Tags:
Thâm cung bí sử (86 - 9): Một người làm quan, cả làng được nhờ
Sự kiện:
THÂM CUNG BÍ SỬ
GiadinhNet - Dòng họ Đặng ở làng tôi là một dòng tộc khoa bảng. Ông Đặng Văn Thụy, đỗ Hoàng Giáp năm 1904, đời vua Thành Thái. Ông làm quan Tế Tửu trường Quốc Tử Giám rồi xin cáo quan về quê vì không muốn hợp tác với người Pháp.
Khi ông Đặng Văn Thụy viết tấu xin từ quan được vua chuẩn tấu, ông vui mừng viết ngay bài thơ “Biệt đình quan” gửi người bạn tri kỷ đang bị tù đày là chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng:
Quốc ân vị mẫu văn chương báo
Gia kế nan ngôn bổng hướng tân
Tự tiếu quy lai vô sự thận
Vị vong thả tác bất vong nhân
Dịch là:
Ân nước không lấy văn chương báo đáp được
Nghèo khó bổng lộc đâu để mà đãi khách
Nay về nhà tự cười rằng rồi sẽ chẳng có việc làm
Nhưng ai không quên ta thì ta cũng không quên người.
Ông Đặng Văn Thụy cáo quan về hưu không phải chẳng có việc làm mà ông làm không hết việc. Ông đã đào tạo nên một lớp Nho sinh sĩ tử ở làng tôi. Hai con trai của ông là Đặng Văn Oánh và Đặng Văn Hướng đều đỗ Phó Bảng năm 1919. Ông Đặng Văn Oánh làm Giáo thụ ở Bình Định. Ông Đặng Văn Hướng làm Giáo thụ Diễn Châu rồi sau làm Tổng đốc Nghệ An. Trong khi làm quan, ông Đặng Văn Hướng đã cùng Hoàng thân Xuphanuvong thiết kế và xây dựng đập nước Xuân Dương rất hiện đại và cần thiết. Làng tôi nhờ có đập nước này mà đời đời no đủ. Làng tôi không bao giờ bị hạn hán hoặc úng ngập. Nếu hạn hán thì lấy nước từ đập Xuân Dương về tưới lúa. Nếu úng ngập thì tháo nước qua kênh nhà Lê. Làm nông nghiệp mà hạn không thiếu nước, lụt không úng ngập thì trăm mùa trúng cả trăm. Cho đến bây giờ, làng tôi vẫn lấy nước từ đập Xuân Dương để cày cấy. Không chỉ xây đập Xuân Dương, ông Đặng Văn Hướng và Hoàng thân Xuphanuvong còn thiết kế cho làng tôi cả một hệ thống mương nước hiện đại để đưa nước ngọt tới từng chân ruộng.
Ông Đặng Văn Oánh tuy làm quan ở Bình Định nhưng đã dùng tiền riêng, xây cho làng tôi một cây cầu bê tông cốt thép vững chắc, bắc qua kênh nhà Lê. Tôi lớn lên đã thấy ôtô chạy thẳng một mạch từ đường 1 về làng. Tuổi học trò, tôi thường đạp xe qua cây cầu ông Oánh bắc để ra phố huyện. Ông Đặng Văn Thụy có công mở mang dân trí cho làng tôi. Ông Đặng Văn Hướng có công mở mang hệ thống thủy lợi cho làng tôi để cả làng luôn được no đủ. Ông Đặng Văn Oánh có công mở mang đường sá, cầu cống cho làng tôi.
Làng tôi nhờ thế mà phát triển về mọi mặt. Có câu “một người làm quan cả họ được nhờ”. Còn họ Đặng làm quan thì cả làng tôi được nhờ.
Khánh Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tin liên quan
Chỉ một bản di chúc của bố, tình nghĩa anh em hơn 40 năm tan vỡ
Gia đình - 1 giờ trướcGĐXH - Sau khi nghe luật sư đọc xong bản di chúc của bố và chứng kiến phản ứng dữ dội của các anh chị, vợ chồng tôi chỉ biết ôm nhau bật khóc.
Những cung hoàng đạo nam thích chinh phục hơn là gắn bó lâu dài
Gia đình - 5 giờ trướcGĐXH - Theo góc nhìn chiêm tinh, một số cung hoàng đạo nam lại có xu hướng yêu theo cảm xúc, thích chinh phục nhưng lại thiếu kiên định lâu dài.
Bà nội nghĩ đằng nào "lá cũng rụng về cội" nên bỏ mặc cháu nội 27 năm
Gia đình - 8 giờ trướcBố tôi mất từ khi tôi 3 tuổi, vì ghét mẹ tôi, mà ông bà nội đuổi 2 mẹ con tôi ra khỏi nhà, hơn 27 năm qua chưa từng quan tâm đến thằng cháu nội như tôi. Vậy mà đến cuối đời, bà lại muốn tôi về gặp lần cuối.
Bước qua tuổi 60: 4 câu tuyệt đối đừng nói trước mặt người quen, nói ra là hối hận!
Gia đình - 22 giờ trướcGĐXH - Bước vào tuổi 60, thứ chúng ta tích lũy được không chỉ là trí tuệ mà còn là sự nhạy cảm trong cách đối nhân xử thế.
Nuông chiều suốt 30 năm, về già không mua nổi nhà cho con, cha liền bị từ mặt
Gia đình - 1 ngày trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng bi kịch của ông cũng bắt nguồn từ việc nuông chiều con suốt nhiều năm mà không đặt ra giới hạn.
Chia tay xong vẫn lén xem Facebook người cũ: 5 cung hoàng đạo khó dứt tình nhất
Chuyện vợ chồng - 1 ngày trướcGĐXH - Trong số 12 cung hoàng đạo, có những chòm sao rất khó quên quá khứ. Dù không còn bên nhau, họ vẫn âm thầm theo dõi cuộc sống của người cũ.
Cha mẹ mất, tôi từ chối cho anh em về nhà ăn Tết: Đau đớn nhưng cần thiết
Gia đình - 1 ngày trướcGĐXH - Việc từ chối cho anh em tụ họp tại nhà có lẽ là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời tôi, nhưng đó cũng là lựa chọn khiến tôi cảm thấy nhẹ lòng hơn sau nhiều năm chịu áp lực.
Bí quyết sống thọ của người thông thái: Buông bỏ 8 điều này, hậu vận tự khắc bình yên
Gia đình - 1 ngày trướcGĐXH - Để sống thọ, sống khỏe, các chuyên gia tâm lý và sức khỏe khuyên bạn nên ghi nhớ bí quyết "8 không" – một chiếc chìa khóa vạn năng để mở ra cánh cửa hậu vận an yên.
Cuộc sống nghỉ hưu không như mơ: 4 nỗi khổ khó nói của cụ ông lương hưu cao
Gia đình - 2 ngày trướcGĐXH - Sau nhiều năm làm việc vất vả, nhiều người tin rằng nghỉ hưu sẽ là giai đoạn an nhàn nhất. Tuy nhiên, thực tế cuộc sống hưu trí đôi khi không giống với những gì ta tưởng tượng.
Về già, cậy nhờ con dâu hay con gái?: Câu trả lời thẳng và thật từ 2 người mẹ chồng
Gia đình - 2 ngày trướcGĐXH - Về già mới biết, giữa con dâu và con gái, ai thực sự là người "đáng đồng tiền bát gạo" lúc hoạn nạn? Câu trả lời không nằm ở danh phận, mà nằm ở thực tế trần trụi của những mối quan hệ được vun vén từ nhiều năm trước.
Cha mẹ mất, tôi từ chối cho anh em về nhà ăn Tết: Đau đớn nhưng cần thiết
Gia đìnhGĐXH - Việc từ chối cho anh em tụ họp tại nhà có lẽ là quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời tôi, nhưng đó cũng là lựa chọn khiến tôi cảm thấy nhẹ lòng hơn sau nhiều năm chịu áp lực.
