Hà Nội
23°C / 22-25°C

Thâm cung bí sử (86 - 9): Một người làm quan, cả làng được nhờ

Thứ hai, 08:00 16/05/2016 | Gia đình

GiadinhNet - Dòng họ Đặng ở làng tôi là một dòng tộc khoa bảng. Ông Đặng Văn Thụy, đỗ Hoàng Giáp năm 1904, đời vua Thành Thái. Ông làm quan Tế Tửu trường Quốc Tử Giám rồi xin cáo quan về quê vì không muốn hợp tác với người Pháp.

Khi ông Đặng Văn Thụy viết tấu xin từ quan được vua chuẩn tấu, ông vui mừng viết ngay bài thơ “Biệt đình quan” gửi người bạn tri kỷ đang bị tù đày là chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng:

Quốc ân vị mẫu văn chương báo

Gia kế nan ngôn bổng hướng tân

Tự tiếu quy lai vô sự thận

Vị vong thả tác bất vong nhân

Dịch là:

Ân nước không lấy văn chương báo đáp được

Nghèo khó bổng lộc đâu để mà đãi khách

Nay về nhà tự cười rằng rồi sẽ chẳng có việc làm

Nhưng ai không quên ta thì ta cũng không quên người.

Ông Đặng Văn Thụy cáo quan về hưu không phải chẳng có việc làm mà ông làm không hết việc. Ông đã đào tạo nên một lớp Nho sinh sĩ tử ở làng tôi. Hai con trai của ông là Đặng Văn Oánh và Đặng Văn Hướng đều đỗ Phó Bảng năm 1919. Ông Đặng Văn Oánh làm Giáo thụ ở Bình Định. Ông Đặng Văn Hướng làm Giáo thụ Diễn Châu rồi sau làm Tổng đốc Nghệ An. Trong khi làm quan, ông Đặng Văn Hướng đã cùng Hoàng thân Xuphanuvong thiết kế và xây dựng đập nước Xuân Dương rất hiện đại và cần thiết. Làng tôi nhờ có đập nước này mà đời đời no đủ. Làng tôi không bao giờ bị hạn hán hoặc úng ngập. Nếu hạn hán thì lấy nước từ đập Xuân Dương về tưới lúa. Nếu úng ngập thì tháo nước qua kênh nhà Lê. Làm nông nghiệp mà hạn không thiếu nước, lụt không úng ngập thì trăm mùa trúng cả trăm. Cho đến bây giờ, làng tôi vẫn lấy nước từ đập Xuân Dương để cày cấy. Không chỉ xây đập Xuân Dương, ông Đặng Văn Hướng và Hoàng thân Xuphanuvong còn thiết kế cho làng tôi cả một hệ thống mương nước hiện đại để đưa nước ngọt tới từng chân ruộng.

Ông Đặng Văn Oánh tuy làm quan ở Bình Định nhưng đã dùng tiền riêng, xây cho làng tôi một cây cầu bê tông cốt thép vững chắc, bắc qua kênh nhà Lê. Tôi lớn lên đã thấy ôtô chạy thẳng một mạch từ đường 1 về làng. Tuổi học trò, tôi thường đạp xe qua cây cầu ông Oánh bắc để ra phố huyện. Ông Đặng Văn Thụy có công mở mang dân trí cho làng tôi. Ông Đặng Văn Hướng có công mở mang hệ thống thủy lợi cho làng tôi để cả làng luôn được no đủ. Ông Đặng Văn Oánh có công mở mang đường sá, cầu cống cho làng tôi.

Làng tôi nhờ thế mà phát triển về mọi mặt. Có câu “một người làm quan cả họ được nhờ”. Còn họ Đặng làm quan thì cả làng tôi được nhờ.

Khánh Hoàng/Báo Gia đình & Xã hội

Bình luận (0)
Xem thêm bình luận
Ý kiến của bạn
Vé máy bay 'ngốn' hơn tháng lương, tôi bỏ ý định về quê ăn Tết

Vé máy bay 'ngốn' hơn tháng lương, tôi bỏ ý định về quê ăn Tết

Gia đình - 16 phút trước

Giá vé Tết cho chặng TP.HCM - Nghệ An hơn 12 triệu đồng khiến tôi lặng người, lòng muốn về nhưng ví tiền níu lại, buộc chọn ở lại trong nỗi nhớ nhà quay quắt.

Thà để con 'ế' còn hơn gả vào nhà có 3 dấu hiệu này: Cha mẹ đừng chủ quan

Thà để con 'ế' còn hơn gả vào nhà có 3 dấu hiệu này: Cha mẹ đừng chủ quan

Gia đình - 10 giờ trước

GĐXH - Hôn nhân không chỉ là chuyện của hai người mà còn là câu chuyện của cả một gia đình. Có những nhà tưởng ổn nhưng lại tiềm ẩn nhiều rủi ro, khiến con gái làm dâu phải chịu thiệt thòi dài lâu. Nhận diện sớm 3 dấu hiệu này giúp cha mẹ tránh được những quyết định vội vàng.

Muốn sống an nhiên, phụ nữ nhất định phải có 4 năng lực này

Muốn sống an nhiên, phụ nữ nhất định phải có 4 năng lực này

Gia đình - 12 giờ trước

GĐXH - Phụ nữ thường bị gán cho hình ảnh "phái yếu", nhưng điều đó chỉ đúng khi họ để hoàn cảnh quyết định cuộc đời mình.

Tuổi già hạnh phúc hay không tùy thuộc vào 5 điều bạn có làm từ sớm

Tuổi già hạnh phúc hay không tùy thuộc vào 5 điều bạn có làm từ sớm

Gia đình - 16 giờ trước

GĐXH - Hạnh phúc tuổi già không phải điều ngẫu nhiên mà là kết quả của cả một quá trình nuôi dạy và xây dựng mối quan hệ gia đình.

Về già mới hiểu: Gia đình có phúc hay không, đôi khi lại do người con 'kém nổi bật' nhất quyết định

Về già mới hiểu: Gia đình có phúc hay không, đôi khi lại do người con 'kém nổi bật' nhất quyết định

Gia đình - 17 giờ trước

GĐXH - Về già, đi qua nửa đời người, ngoảnh đầu nhìn lại mới nhận ra: Phúc – họa của một gia đình không hẳn nằm ở người thành đạt nhất, mà nhiều khi lại phụ thuộc vào người con khiến cha mẹ lo lắng nhiều nhất.

Những cung hoàng đạo lạnh lùng, khó gần

Những cung hoàng đạo lạnh lùng, khó gần

Gia đình - 20 giờ trước

GĐXH - Mỗi cung hoàng đạo đều mang trong mình những nét tính cách rất riêng. Có người cởi mở, nhưng cũng có những người khiến người khác cảm thấy xa cách.

4 kiểu nhắn tin 'mất điểm' vì EQ thấp

4 kiểu nhắn tin 'mất điểm' vì EQ thấp

Gia đình - 20 giờ trước

GĐXH - Chỉ qua vài dòng tin nhắn, không khó để nhận ra một người có EQ thấp hay không.

3 kiểu người nói càng nhiều càng hao phúc, tiền bạc khó giữ trong tay

3 kiểu người nói càng nhiều càng hao phúc, tiền bạc khó giữ trong tay

Gia đình - 23 giờ trước

GĐXH - Người xưa coi "khẩu đức" là một phần quan trọng của phúc phận. Có những kiểu người càng nói càng tự làm hao mòn vận khí của chính mình mà không hề hay biết.

Tiện đường chở giúp việc về quê, mới biết nhà bà ấy to đẹp gấp 10 nhà tôi

Tiện đường chở giúp việc về quê, mới biết nhà bà ấy to đẹp gấp 10 nhà tôi

Gia đình - 1 ngày trước

Tiện chở giúp việc về quê, nhìn ngôi nhà to đẹp của bà ấy giữa khu vườn xanh, nhớ lại căn nhà chật, bí ở Hà Nội, tôi chợt hỏi mình phấn đấu bỏ quê ra phố vì cái gì?

Bí mật của những phụ nữ trường thọ: Sau tuổi 50, họ đồng loạt 'từ bỏ' 3 việc này

Bí mật của những phụ nữ trường thọ: Sau tuổi 50, họ đồng loạt 'từ bỏ' 3 việc này

Gia đình - 1 ngày trước

GĐXH - Nhiều người lầm tưởng trường thọ là do vận may, nhưng thực tế đó lại là một sự lựa chọn. Bước vào ngưỡng cửa 50, khi dòng sông cuộc đời bắt đầu chảy chậm lại, những người phụ nữ sống thọ và rạng rỡ nhất không phải là người sở hữu nhiều nhất, mà là người biết "buông bỏ" nhiều nhất.

Top