Thực hư về vụ phóng tên lửa của Triều Tiên

Vụ phóng tên lửa gây tranh cãi

Ngày 5/4, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc, Bộ Ngoại giao Mỹ và Trung tâm xử lý khủng hoảng của Nhật Bản đều xác nhận tên lửa Triều Tiên được phóng vào lúc 11h32’ (giờ địa phương - tức 9h32’ giờ Việt Nam) từ bãi phóng Musudan-ri. Quả tên lửa sau đó đã bay theo hướng Thái Bình Dương, đi ngang qua lãnh thổ Nhật Bản.

Nhật báo Yomiuri Shimbun sau đó dẫn nguồn Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết tên lửa của Triều Tiên đã bay qua không phận Nhật Bản, tầng 1 của tên lửa này đã rơi xuống khu vực phía tây biển Nhật Bản, cách tỉnh Akita khoảng 280 km. Tầng thứ hai được cho là đã rơi xuống vùng biển Thái Bình Dương, cách bờ biển Nhật Bản gần 1.300 km về phía đông.

Vụ phóng diễn ra êm đẹp và không có sự kiện đánh chặn tên lửa nào diễn ra dù cả Mỹ, Nhật và Hàn Quốc đều đưa tàu khu trục trang bị rada Aegis tới quanh Triều Tiên. Hãng phát thanh truyền hình NHK dẫn nguồn tin từ các quan chức chính phủ Nhật Bản cũng xác nhận việc không có báo cáo về bất cứ mảnh vỡ nào rơi xuống lãnh thổ Nhật Bản khi tên lửa bay qua nước này.

Có mang vệ tinh hay không?

Ngay sau vụ phóng, những tranh cãi quanh việc đây là tên lửa mang vệ tinh hay tên lửa đạn đạo lại xuất hiện. Nhật báo Yomiuri Shimbun cho biết, lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) và các lực lượng Mỹ đang cố gắng xác định loại tên lửa mà Triều Tiên đã phóng. Theo tờ báo, nhiều khả năng đây là tên lửa đạn đạo tầm xa Taepodong - 2 có tầm bay 4.300 - 6.000 km hoặc một phiên bản cải tiến có phạm vi hoạt động lớn hơn, lên tới 10.000 km.

Tổng thống Mỹ Barack Obama, đang có chuyến công du châu Âu, cũng chỉ trích vụ phóng của Triều Tiên là hành động khiêu khích, đồng thời cáo buộc trên thực tế, Triều Tiên đã bắn thử tên lửa tầm xa Taepodong, vốn có khả năng vươn tới khu vực Alaska hoặc Hawaii của Mỹ.

Phủ Tổng thống Hàn Quốc trong sáng 5/4 đưa tin Triều Tiên phóng vệ tinh nhưng sau đó lại cho rằng “còn quá sớm” để khẳng định đây là vụ phóng vệ tinh. Mặc dù vậy, chuyên gia Baek Seung-Joo thuộc Viện Phân tích Quốc phòng Hàn Quốc vẫn cho rằng theo quỹ đạo tên lửa thì đây là một quả Taepodong - 2 và có thể Triều Tiên đã dùng tên lửa này để đưa vệ tinh lên quỹ đạo. Theo ông, vụ phóng sáng 5/4 có thể coi là thành công, nếu so sánh với vụ thử tháng 7/2006, khi đó tên lửa Taepodong - 2 phát nổ chỉ 40 giây sau khi rời bệ phóng.

Thành công hay thất bại?

Sau khi phóng tên lửa, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA đưa tin các nhà khoa học và chuyên gia nước này đã thành công trong việc đưa vệ tinh Kwangmyongsong-2 vào quỹ đạo. Vệ tinh nói trên đã quay ổn định trong quỹ đạo và hiện đang truyền phát các dữ liệu và bản nhạc ca ngợi cố Chủ tịch Triều Tiên Kim Nhật Thành cùng con trai ông là nhà lãnh đạo Kim Chong Il.

Quả tên lửa đẩy của vệ tinh này được tiết lộ là Unha-2, vốn thuộc kế hoạch quốc gia về phát triển không gian của Triều Tiên.Theo KCNA, tên lửa đẩy gồm 3 tầng được phóng lên lúc 11 giờ 20, sớm hơn 10 phút so với thời gian do Hàn Quốc thông báo, và đã đưa vệ tinh Kwangmyongsong-2 vào quỹ đạo sau đó 9 phút 2 giây. Ngoài việc phát bài hát, vệ tinh này còn mang theo thiết bị đo đạc và truyền thông.

Ông Joseph Bermudez, một chuyên gia của Tập đoàn thông tin quân sự Jane’s đánh giá vụ phóng tên lửa của Triều Tiên đã hoàn toàn thất bại. “Có thể thấy Triều Tiên đã không có một hệ thống (tên lửa) đáng tin cậy, đủ khả năng trở thành tên lửa đạn đạo hoặc là phương tiện phóng vệ tinh” - ông nói. Theo Bermudez, dựa trên các thông tin quân sự về việc tầng 2 của tên lửa không tách ra, có thể thấy quả tên lửa quá nặng khiến sau khi tách khỏi tầng một, các tầng còn lại đã không đủ lực để bay tiếp lên quỹ đạo.

Nguy cơ căng thẳng mới

Nhiều nước cho rằng sự kiện phóng tên lửa sẽ ảnh hưởng tới hòa bình và làm gia tăng căng thẳng tại khu vực Đông Bắc Á. Hành động của Triều Tiên có thể dẫn tới nguy cơ nước này phải đối mặt với việc bị Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) siết chặt hơn các biện pháp trừng phạt hiện có.

Tuy nhiên những điều đó dường như không thể ngăn cản ý định tiếp tục các cuộc thử tên lửa khác của Triều Tiên. Từ trước khi diễn ra vụ phóng tên lửa này, tờ Sankei của Nhật trích dẫn một số nguồn tin từ chính phủ nước này rằng Bình Nhưỡng đang chuẩn bị phóng một loại tên lửa nữa từ Wonsan, cách Musudan-ni 250km về phía nam. Tình báo Nhật Bản và Hàn Quốc đánh giá đây có thể là tên lửa tầm ngắn hoặc tầm xa.

Trong khi thông tin trên chưa được làm rõ, hôm 6/4, tờ Chosun Sinbo thân Bình Nhưỡng phát hành tại Nhật Bản dẫn lời ông Ko Sang-bok, người đứng đầu Cơ quan Khí tượng thủy văn Triều Tiên, nói rằng nước này vẫn còn muốn phóng thêm vệ tinh sau thành công của đợt phóng đầu tiên. Ông này cho rằng cuộc phóng vệ tinh ngày 5/4 đã mở đường cho việc phóng các vệ tinh vì mục đích thực tiễn trong vòng vài năm tới. Có thể thấy nguy cơ bùng nổ những căng thẳng mới liên quan tới vấn đề tên lửa Triều Tiên đã bắt đầu xuất hiện.

Hương Giang