Thâm cung bí sử (74 - 20): Nỗi day dứt khôn nguôi

Đành rằng chiến tranh là có hy sinh. Nhiều đồng đội của tôi đã hy sinh ở Nam Lào, Quảng Trị, thành phố Huế. Nhưng 21 chiến sĩ này đã hy sinh trước giờ toàn thắng. Từ Xuân Lộc về Sài Gòn chỉ cách một thôi đường. Chỉ sống thêm được một ngày là các anh được về với mẹ, với người yêu. Mai táng đồng đội xong, tôi còn bần thần mất cả tuần liền. Tôi cứ cảm giác như mình có lỗi với những người mẹ ở hậu phương. Tôi thống kê lại danh sách những người đã hy sinh, xin phép dùng một chuyến xe ra miền Bắc thăm thân nhân các liệt sĩ. Trung đoàn trưởng đồng ý và chỉ thị cho tài vụ cấp cho chúng tôi một khoản tiền để mua quà cho những người mẹ có con hy sinh. Sài Gòn lúc đó tràn ngập hàng hóa. Hễ đi ra đường là có người hỏi câu rất buồn cười: “Mua gì, bán gì?”. Muốn mua gì họ cũng bán và muốn bán gì họ cũng mua tất. Chúng tôi mua cho mỗi gia đình liệt sĩ một chiếc radio và 1kg bột ngọt. Hai thứ đó ở miền Bắc năm 1975 rất hiếm.

Sau khi thăm và tặng quà hết các gia đình liệt sĩ, tôi ghé qua nhà một ngày. Hoán ôm chầm lấy tôi, khóc nức nở: “Em mừng lắm và hạnh phúc lắm!”. Quà dành cho mẹ là một chiếc radio. Còn quà của Hoán là một chiếc đồng hồ đeo tay xinh xắn. Em đeo đồng hồ và ngắm mãi. “Đẹp quá, anh ạ! Có đắt lắm không anh?”. Nhưng chỉ một ngày sau thì Hoán phát hiện cái đồng hồ là hàng rởm vì nó không chạy được nữa. “Sao người ta lại có thể lừa cả những người đã đổ máu vì Tổ quốc kia chứ”.

Đêm, Hoán thầm thì kể chuyện Nguyệt lấy chồng. Sau khi Hiệp định Paris được ký kết, đã có một cuộc trao đổi tù binh lịch sử diễn ra ở sân bay Ái Tử. Có một chàng trai người làng tôi trong số những tù binh được địch trao trả. Tên anh là Đặng Tất. Ít có người nào phải bất hạnh do chiến tranh như Đặng Tất. Năm 1968, trong trận tập kích vào thành phố Huế thất bại, Đặng Tất bị địch bắt làm tù binh và đưa ra giam ở đảo Phú Quốc. Cũng năm đó, một đêm khuya đầu mùa hè, mẹ Tất thức dậy, đỏ đèn cho tằm ăn. Một tốp máy bay địch xẹt qua và bắn một chùm đạn Rocket vào ngọn đèn đó. Cả nhà Đặng Tất gồm bố mẹ và hai người em đều chết. Đặng Tất trở về làng không người thân, không nhà cửa, trơ trọi một mình. Làng tôi góp tre nứa, dựng tạm cho Tất một túp nhà nhỏ. Và hội phụ nữ tính chuyện hỏi vợ cho anh. Đối tượng mà hội phụ nữ nhắm đến là Nguyệt. Và cũng chính hội phụ nữ tổ chức đám cưới cho hai người. “Thôi. Như thế cũng ổn. Chị Nguyệt không còn cô đơn nữa. Còn anh Đặng Tất thì có người chăm sóc”. Hoán nói như vậy. Và em ghì lấy tôi. Chúng tôi đã là vợ chồng của nhau, nhưng chưa có thời gian để làm đám cưới. Tôi phải vào Sài Gòn ngay. Đơn vị tôi đang khẩn trương luyện tập để chuẩn bị cho lễ diễu binh mừng chiến thắng.

Sau lễ mừng chiến thắng, tôi mang lý lịch của Hoán báo cáo với ban chỉ huy trung đoàn và xin được về phép cưới vợ. Lý lịch của Hoán được chuyển sang cơ quan an ninh để xem xét. Quy định của quân đội là như vậy. Ai muốn lấy vợ cũng phải điều tra lý lịch. Và nếu an ninh không đồng ý thì không được cưới.

(Còn nữa)

Khánh Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội