Tags:
Thâm cung bí sử (86 - 9): Một người làm quan, cả làng được nhờ
Sự kiện:
THÂM CUNG BÍ SỬ
GiadinhNet - Dòng họ Đặng ở làng tôi là một dòng tộc khoa bảng. Ông Đặng Văn Thụy, đỗ Hoàng Giáp năm 1904, đời vua Thành Thái. Ông làm quan Tế Tửu trường Quốc Tử Giám rồi xin cáo quan về quê vì không muốn hợp tác với người Pháp.
Khi ông Đặng Văn Thụy viết tấu xin từ quan được vua chuẩn tấu, ông vui mừng viết ngay bài thơ “Biệt đình quan” gửi người bạn tri kỷ đang bị tù đày là chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng:
Quốc ân vị mẫu văn chương báo
Gia kế nan ngôn bổng hướng tân
Tự tiếu quy lai vô sự thận
Vị vong thả tác bất vong nhân
Dịch là:
Ân nước không lấy văn chương báo đáp được
Nghèo khó bổng lộc đâu để mà đãi khách
Nay về nhà tự cười rằng rồi sẽ chẳng có việc làm
Nhưng ai không quên ta thì ta cũng không quên người.
Ông Đặng Văn Thụy cáo quan về hưu không phải chẳng có việc làm mà ông làm không hết việc. Ông đã đào tạo nên một lớp Nho sinh sĩ tử ở làng tôi. Hai con trai của ông là Đặng Văn Oánh và Đặng Văn Hướng đều đỗ Phó Bảng năm 1919. Ông Đặng Văn Oánh làm Giáo thụ ở Bình Định. Ông Đặng Văn Hướng làm Giáo thụ Diễn Châu rồi sau làm Tổng đốc Nghệ An. Trong khi làm quan, ông Đặng Văn Hướng đã cùng Hoàng thân Xuphanuvong thiết kế và xây dựng đập nước Xuân Dương rất hiện đại và cần thiết. Làng tôi nhờ có đập nước này mà đời đời no đủ. Làng tôi không bao giờ bị hạn hán hoặc úng ngập. Nếu hạn hán thì lấy nước từ đập Xuân Dương về tưới lúa. Nếu úng ngập thì tháo nước qua kênh nhà Lê. Làm nông nghiệp mà hạn không thiếu nước, lụt không úng ngập thì trăm mùa trúng cả trăm. Cho đến bây giờ, làng tôi vẫn lấy nước từ đập Xuân Dương để cày cấy. Không chỉ xây đập Xuân Dương, ông Đặng Văn Hướng và Hoàng thân Xuphanuvong còn thiết kế cho làng tôi cả một hệ thống mương nước hiện đại để đưa nước ngọt tới từng chân ruộng.
Ông Đặng Văn Oánh tuy làm quan ở Bình Định nhưng đã dùng tiền riêng, xây cho làng tôi một cây cầu bê tông cốt thép vững chắc, bắc qua kênh nhà Lê. Tôi lớn lên đã thấy ôtô chạy thẳng một mạch từ đường 1 về làng. Tuổi học trò, tôi thường đạp xe qua cây cầu ông Oánh bắc để ra phố huyện. Ông Đặng Văn Thụy có công mở mang dân trí cho làng tôi. Ông Đặng Văn Hướng có công mở mang hệ thống thủy lợi cho làng tôi để cả làng luôn được no đủ. Ông Đặng Văn Oánh có công mở mang đường sá, cầu cống cho làng tôi.
Làng tôi nhờ thế mà phát triển về mọi mặt. Có câu “một người làm quan cả họ được nhờ”. Còn họ Đặng làm quan thì cả làng tôi được nhờ.
Khánh Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tin liên quan
Nghỉ hưu sớm trước tuổi 40: Bí quyết gây sốc của cô gái lương 27 triệu đồng/tháng
Gia đình - 2 giờ trướcGĐXH - Với mức lương khoảng 27 triệu đồng/tháng nhưng chi tiêu chỉ 51.000 đồng/ngày, cô đặt mục tiêu tích lũy tài chính để nghỉ hưu trước tuổi 40.
Gia đình chỉ có một con trai: Cha mẹ cần làm ngay 3 điều này để không phải hối hận
Nuôi dạy con - 5 giờ trướcGĐXH - Nếu nhà bạn chỉ có một cậu con trai, hãy tỉnh táo thực hiện ngay 3 điều dưới đây để xây dựng nền móng vững chắc cho tương lai của con.
Xách vali rời đi sau 15 năm làm giúp việc, tôi bị giữ lại vì một lý do không ngờ
Gia đình - 6 giờ trướcGĐXH - Sau 15 năm làm giúp việc cho một gia đình, bà không ngờ ngày rời đi lại khiến lòng mình nặng trĩu đến vậy.
Về già mới thấm: 3 chỗ dựa tưởng vững chắc nhưng lại hóa mong manh
Gia đình - 7 giờ trướcGĐXH - Về già, nhiều người ngỡ ngàng nhận ra những mối quan hệ vốn tưởng khăng khít bỗng trở nên lỏng lẻo. Hiện tượng "ba không thân, ba không dựa" không phải là sự vô tình của số phận, mà là kết quả tất yếu của sự biến đổi xã hội và thực tế nhân sinh.
Con số may mắn đổi vận cho 12 cung hoàng đạo năm 2026: Ai trúng vận đỏ, ai bùng nổ tiền tài?
Gia đình - 11 giờ trướcGĐXH - Năm 2026 được dự báo là giai đoạn nhiều biến chuyển với 12 cung hoàng đạo. Mỗi cung sẽ mang trong mình một "mật mã vận may" riêng thông qua những con số và gam màu chủ đạo.
Nước sâu tĩnh lặng, người khôn kiệm lời: Đỉnh cao của sự im lặng đúng lúc
Gia đình - 12 giờ trướcGĐXH - Bạn đã bao giờ rơi vào khoảnh khắc bị đồng nghiệp hiểu lầm nhưng không biết phải giải thích sao cho vừa, hay khi đối diện với cơn thịnh nộ của người thân, bạn định nói rồi lại thôi?
Người yêu cũ không mời mà đến, nói một câu khiến đám cưới náo loạn
Chuyện vợ chồng - 13 giờ trướcGĐXH - Sự việc không chỉ khiến quan khách bàng hoàng mà còn đặt ra câu hỏi: Làm sao để xử lý dứt điểm mối quan hệ với người yêu cũ, tránh những hệ lụy khó lường?
Đến tuổi nghỉ hưu mới nhận ra: Có một cái bẫy tài chính mang tên 'thương con'
Gia đình - 15 giờ trướcGĐXH - Dù đã bước vào tuổi nghỉ hưu, không ít cha mẹ vẫn tiếp tục gánh trên vai trách nhiệm tài chính với con cái đã trưởng thành.
Nghỉ hưu rồi mới hiểu: Không phải giàu hay nghèo, đạt được 5 điều này mới là phúc khí lớn nhất
Gia đình - 1 ngày trướcGĐXH - Hóa ra, thước đo hạnh phúc ở tuổi nghỉ hưu chưa bao giờ là mức lương hưu cao hay thấp, cũng chẳng phải những chuyến du lịch sang chảnh, mà nằm ở những giá trị "ngầm" mà không phải gia đình nào cũng có được.
Con gái thích nghe câu tỏ tình nào nhất? 4 lời nói tưởng đơn giản mà khiến nàng 'đổ gục'
Gia đình - 1 ngày trướcGĐXH - Con gái thường rung động trước những câu tỏ tình chân thành, thể hiện sự trân trọng và nghiêm túc như: khẳng định mong muốn đồng hành lâu dài, công nhận giá trị của cô ấy và bày tỏ tình cảm một cách rõ ràng, giản dị nhưng xuất phát từ cảm xúc thật.
Tại sao về già, con cho tiền thì cứ cầm nhưng đừng làm việc này?: Cha mẹ yêu con phải tính kế lâu dài
Gia đìnhGĐXH - Nhiều người cả đời thắt lưng buộc bụng, đến khi về già có lương hưu vẫn chẳng nỡ tiêu một đồng của con cái. Họ từ chối quà cáp vì sợ con khổ, trả lại tiền nong vì sợ con nghèo. Thế nhưng, họ không biết rằng: Từ chối lòng hiếu thảo đôi khi lại là cách nhanh nhất để đẩy con cái ra xa.
