Thảm kịch chiều thứ Bảy

Chuyến bay định mệnh

Ông Lech Kaczynski và  phu nhân.

Phái đoàn gần 100 người, hầu hết là quan chức Ba Lan, đang trên đường từ Warsaw (Thủ đô Ba Lan) tới miền tây nước Nga để tưởng niệm 70 năm thảm họa Katyn - nơi 20.000 sĩ quan Ba Lan đã thiệt mạng vì chiến tranh. Thế nhưng, khi Tổng thống Ba Lan, ông Lech Kaczynski và vợ (bà Maria Kaczynska), cùng nhiều quan chức cấp cao khác còn chưa kịp đặt chân xuống khu vực Smolensk thì chiếc Tu-154 bất ngờ hạ cao độ và va phải cây cối trước khi vỡ nát ven rừng cách sân bay Smolensk không xa. Nhiều hãng tin lớn của Ba Lan, Nga, Mỹ và Anh đều dẫn lời quan chức Nga, Ba Lan xác nhận rằng, không còn ai sống sót, bao gồm cả phi hành đoàn.

Danh sách hành khách trên chuyến bay xấu số khiến người ta phải giật mình. Ngoài vợ chồng tổng thống Lech Kaczynski còn có những nhân vật lớn khác như: Tổng tham mưu trưởng quân đội Franciszek Gagor, Thống đốc Ngân hàng nhà nước Slawomir Skrzypek và Thứ trưởng Ngoại giao Andrzej Kremoer, người đứng đầu Ủy ban Olympic, hai trợ lý tổng thống... Đau xót hơn, khi đích thân cựu Thủ tướng Ba Lan, Jaroslaw Kaczynski - người anh em song sinh với ông Lech Kaczynski đồng thời là thủ lĩnh phe đối lập trong Quốc hội - đã phải đến tận hiện trường để nhận dạng thi thể người thân của mình.

Ngay lập tức, cả Nga và Ba Lan đã thành lập Ủy ban điều tra vụ tai nạn này. Ủy ban của Nga do Thủ tướng Valdimir Putin đứng đầu. Còn tại Warsaw, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cũng triệu tập một cuộc họp nội các bất thường. Song, tất cả những phản ứng ấy đều không thể giúp người chết sống lại, mà chỉ đủ để Moscow và Warsaw chia sẻ một nỗi niềm chung, vốn dĩ rất khó đạt được kể từ khi Ba Lan "gần gũi" với Nhà Trắng. Nói như Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, "người Nga nguyện được đứng cạnh nhân dân Ba Lan trong những ngày này".

Chiều tối 10/4, hàng vạn người đã tập trung trước dinh Tổng thống ở thủ đô Warsaw. Trên khắp những con đường nhỏ, những đại lộ xung quanh nơi ông Lech Kaczynski làm việc, người dân trải đầy hoa và nến. Họ liên tục hát thánh ca và cầu nguyện cho vợ chồng Tổng thống và gần 100 con người xấu số khác. Các nhà thờ hầu như mở cửa suốt từ đêm thứ Bảy. Hàng nghìn người đã không thể cầm được nước mắt trước thảm kịch này. Ba Lan đã kêu gọi một tuần tang lễ và Nga, quốc gia láng giềng, cũng dành hẳn ngày hôm nay (12/4) để chia sẻ nỗi đau.

Lỗi tại phi công hay máy bay?

Bên cạnh nỗi đau quá lớn từ tai nạn máy bay, nhiều người vẫn đang băn khoăn trước nguyên nhân gây ra thảm họa, dù rằng giới phân tích đã phủ nhận yếu tố chính trị trong sự việc và khẳng định, sự ổn định về chính trị và kinh tế của Ba Lan sẽ không vì thế mà bị đe dọa.

Theo đánh giá ban đầu của giới chức phía Nga, nhiều khả năng sơ suất của phi hành đoàn trên chiếc Tu-154 đã gây nên thảm kịch này. Trả lời kênh Russian TV, đại diện chính quyền Smolensk - ông Andrei Yevseyenkov cho biết, trung tâm điều khiển bay đã gợi ý rằng phi công nên chuyển hướng đến Minsk do điều kiện sương mù khá dày đặc, thế nhưng phi hành đoàn vẫn đưa ra quyết định đáp xuống sân bay Smolensk.

Ủy ban điều tra của Nga đang tiến hành xác minh nội dung cuộc điện đàm giữa phi công chở tổng thống và trạm điều hành dưới mặt đất, đồng thời xem xét các mảnh vỡ máy bay thu thập được. Toàn bộ thi thể nạn nhân đều được chuyển tới Moscow.