Thâm cung bí sử (74 - 25): Tôi là kẻ háo danh

Vì số lượng in lớn nên tiền nhuận bút của cuốn sách rất nhiều. Tôi rủ mấy người bạn ra quán cháo lòng ở đầu dốc Hàng Than uống rượu. Chúng tôi uống đến chếnh choáng rồi dìu nhau về nhà số 8 Lý Nam Đế ngủ. Gần sáng thì tôi tỉnh rượu. Điều đầu tiên tôi nhận ra ba lô đựng tiền không còn nữa. Lục lọi trí nhớ, tôi đoán đã bỏ quên ở quán cháo lòng. Tôi sốt ruột mong trời sáng thật nhanh để chạy ra đó xem còn lấy lại tiền được không. Khi tôi đến đầu dốc Hàng Than thì quán chưa mở cửa. Tôi ngồi bên lề đường chờ đợi như một kẻ hành khất. Rồi bà chủ quán lạch xạch mở cửa. Trông thấy tôi, bà kêu lên: “Anh bộ đội! Sao anh nhiều tiền thế?”. Rồi bà gọi con gái xách cái ba lô trả lại cho tôi. Không cần đếm, tôi lấy một xấp tiền biếu bà chủ quán. Bà nói: “Nếu tham tiền thì tôi đã lấy cái ba lô rồi. Anh cất tiền đi và nhớ hết sức cẩn thận kẻo bị cướp hoặc bị giết”. Tôi đi thẳng ra ga Hà Nội, mua vé tàu về Nghệ An. Đoàn tàu chợ dừng không thiếu một ga nào dọc đường. Nhưng rồi tôi cũng về đến nhà và đưa được tiền cho Hoán.

Tôi nghỉ ở nhà 10 ngày. Sau một đợt dài lao động cật lực, thấy tôi hốc hác Hoán xót xa: “Chồng em gầy quá. Giống như người chết đói năm 45. Làm việc vừa thôi, anh ạ! Tiền có quan trọng lắm đâu. Quan trọng nhất là sức khỏe của anh”.

Và một buổi sáng, Nguyệt chạy sang nhà tôi: “Hôm qua em nghe chương trình đọc truyện đêm khuya, thấy người ta giới thiệu cuộc thi bút ký văn học của Báo Văn Nghệ và sau đó chị Kim Cúc đã đọc tác phẩm được giải nhất của anh. Trời ơi, nghe hay lắm, em chỉ muốn được nghe mãi. Sao mà anh tài thế”. Sau khi Nguyệt ra về, Hoán ôm tôi và thì thầm: “Nhà văn của em bao giờ ra Hà Nội để nhận giải thưởng?”. “Đài đã công bố như thế, nghĩa là lễ trao giải đã được tổ chức rồi. Anh ra muộn cũng được. Có quan trọng gì đâu”. Tuy nói thế nhưng trong lòng tôi vẫn thấy lâng lâng tự hào.

Ra Hà Nội, tôi đến Văn Miếu thắp hương. Sau đó tôi đến thăm nhà văn Kim Lân – một thành viên ban chung khảo cuộc thi mà tôi đã được giải nhất. Từ Văn Miếu đến nhà bác Kim Lân ở xóm Hạ Hồi không xa lắm. Tôi không ngờ nhà riêng của bác Kim Lân lại khiêm tốn thế. Một căn phòng cấp 4 hơi thiếu ánh sáng. Tôi phải gọi 3 lần bác Kim Lân mới lên tiếng: “Ai gọi đấy?”. “Em ạ!”. “Nhưng là ai?”. “Dạ, em là Khánh Hoàng”. “Trời đất! Hôm nay là ngày gì mà sáng ra trạng nguyên đã đến nhà tôi như thế này!”. Rồi nhà văn Kim Lân trải chiếu mời tôi ngồi và mang rượu ra. Đó là thứ rượu nếp cái hoa vàng thượng hạng, vừa rót ra cái chén hạt mít đã thấy thơm lừng. “Hôm trao giải, vắng mất thủ khoa”. “Em về quê nghỉ mấy hôm, vừa mới ra. Sáng nay em tạt qua Văn Miếu rồi đến đây luôn”. “Ấy chết! Văn Miếu không tạt được mà chỉ có thể ghé thôi. Cho dù là trạng nguyên cũng không thể nói là tạt qua Văn Miếu”. Có lẽ thấy tôi đỏ bừng mặt nên nhà văn Kim Lân nói mấy câu động viên: “Làm nhà văn là sống hộ người khác. Anh ta nhập vai, anh ta lên đồng. Có được khả năng đó là bởi cõi lòng anh ta không nguội lạnh, hồn anh ta dễ rung lên nhiều cung bậc như sợi dây đàn vậy. Đọc tác phẩm của anh, tôi thấy rõ điều đó”. Chỉ mấy câu ngắn ngủi vậy thôi mà tôi thấy cả một tài năng, một tâm hồn, một con người và đó là Kim Lân. Ông mới thật là tài năng, còn tôi thì nhỏ bé. Lại nhớ lời dặn dò của ông nội viết sau lá số tử vi: “Không có danh không hèn, hèn là kẻ mang danh hão”. Chỉ một lần được nghe nhà văn Kim Lân nói mấy lời, tôi chợt nhận ra mình là một kẻ háo danh. Những con người có trí lực lớn thường làm cho những người bên cạnh mình được lớn theo, được sáng mắt ra một chút. Khi biết mình là kẻ háo danh, tôi xấu hổ rất lâu. Cũng từ đó, tôi không tham gia các cuộc thi nữa. Nếu cuộc sống thôi thúc thì tôi cứ viết ra, viết để trải lòng mình chứ không phải để tìm kiếm danh lợi. Nhờ thế mà tôi đã viết được nhiều hơn. Giờ đây tôi đã trở thành một người viết chuyên nghiệp. Lại nhớ một lần tình cờ gặp một ông thầy tướng số. Ông nhìn tôi một thoáng rồi nói: “Anh là người bán bút nuôi thân”. Dù tôi đã viết rất nhiều, nhưng tôi vẫn mắc nợ một người, đó là Nguyệt. Nguyệt đã trao cả trái tim cho tôi. Vậy mà chỉ vì một chút tự ái, tôi đã đánh mất vật báu mà Nguyệt đã trao cho, đánh mất một nửa cuộc đời. Cho dù tôi có làm gì, có viết bao nhiêu tác phẩm thì tôi vẫn không bằng Nguyệt. Phẩm giá cao nhất của mỗi con người là tình yêu. Và về phương diện này thì tôi thấp hơn Nguyệt rất nhiều.     

Khánh Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội