanuel là một bác sĩ sản khoa cực giỏi và anh bận rộn với bệnh nhân. Sự thật không phải như vậy, Emmanuel chưa bao giờ là một bác sĩ, cũng chẳng phải y tá hay bà đỡ, anh chỉ là một trợ lý bác sĩ, có nhiệm vụ giúp đỡ những bà mẹ trong các ca sinh con.

Emmanuel được nhà nước cho đi học chương trình đào tạo trợ lý y tế nhằm bù đắp sự thiếu hụt bác sĩ và nhân viên y tế tại Tanzania. Thế nhưng, những nhân viên như Emmanuel quá ít ỏi, chỉ như muối bỏ biển.

Khó khăn trong việc đi lại là một lẽ, vấn đề nan giải hơn trong chuyện sinh nở lại xuất phát từchính sản phụ và người thân của họ. Phụ nữ ở châu Phi đa số không được học hành và không biết cách ngừa thai. Nhiều cô gái mang thai khi còn quá trẻ. Khi họ mang thai và sinh con, chính chồng và mẹ chồng là những người quyết định nơi sinh. Giải pháp sinh ở nhà để tiết kiệm tiền vẫn được ưu tiên số một.

Bác sĩ cho rằng nhiều sản phụ chết vì việc sinh con tại nhà diễn ra quá lâu, khi gặp trục trặc, đưa đến bệnh viện thì đã muộn. Tuy nhiên, bất chấp nguy hiểm, nhiều người vẫn trung thành với kiểu sinh con này.

Tại Berega, phụ nữ đến bệnh viện sinh con phải trả khoảng 2 đô-la Mỹ/ca (chưa tới 40.000 đồng). Trong khi đó, một ca sinh thường ở nơi khác mất khoảng 6 đô-la Mỹ và một ca mổ cấp cứu có giá tới 15 đô-la Mỹ, một chi phí quá sức với những người nghèo tại châu Phi.

Khi cái chết diễn ra hàng ngày

Đa số các bệnh viện ở Tanzania đều bị quá tải, cứ hai hoặc ba sản phụ lại chia nhau một chiếc giường. Thậm chí, họ còn phải nằm la liệt trên sàn nhà ôm đứa trẻ mới sinh. Những người làm việc trong ngành y tế nước này cũng bị quá tải, thu nhập quá ít ỏi và họ chỉ được đào tạo rất sơ sài. Tất ca những điều này góp phần tăng thêm những cái chết oan uổng.

Giải pháp đào tạo cấp tốc những nhân viên trợ lý y tế như trường hợp của Emmanuel được xem là khá hiệu quả. Tuy nhiên, giải pháp này không thu hút được nhiều người vì chính sách tiền lương và đãi ngộ quá ít ỏi. Một số người sau khi được đào tạo xong lại qua nước khác làm việc để kiếm nhiều tiền hơn.

Cách bệnh viện Berega vài bước chân là một trung tâm nuôi trẻ mồ côi. Đây chính là minh chứng cho sự thật về những cái chết đang diễn ra hàng ngày trên đất nước này. Trại mồ côi này là nhà của 20 đứa trẻ. Tất cả đều dưới ba tuổi. Mẹ chúng chưa kịp nhìn mặt con khi chúng chào đời vì chết ngay khi sinh.

Cái chết của người mẹ không chỉ biến những đứa trẻ này thành trẻ mồ côi mà khiến cho cuộc sống của chúng cũng mong manh hơn.

Hiện nay, ngoài chương trình đào tạo trợ lý y tế, các bác sĩ cũng thường xuyên mở lớp huấn luyện cho nhân viên y tế ngay tại các bệnh viện nhằm giúp họ nâng cao tay nghề. Chính phủ còn nỗ lực thuyết phục nhiều phụ nữ đến sinh con ở bệnh viện thay vì sinh tại nhà. Các nhân viên y tế đi khắp mọi nơi phát tờ rơi, nói chuyện với phụ nữ ở chợ, nhà thờ, những ngôi làng hẻo lánh và những vị lãnh đạo tôn giáo để nâng cao nhận thức cho người dân.