Theo dấu vết đoàn thám hiểm Nam cực thứ hai

Hai miếng bơ quý giá

Những miếng bơ kể trên được các thành viên Quỹ Di sản Nam Cực tìm thấy trong quá trình phục hồi căn lều gỗ mà Robert Scott và các cộng sự từng sử dụng cách đây gần 100 năm trong chuyến thám hiểm Nam Cực. Đây là căn cứ của đoàn thám hiểm hồi tháng 1/1912.

Căn lều, cùng các giá chứa đồ hộp, giường ngủ, quần áo đã phác ra một bức tranh đầy đủ về tình cảnh mà Scott và các cộng sự phải đối mặt. Sự băng giá của vùng cực đã bảo tồn nguyên vẹn những gì có bên trong căn lều. Tuy nhiên, việc tuyết rơi qua nhiều năm đã đe dọa tới cấu trúc mỏng manh của nó, buộc Quỹ Di sản Nam Cực phải có biện pháp bảo tồn.

 

 

“Tôi nghĩ những miếng bơ này là phát hiện cực kỳ quý giá” - Lizzie Meek, thành viên Quỹ Di sản Nam Cực, nói với một đài truyền hình New Zealand. Bà mô tả các miếng bơ có mùi rất hăng: “Thật kỳ lạ khi thấy các miếng bơ có mùi mạnh tới vậy. Tôi không hẳn không muốn phết chúng lên miếng bánh mỳ nướng trong bữa sáng”.

Hai miếng bơ này có nguồn gốc New Zealand. Được biết, vào đầu thế kỷ 20, các công ty New Zealand đã cung cấp phần lớn trang thiết bị, nhu yếu phẩm cho Scott và cộng sự của ông trong chuyến thám hiểm Nam Cực. Hai miếng bơ nói trên có nhãn CCCDC. Người ta đoán rằng đây là sản phẩm của Công ty bơ sữa Canterbury Central (New Zealand).

Đội chuyên gia của Quỹ Di sản Nam Cực sẽ phục hồi các miếng bơ trước khi đặt chúng trở lại chỗ cũ. Nếu tình trạng của các miếng bơ này không thay đổi, người ta sẽ để chúng lại đây thêm 100 năm nữa.

Chuyến đi bi thảm

Việc phát hiện các miếng bơ này gợi nhớ chuyến thám hiểm bi thảm của Robert Scott tới Nam Cực. Đoàn của ông bắt đầu hành trình vào ngày 1/11/1911. Ban đầu, họ nhận được sự hỗ trợ của một nhóm hỗn hợp gồm xe cơ giới, chó và ngựa với nhiều đồ tiếp tế. Song càng di chuyển về phía Nam, quy mô nhóm hỗ trợ càng thu hẹp do nhiều người phải quay trở về căn cứ.

Tính tới ngày 4/1/1912, khi đoàn đến điểm 87°34' Nam, chỉ còn 8 người đàn ông tham gia hành trình. Scott đã quyết định để 5 người gồm ông, Edward Wilson, H. R. Bowers, Lawrence Oates và Edgar Evans đi tiếp còn 3 người khác là Teddy Evans, William Lashly, Tom Crean sẽ trở lại căn cứ.

Nhóm được lựa chọn đi tiếp và tới cực Nam vào ngày 17/1/ 1912 chỉ để phát hiện ra rằng nhà thám hiểm Na Uy Roald Amundsen đã đến đây trước họ 5 tuần. Scott viết vào nhật ký của đoàn một cách thất vọng: “Điều tồi tệ nhất đã xảy ra. Chúa ơi, nơi này thật khốn khổ”. 5 người trong nhóm của Scott chỉ dừng lại không lâu để chụp ảnh rồi bắt đầu hành trình trở về kéo dài 1.300km sau đó 2 ngày. “Tôi sợ rằng chuyến trở về sẽ buồn tẻ và mệt mỏi kinh khủng” - Scott viết.

 

 

Bất chấp điều kiện thời thiết xấu, cả nhóm tiến khá nhanh và tới ngày 7/2, họ đã đi được 500km. Nhưng những ngày tiếp theo, tình hình trở nên tồi tệ khi đoàn đi dọc theo sông băng Beardmore với chiều dài 160km. Sức khỏe của Edgar Evans bắt đầu suy giảm nhanh. Ngày 17/2, sau một cú ngã, Evans đã qua đời.

Ở 670km tiếp theo, đoàn thám hiểm đã đối diện với nhiều khó khăn hơn do thời tiết xấu. Thành viên trong đoàn bị bỏng lạnh, đói và kiệt sức. Ngày 16/ 3, tới lượt Oates suy sụp. Ông tình nguyện rời khỏi nhóm để một mình đi tìm cái chết. Scott viết rằng những lời cuối của Oates là: “Tôi chỉ ra ngoài chút xíu thôi”.

Sau khi đi thêm hơn 30km nữa, 3 người cuối cùng đã cắm trại vào ngày 19/3. Ngày kế tiếp, một cơn bão tuyết dữ dội đã ngăn cản họ tiến lên. Trong 9 ngày tiếp theo, lương thực của họ cạn dần. Trong tiếng gào thét của bão tuyết, với đôi bàn tay giá lạnh, Scott viết những dòng cuối cùng vào ngày 29/3: “Mục cuối cùng: Xin Chúa rủ lòng thương tới những người của tôi”.

 

Scott gửi lại những lời nhắn cuối cùng cho mẹ của Wilson, Bowers cũng như mẹ và vợ ông. Scott cũng viết “Thông điệp gửi cho công chúng”, trong đó kêu gọi tiếp tục việc thám hiểm Nam Cực. Nhà thám hiểm người Anh kết luận rằng sự thất bại của chuyến đi này chỉ là do thời tiết quá xấu và thiếu may mắn: “Nếu như còn sống sót, tôi sẽ kể câu chuyện về sự gian khổ, chịu đựng và lòng can đảm... có thể khuấy động con tim của mọi người Anh”.

Scott mất vào ngày 29/3/1912 hoặc một ngày sau đó. Vị trí nằm của 3 thi thể trong căn lều khi đội cứu hộ tìm đến 8 tháng sau cho thấy ông là người cuối cùng qua đời.

Theo TT&VH