Tags:
Thâm cung bí sử (86 - 9): Một người làm quan, cả làng được nhờ
Sự kiện:
THÂM CUNG BÍ SỬ
GiadinhNet - Dòng họ Đặng ở làng tôi là một dòng tộc khoa bảng. Ông Đặng Văn Thụy, đỗ Hoàng Giáp năm 1904, đời vua Thành Thái. Ông làm quan Tế Tửu trường Quốc Tử Giám rồi xin cáo quan về quê vì không muốn hợp tác với người Pháp.
Khi ông Đặng Văn Thụy viết tấu xin từ quan được vua chuẩn tấu, ông vui mừng viết ngay bài thơ “Biệt đình quan” gửi người bạn tri kỷ đang bị tù đày là chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng:
Quốc ân vị mẫu văn chương báo
Gia kế nan ngôn bổng hướng tân
Tự tiếu quy lai vô sự thận
Vị vong thả tác bất vong nhân
Dịch là:
Ân nước không lấy văn chương báo đáp được
Nghèo khó bổng lộc đâu để mà đãi khách
Nay về nhà tự cười rằng rồi sẽ chẳng có việc làm
Nhưng ai không quên ta thì ta cũng không quên người.
Ông Đặng Văn Thụy cáo quan về hưu không phải chẳng có việc làm mà ông làm không hết việc. Ông đã đào tạo nên một lớp Nho sinh sĩ tử ở làng tôi. Hai con trai của ông là Đặng Văn Oánh và Đặng Văn Hướng đều đỗ Phó Bảng năm 1919. Ông Đặng Văn Oánh làm Giáo thụ ở Bình Định. Ông Đặng Văn Hướng làm Giáo thụ Diễn Châu rồi sau làm Tổng đốc Nghệ An. Trong khi làm quan, ông Đặng Văn Hướng đã cùng Hoàng thân Xuphanuvong thiết kế và xây dựng đập nước Xuân Dương rất hiện đại và cần thiết. Làng tôi nhờ có đập nước này mà đời đời no đủ. Làng tôi không bao giờ bị hạn hán hoặc úng ngập. Nếu hạn hán thì lấy nước từ đập Xuân Dương về tưới lúa. Nếu úng ngập thì tháo nước qua kênh nhà Lê. Làm nông nghiệp mà hạn không thiếu nước, lụt không úng ngập thì trăm mùa trúng cả trăm. Cho đến bây giờ, làng tôi vẫn lấy nước từ đập Xuân Dương để cày cấy. Không chỉ xây đập Xuân Dương, ông Đặng Văn Hướng và Hoàng thân Xuphanuvong còn thiết kế cho làng tôi cả một hệ thống mương nước hiện đại để đưa nước ngọt tới từng chân ruộng.
Ông Đặng Văn Oánh tuy làm quan ở Bình Định nhưng đã dùng tiền riêng, xây cho làng tôi một cây cầu bê tông cốt thép vững chắc, bắc qua kênh nhà Lê. Tôi lớn lên đã thấy ôtô chạy thẳng một mạch từ đường 1 về làng. Tuổi học trò, tôi thường đạp xe qua cây cầu ông Oánh bắc để ra phố huyện. Ông Đặng Văn Thụy có công mở mang dân trí cho làng tôi. Ông Đặng Văn Hướng có công mở mang hệ thống thủy lợi cho làng tôi để cả làng luôn được no đủ. Ông Đặng Văn Oánh có công mở mang đường sá, cầu cống cho làng tôi.
Làng tôi nhờ thế mà phát triển về mọi mặt. Có câu “một người làm quan cả họ được nhờ”. Còn họ Đặng làm quan thì cả làng tôi được nhờ.
Khánh Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tin liên quan
Vì sao nhiều người lại hối hận vì chưa kịp báo hiếu khi cha mẹ sắp qua đời hoặc đã mất?
Gia đình - 18 phút trướcGĐXH - Phần lớn chúng ta không phải là không biết hiếu thảo. Chỉ là cuộc sống mưu sinh quá nặng nề, đến mức khi ngoảnh lại, cha mẹ đã già đi, còn cơ hội thì chẳng còn bao nhiêu. Vì sao nỗi ân hận ấy thường chỉ đến khi đã quá muộn?
Khi chọn quà biếu Tết còn 'áp lực' hơn chạy deadline
Gia đình - 2 giờ trướcMỗi dịp Tết đến xuân về, bên cạnh những cuộc chạy đua KPI, người trẻ còn bị áp lực "quà Tết" đè nặng khiến nhiều người phải thốt lên "Thôi đừng nhắc đến Tết nữa!".
Qua tuổi 60: Có 3 thứ này trong tay, tuổi già không còn lo lắng
Gia đình - 3 giờ trướcGĐXH - Khi bước sang tuổi 60, điều quan trọng không còn là địa vị hay thành tựu, mà là cách sống sao cho nhẹ nhõm, an yên và không trở thành gánh nặng cho con cái.
Tại sao chúng ta luôn lịch sự với người lạ nhưng lại gay gắt với người thân?: Sự thật đáng phải suy ngẫm
Gia đình - 5 giờ trướcGĐXH - Chúng ta thường mang bộ mặt rạng rỡ nhất ra ngoài xã hội nhưng lại đem những cảm xúc tồi tệ nhất trút xuống người thân, gia đình. Sự "lệch lạc" trong cách bộc lộ cảm xúc này chính là mầm mống phá vỡ bến đỗ bình yên duy nhất của mỗi người.
Câu chuyện trên tàu điện ngầm khiến tôi nhận ra khoảng cách giáo dục giữa các gia đình
Nuôi dạy con - 6 giờ trướcGĐXH - Sau khi nghe cuộc trò chuyện giữa hai cha con trên tàu điện ngầm, tôi chợt hiểu ra một điều: cha mẹ thực sự có thể thay đổi vạch xuất phát của con cái.
5 kiểu tiêu tiền vô tội vạ này khiến bạn khốn khổ về sau
Gia đình - 7 giờ trướcGĐXH - Có những khoản chi khi còn trẻ tưởng như rất bình thường, nhưng càng về trung niên lại âm thầm bào mòn tài chính và khiến cuộc sống thêm áp lực. Nhận diện sớm 5 kiểu tiêu tiền vô tội vạ dưới đây sẽ giúp bạn chi tiêu tỉnh táo hơn, an tâm hơn cho chặng đường phía trước.
4 cung hoàng đạo nữ càng già càng đẹp, nhan sắc thách thức năm tháng
Gia đình - 8 giờ trướcGĐXH - Với một số cung hoàng đạo nữ, năm tháng không làm phai nhạt nhan sắc mà ngược lại còn giúp họ trở nên mặn mà, sâu sắc và cuốn hút hơn.
Không phải ngẫu nhiên: Tháng sinh này thường gắn với trẻ thông minh
Nuôi dạy con - 10 giờ trướcGĐXH - Một nghiên cứu kéo dài nhiều năm cho thấy trẻ sinh vào một số tháng sinh nhất định thường bộc lộ lợi thế rõ rệt về tư duy và nhận thức.
Sau tuổi 50, dù giàu hay nghèo: Cha mẹ nhất định cần giúp con 3 việc này
Gia đình - 11 giờ trướcGĐXH - Sau tuổi 50, cha mẹ vừa muốn giúp con, vừa sợ mình trở nên thừa thãi. Thực tế, có ba điều rất quan trọng – dù giàu hay nghèo – nếu làm được, không chỉ giúp con cái nhẹ gánh mà còn mang lại sự bình an cho chính mình và cả gia đình.
Chia hết gia sản, tôi thành ông già cô độc, 2 năm không thấy các con về thăm
Gia đình - 12 giờ trướcSuốt hai năm qua, các con không về quê thăm lần nào, tôi nhận ra mình đã quá sai khi bán đi mảnh vườn 1.000 mét vuông và chia hết tiền cho hai đứa con trai.
Muốn quan hệ thông gia luôn êm ấm, 3 nguyên tắc vàng này nhất định đừng bỏ qua
Gia đìnhGĐXH - Quan hệ thông gia tưởng chỉ cần giữ lễ là đủ, nhưng thực tế lại dễ nảy sinh mâu thuẫn nếu thiếu tinh tế. Áp dụng 3 nguyên tắc vàng trong ứng xử sẽ giúp quan hệ thông gia luôn hòa thuận, gia đình nhẹ lòng, con cái hạnh phúc.
