Thâm cung bí sử (104 - 2): Một đời sống nhờ đất

Nước thì hệ thống thủy lợi của làng tôi khá hoàn chỉnh, hạn không lo ruộng nứt nẻ, lụt không lo bị úng ngập. Còn phân thì ông Diên bón lúa hoàn toàn bằng phân hữu cơ, tuyệt đối không dùng phân đạm. Suốt ngày trên ruộng lúa, khi buồn tiểu tiện, ông Diên tè ngay xuống ruộng nhà mình.

Không ai quý đất bằng ông Diên. Gặp một mảnh đất hoang chỉ bằng nửa chiếc chiếu thôi, ông Diên cũng khai khẩn. Ông đánh sạch cỏ rồi cuốc lên, đánh tơi đất, để phơi nắng ít hôm rồi tưới nước và bón vào đó một gánh phân chuồng rồi cắm xuống mươi hom sắn hoặc vài chục dây khoai lang. Làm như thế, 6 tháng sau ông Diên đã có khoai sắn để ăn rồi. Ông làm việc không ngơi tay. Khoảng 12h trưa, ông tìm bóng mát của một cây đa ngoài đồng, ngồi ăn mấy củ khoai luộc và uống một bụng nước chè vằng. Ông cũng gà gật ngủ trưa khoảng vài chục phút. Sau đó ông xách giỏ đi bắt cua. Lúc này nước dưới ruộng nóng lắm, lũ cua đồng phải bò lên bờ ruộng, trốn nắng dưới mép cỏ. Thế là ông Diên chộp hết bỏ vào giỏ. Chiều muộn ông Diên mới về nhà. Chẳng cần phải ra đường làng, ngồi trong nhà cũng biết là ông Diên đã về, vì gặp ai ông cũng chào và chào rất to. Nghe giọng nói biết sức lực của ông còn nhiều lắm. Về nhà, ông đưa ngay giỏ cua đồng cho vợ. Bà Chế - vợ ông rửa sạch cua, tách bỏ mai cua rồi đem giã, lọc lấy nước để nấu nồi canh cua với rau mồng tơi. Bà Chế cũng để riêng khoảng 10 con cua ngon nhất đem rang muối cho chồng nhắm rượu. Rượu nếp do bà Chế tự nấu. Còn vị thuốc để ngâm rượu là củ cây khúc khắc. Quê tôi có nhiều cây này. Cứ vào núi đào một buổi là tha hồ ngâm rượu. Các thầy lang nói rằng để khỏe xương cốt không gì tốt bằng củ khúc khắc.

Làng tôi quen gọi vợ ông Diên là bà Chế váy đụp, vì bà hay mặc cái váy vá chằng vá đụp. Chỉ khi đi chợ và đi việc hiếu việc hỉ, bà Chế mới mặc váy lành, còn lại là váy đụp. Mẹ tôi nói rằng, bà Chế người làng Đông, đã có một đời chồng rồi nhưng chồng bà bị chó dại cắn chết. Một số người khá giả đến dạm hỏi bà Chế nhưng bà từ chối và lấy ông Diên. “Bà Chế lấy ông Diên là khôn. Về những nhà khá giả có cái không hay. Từ sáng tới tối làm quần quật ngoài đồng như khổ sai và ngày nào cũng bị người nhà chửi bới riếc móc. Còn lấy ông Diên thì được chồng chiều. Cả làng ta không ai chiều vợ bằng ông Diên”, mẹ tôi nói như vậy. Mọi công việc nặng nhọc ngoài đồng hay ở nhà một mình ông Diên gánh vác hết. Bà Chế chỉ ở nhà chăm vườn rau và đàn gà, con lợn. Vườn rau của bà Chế là rau sạch 100%. Hạt gạo nhà bà cũng là gạo sạch 100%. Chỉ gạo trồng theo kiểu nông nghiệp sạch thì hạt cơm mới ngọt và thơm. Nồi cơm chín tới của bà Chế đến đầu ngõ đã ngửi thấy mùi thơm cơm mới rồi.

(Còn nữa)

Tiểu phẩm của Khánh Hoàng