Thiết thực mô hình phiên tòa giả định trong trường học

Điển hình như phiên tòa giả định tại Trường THPT Kỳ Sơn (Nghệ An) nhằm "Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống bạo lực học đường". Các tình huống trong vụ án được tái hiện dưới hình thức sân khấu hóa như một vụ án thật do các "diễn viên" thuộc Đoàn trường THPT Kỳ Sơn thể hiện.

Câu chuyện xảy ra xung quanh việc một nhóm bạn học sinh nam vì ganh tỵ nhau trong tình yêu tuổi học trò nên có hành vi cố ý gây thương tích đối với một nam sinh cùng trường. Chỉ hiềm khích với câu nói thách thức nhau, hai nam sinh đã dùng dao đánh, chém, đấm đá dẫn đến một bạn bị thương nặng.

Quá trình diễn ra "phiên tòa giả định", các tình tiết trong vụ án lôi cuốn đối với các em học sinh, giáo viên và đại biểu tham dự. Các "vai diễn", nhất là vai "bị cáo" được lựa chọn đảm bảo phù hợp với tâm lý, sự hiểu biết pháp luật để các em tham dự tại phiên tòa dễ theo dõi, dễ hiểu.

Bên cạnh đó, phần luận tội của đại diện Viện Kiểm sát, các ý kiến của Hội đồng xét xử đã giúp các em học sinh cùng những người tham dự phiên tòa nhận thức rõ, hành vi cố ý gây thương tích là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm đến sức khỏe của công dân được pháp luật bảo vệ, hành vi đó đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật tự ở địa phương.

Từ hành động thiếu suy nghĩ của các em đã dẫn đến một vụ án nghiêm trọng với tội danh "cố ý gây thương tích". Trong "phiên tòa giả định", HĐXX đã đưa ra xét xử sơ thẩm vụ án hình sự về tội "Cố ý gây thương tích". Kết thúc phiên tòa, các em học sinh phạm tội nhận những hình phạt thích đáng theo quy định.

Sau khi phiên tòa kết thúc, các em học sinh được tham gia trò chơi dưới dạng câu hỏi trắc nghiệm về các tình huống trong vụ án và nhận các phần quà hấp dẫn từ ban tổ chức. Qua phiên tòa giả định cũng như được tham gia các trò chơi, các em học sinh thể hiện hiểu biết, nhận thức về tác hại của bạo lực học đường để tránh xa; cùng nhau đoàn kết, yêu thương, xây dựng môi trường học đường lành mạnh, thân thiện, tích cực.

Không chỉ phiên tòa giả định ở các huyện miền núi ở Nghệ An, đầu tháng 5/2024, Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng (TP Vinh, Nghệ An) diễn ra một phiên tòa giả định đặc biệt. Trước khi bước vào phiên tòa giả định, các em học sinh được xem một tiểu phẩm được dàn dựng, tái hiện về một vụ án có thật trước khi đưa ra xét xử.

Phiên tòa giả định diễn ra với đầy đủ thành phần, trình tự, thủ tục xét xử sơ thẩm hình sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự bao gồm: phần bắt đầu phiên tòa, phần xét hỏi, tranh luận và tuyên án.

Bằng kịch bản chặt chẽ, dễ hiểu cùng sự vào vai rất đạt các diễn viên không chuyên: thẩm phán, kiểm sát viên, thư ký phiên tòa, bị cáo, người làm chứng... đã giúp các em học sinh hiểu rõ hơn những quy định của pháp luật về hành vi phạm tội, tội danh, áp dụng mức hình phạt, biện pháp tư pháp cũng như hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng, tính nghiêm minh của pháp luật.

Những phiên tòa giả định tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên đã được Công an các đơn vị, địa phương phối hợp Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân các cấp và các trường học trên địa bàn tỉnh Nghệ An tổ chức rộng rãi.

Việc tổ chức và nhân rộng các phiên tòa giả định được xem là cách làm thiết thực, sáng tạo, mang lại hiệu quả giáo dục, răn đe cao đối với mọi người, nhất là thanh, thiếu niên. Từ đó, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong giới trẻ, xây dựng xã hội thượng tôn pháp luật, đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn.

Phiên tòa giả định cũng là một trong chuỗi các hoạt động thuộc mô hình "Giáo dục ý thức chấp hành pháp luật và kỹ năng sống trong các trường học".

Nữ sinh lớp 9 điều hành phiên họp giả định ‘Quốc hội trẻ em’

Khi được chọn làm Chủ tịch ‘Quốc hội trẻ em’, Đặng Cát Tiên, nữ sinh lớp 9 ở Khánh Hòa, phải trải qua quá trình chọn lọc kỹ lưỡng.