Thâm cung bí sử (162 - 3): Bách khoa thư của làng

Năm 2015, người làng tôi đề nghị Mặt trận Tổ quốc tổ chức xây lại đền Thần, kinh phí do các doanh nghiệp tài trợ và dân làng đóng góp, còn công sức thì cả làng thay nhau làm. Các doanh nghiệp ủng hộ rất nhiệt tình. Về kinh phí như thế là xong. Nhưng phải xây dựng đền Thần như thế nào? Hiện không ai biết thiết kế của ngôi đền cổ ra sao. Đền bị phá nhưng nền đền thì vẫn còn, không ai dám động đến. Cái khó của ban kiến thiết là bản thiết kế ngôi đền. Ông Chủ tịch Mặt trận đến hỏi cố Thìn. Cố bê ra một cái hòm gỗ sơn ta màu đen và đưa cho ông Chủ tịch Mặt trận bản thiết kế chi tiết của ngôi đền và nói: “Trước khi cho máy xúc làm việc phải đào cái khánh cổ chôn dưới đất trong hậu cung lên, đừng làm hỏng mất”. Buổi sáng ngày khởi công xây dựng đền Thần, cố Thìn chống gậy đi ra và chọc đầu gậy vào một vị trí trên nền đền cổ. Mọi người đào đúng vị trí đó và tìm thấy cái khánh cổ. Có lẽ ngày xưa cố Thìn đã biết trước chuyện phá đền nên cố đã cùng ông Từ Đền chôn giấu cái khánh cổ và cố Thìn đem bản thiết kế đền về nhà cất giữ. Năm 2018 này, đền Thần đã sắp được khánh thành, hiện đang lợp mái. Có lẽ tết sắp tới, người làng tôi sẽ được thắp hương ở đền Thần.

Chùa Đại Bi ngày xưa rất rộng. Vườn chùa trồng toàn bưởi. Tuy chùa bị phá nhưng vườn bưởi vẫn còn và có người trông coi. Thuở học trò tôi hay ra vườn chùa lấy trộm bưởi về ăn. Nhưng rồi vườn bưởi cũng bị chặt hết, đào cả gốc để lấy đất trồng lạc. Anh Phú là bộ đội phục viên mua một phần vườn bưởi cũ để làm nhà. Cố Thìn đến tận nhà nói: “Con không nên làm nhà trên nền chùa. Chùa làng ta thiêng lắm. Ngày xưa một người lính ra trận rồi bỏ mạng trên chiến trường, không về nữa. Người vợ cứ ngồi ngoảnh mặt về phương Nam ngóng chồng và không ăn uống gì cả. Chị vợ gục xuống chết, mối đùn lên đắp một cái gò trên xác người vợ. Làng ta lập chùa để thờ người vợ đó nên gọi là Đại Bi Tự. Một ngôi chùa thiêng như thế lẽ ra không được xâm phạm, nhưng nó đã bị phá. Chùa bị phá nhưng khí thiêng của chùa vẫn còn, vì thế con không thể ở trên đất Phật”. Nhưng anh Phú cứ làm nhà, vì mảnh đất đó đẹp quá. Tường xây lên bị đổ 3 lần, đó là điều hiếm thấy. Nhà làm xong được vài tháng thì anh Phú bị tai biến mạch máu não, nằm liệt giường một thời gian rồi qua đời. Con gái đầu lòng của anh bị bệnh điên, suốt ngày đi lang thang khắp làng.

Cố Thìn nói với Trưởng thôn: “Trong nền chùa còn chôn giấu một cái chuông cổ. Tôi biết vị trí giấu chuông. Trưởng thôn nên báo cáo với cấp trên, khai quật cái chuông lên rồi cất giữ cẩn thận. Khi làng muốn xây lại chùa thì còn có chuông mà treo”. Và làng tôi đã tìm thấy cái chuông cổ. Cố Thìn là Bách khoa thư của làng tôi.

Tiểu phẩm của Khánh Hoàng