Thâm cung bí sử (106 - 1): Món quà Huế

Hôm đó, biết bà Nguyệt vừa nhập một mẻ mực sim tươi từ Huế ra, tôi gọi một đĩa nhỏ mực hấp, một nậm rượu Minh Mạng và ba chiếc bánh bột lọc. Bà Nguyệt nói: “Cách ăn của anh rất Huế. Người Huế ăn nhỏ nhẹ, thanh cảnh, ăn lấy hương, lấy hoa chứ không lấy no lấy đầy”.

Ngồi cạnh bàn tôi hôm đó là một người đàn ông khoảng gần 70 tuổi. Về sau tôi biết ông tên là Dương. Trước khi thanh toán tiền, tôi gọi thêm 3 chiếc bánh bột lọc để đem về. Ông Dương hỏi tôi: “Xin lỗi, tôi hỏi khí không phải, có phải bác mua bánh đem về cho bác gái không?”. “Đúng vậy, nhà tôi rất thích ăn loại bánh này”. “Ở tuổi bác mà còn được mua quà về cho vợ là hạnh phúc lắm. Tính tôi cũng giống bác, đi ăn hay mua quà về cho vợ. Nhưng 15 năm nay tôi không được làm việc đó nữa. Vợ tôi mất rồi. Buồn lắm”. Câu nói của ông Dương khiến bước chân của bà Nguyệt sững lại. Bà nhìn ông Dương với ánh mắt trìu mến. Không riêng bà Nguyệt mà câu nói của ông Dương cũng khiến tôi nao lòng. Rồi chúng tôi cho nhau số điện thoại và thỉnh thoảng rủ nhau đi ăn các món dân dã.

Một buổi sáng Chủ nhật, ông Dương gọi điện mời tôi đến nhà uống trà Huế. Xứ Huế không có trà. Nhưng người Huế có cách pha trà rất tinh tế. Bộ đồ trà màu gan gà của ông Dương có 6 cái chén. Bốn cái chén úp trên bốn mảnh ngói được nung nóng. Trong mỗi cái chén đó có một loài hoa, hoa nhài, hoa ngâu, hoa bưởi và nhị hoa sen. Bốn cái chén tráng qua nước lã rồi úp lên bốn loài hoa đó. Sức nóng của viên ngói làm hương hoa bay lên, bám vào thành chén. Nước trà rót vào bốn cái chén đó mang hương vị bốn loài hoa khác nhau. Nhưng người thật sự nghiện trà lại thích uống trà mộc. Ông Dương rót mời tôi một chén trà mộc và lần lượt lật ngửa những cái chén có ướp hoa lên và rót trà nóng vào đó. Chúng tôi uống trà mộc nhưng lần lượt được thưởng thức hương thơm của bốn loài hoa vốn rất gần gũi. Đó là cách pha trà Huế. “Cái gì vào đến Cố đô cũng trở thành quý tộc. Cái bánh lọc Huế vốn là cái bánh lá của người Mường. Nguyên liệu giống hệt nhau, bột lọc và một chút thịt lợn nạc, gói bằng lá chuối rồi hấp chín. Vậy mà cái bánh đó vào đến cố đô Huế thì trở thành một thứ bánh quý tộc, nhỏ và thơm, mỏng và trong tới mức có thể nhìn thấy đáy chiếc đĩa cổ. Nhà thơ Xuân Sanh từng viết: “Đáy đĩa mùa đi nhịp hải hà”. Người làm cái bánh bột lọc rất tinh tế và thi sĩ thưởng thức bánh cũng rất tinh tế. Trà Huế cũng vậy. Vẫn là trà Thái thôi, nhưng qua cách pha của người Huế thì hương vị khác hẳn. Các vua chúa nhà Nguyễn xưa uống trà theo cách của tôi và ông bây giờ. Cầu kỳ lắm nhưng phải như thế mới gọi là trà Huế. Người Huế không gọi là uống trà mà nói thưởng trà”. Ông Dương giảng giải với tôi như vậy.

(Còn nữa)

Tiểu phẩm của Khánh Hoàng