Chuyến tàu đặc biệt
Các nhà chức trách Ấn Độ cho biết trước khi đưa hệ thống tàu “Ladies Special” vào phục vụ, họ đã thử nghiệm dành riêng 2 trong tổng số 12 toa của một đoàn tàu cho phụ nữ. Tuy nhiên, 2 toa này nhanh chóng trở nên chật chội, khiến những phụ nữ không thể tìm được chỗ đứng nên lại phải tới các toa còn lại, nơi luôn chứng kiến cảnh sờ mó, mắng chửi, thậm chí là sỉ nhục từ nhiều hành khách nam. Với quyết tâm xóa bỏ vấn nạn này, Bộ trưởng Đường sắt Mamata Banerjee đã tiến hành một bước đi mạnh mẽ với hệ thống tàu hỏa dành riêng cho phụ nữ. Sự hưởng ứng nhiệt liệt của khách đi tàu nữ chứng tỏ thành công ban đầu của kế hoạch này.
Một trong những chuyến tàu "Ladies Special" khai trương hôm 12/8 tại
thủ phủ Chennai, bang Tamil Nadu (Ấn Độ).
“Hơn 20 năm đi tàu, không ít lần tôi gặp trục trặc với cánh đàn ông. Họ sờ mó chỗ này chỗ kia mà tôi không thể làm gì được, thậm chí tôi còn phải mang theo một que sắt nhọn để tự vệ. Bây giờ thì mọi thứ quá tuyệt vời, bởi chúng tôi có riêng một đoàn tàu”, một phụ nữ tên là Diana Katkar chia sẻ với phóng viên tờ India Today. Còn với chị Ashwini Garde, 25 tuổi, sự thoải mái đến bất ngờ khiến chị thấy rùng mình khi nghĩ về những ngày đã qua: “Trên những chuyến tàu chỉ có 2 toa cho phụ nữ, sự đông đúc khiến người ta đánh nhau để dành chỗ tại toa này bởi không ai muốn lên toa có nam giới”.
Về mặt nguyên tắc, người đàn ông duy nhất trên con tàu này là nhân viên lái tàu. Tuy nhiên, vì tàu dành riêng cho phụ nữ nên cũng có những ngoại lệ nhất định. “Tất nhiên vẫn có vài nhân viên bảo vệ nam giới và đặc biệt là những người đàn ông bán hàng rong trên tàu. Có vẻ là không đúng với quy định trên tàu nhưng phụ nữ như chúng tôi đều rất thích mua sắm sau khi tan sở”, Ashwini Garde nói.
Biện pháp triệt để?
Kể từ năm 1995 đến nay, số phụ nữ tham gia vào các công việc khác nhau tại thành phố Mumbai đã tăng gấp đôi, kéo theo sự gia tăng đột biến về lượng hành khách nữ sử dụng tàu hỏa. Đặt trong bối cảnh nạn xâm hại và hiếp dâm phụ nữ tại Ấn Độ đã gia tăng đáng báo động (tăng 30% từ năm 2003 đến 2007; nạn bắt cóc phụ nữ trong thời gian này cũng tăng 50%), an toàn cho hành khách nữ rõ ràng là một đòi hỏi cấp thiết trên các chuyến tàu vốn là niềm tự hào của quốc gia có hệ thống đường sắt sôi động nhất thế giới này.
Như vậy, việc đưa vào sử dụng hệ thống “Ladies Special” tại 4 thành phố lớn nhất là New Delhi, Mumbai, Chennai và Calcutta có thể coi là bước đi tích cực của các nhà chức trách. “Sự tham gia tích cực của phụ nữ vào hoạt động xã hội và kinh tế rõ ràng đang phá vỡ những ranh giới truyền thống tồn tại lâu đời ở Ấn Độ, nhưng cũng làm nảy sinh nhiều vấn đề, quan trọng nhất có lẽ là vấn đề an ninh”, Mala Bhandari, người đứng đầu một tổ chức bảo vệ phụ nữ và trẻ em, chia sẻ trên tờ New York Times.
Đoàn tàu "Ladies Special" đỗ ở một sân ga ở Mumbai (Ấn Độ).
Hệ thống “Ladies Special” có lẽ chỉ có thể giải quyết được một phần rất nhỏ nhu cầu đòi hỏi được an toàn của phụ nữ Ấn Độ, bởi điều quan trọng là giá trị cổ hủ trong tiềm thức xã hội đối với phụ nữ vẫn còn tồn tại. Gần đây nhất là vụ một người đàn ông ở Noida bị bắt vì tội đánh vợ do người vợ cắt tóc kiểu châu Âu, hay việc 4 trường đại học ở Kanpur đã “bắt tay nhau” cấm sinh viên nữ mặc quần bò vì trang phục này quá hấp dẫn, tăng nguy cơ xâm hại tình dục?! Thậm chí, để giải quyết nợ nần, nhiều nông dân ở Ấn Độ còn sẵn sàng bán vợ cho các nhà chứa lấy tiền trang trải cuộc sống.
“Ngay cả với chuyến tàu “Ladies Special”, không ít thanh niên địa phương vẫn nhảy lên và sử dụng nhà vệ sinh, ở lì trong đó như một thách thức khiến tàu không thể chuyển bánh được. Những người này ghen tị với phụ nữ bởi tàu dành cho nam giới đông và bẩn hơn nhiều”, một nhân viên soát vé tên là Meena Kumari cho biết.
Nhiều người đàn ông thậm chí còn hét lên ở các sân ga, đòi xóa xổ loại tàu này, có lẽ họ bất bình vì chính phủ chỉ giúp đỡ phụ nữ mà bỏ quên mất họ. “Những phản ứng này nhìn ở góc độ nào đó cho thấy, Chính phủ cần tìm ra những biện pháp lâu dài hơn để giúp tất cả các chuyến tàu đều được an toàn như Ladies Special”, Tiến sỹ Ranjari Kumari, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu xã hội Ấn Độ, nhận định.
Bảo Nhi (Tổng hợp)
