Tiếp bài "Hé lộ ngôi mộ nghi là của Lý Thường Kiệt": Cần có giám định khoa học

> Hé lộ ngôi mộ nghi là của Lý Thường Kiệt

 

Từng có sự nhầm lẫn về mộ Lý Thường Kiệt

Phía dòng họ Ngô Việt Nam cho biết, trong quá trình biên soạn cuốn Phả hệ họ Ngô, các thành viên dòng họ đã tìm tòi khá nhiều tài liệu và thông tin liên quan. Trong đó, có thông tin về mộ của Lý Thường Kiệt nằm ở Yên Lạc - Đồng Tiến– Khoái Châu – Hưng Yên. Nơi này dân làng có thờ một vị thánh có công trạng “đánh Tống, bình Chiêm” và nhiều chức vị giống như Lý Thường Kiệt. Phía dòng họ Ngô cũng đã có 2 cuộc khảo sát thực tế tại khu vực được cho là có mộ và đền thờ của Lý Thường Kiệt tại Yên Lạc. Tuy nhiên, những người dân ở địa phương này lại gọi người được thờ tự là “Đức thánh Lác”.

 

Ngôi mộ đang được nghi là của Lý Thường Kiệt.

Ông Ngô Vui - Trưởng Ban liên lạc dòng họ Ngô Việt Nam khẳng định đó là sự nhầm lẫn bởi ngôi mộ và nơi thờ ở Yên Lạc chính là của Đỗ Anh Vũ - một nhân vật lịch sử thời Lý. Trong nhiều tư liệu lịch sử có những nhận định không mấy hay ho về nhân vật này. Khi khảo sát tại khu vực Yên Lạc, dòng họ Ngô không còn tìm được mộ chí của Đỗ Anh Vũ nữa. Theo người dân Yên Lạc, mộ chí của Đỗ Anh Vũ do thời gian nên đã bị chìm sâu xuống phía dưới lòng đất, chỉ còn ngôi chùa mang tên Diên Phúc thờ nhân vật này cùng với một tấm văn bia đặt tại chùa.

Sở dĩ, có việc nhầm lẫn trên là do Đỗ Anh Vũ có những chức vị tương đồng với Lý Thường Kiệt.  Đỗ Anh Vũ cũng làm đến chức Thái úy ở đời Lý như Lý Thường Kiệt. Một số tài liệu lịch sử cũng cho rằng, Đỗ Anh Vũ được vua ban họ Lý. Cho nên, cũng gọi là Lý Thái úy, y như Lý Thường Kiệt, lại thêm, văn bia có đề “Cự Việt quốc Thái úy Lý Công Thạch bi minh tự”, nghĩa là bia tựa của lời khắc vào bia quan thái úy họ Lý người nước Cự Việt (tức Đại Việt). Nếu đọc bia chữ đã mờ mà không để ý thì dễ nhầm ra “Việt quốc công thái úy Lý Công” nghĩa là Lý Thường Kiệt. Chức tước Đỗ Anh Vũ cũng dài và gần giống chức tước của Lý Thường Kiệt.

Trong khi đó, Đỗ Anh Vũ sinh năm 1113 và mất năm 1158 (Lý Thường Kiệt sinh năm 1019 - mất  năm 1105). Công cuộc đánh Tống, bình Chiêm đều diễn ra từ thời trước khi Đỗ Anh Vũ sinh ra. Như vậy, nhân vật Đỗ Anh Vũ không thể là người tham gia “đánh Tống, bình Chiêm” được, thực tế từ lâu nay người dân đã nhầm lẫn.

Trong cuốn sách viết về Lý Thường Kiệt do học giả Hoàng Xuân Hãn biên soạn cũng cho rằng, nếu đọc văn bia trên mộ chí của Đỗ Anh Vũ mà người đọc không thật chú ý sẽ nhầm đó là mộ chí của Lý Thường Kiệt.

 

Đền thờ Nguyên phi Ỷ Lan rất gần ngôi mộ.

Nhà khoa học lên tiếng

Trước những thông tin về ngôi mộ nghi là của Lý Thường Kiệt tại thôn Ngọc Quỳnh, đã có một số nhà khoa học, lịch sử lên tiếng.

Phát biểu với báo chí, Giáo sư khảo cổ học Nguyễn Lân Cường cho biết, đặc điểm “trong quan ngoài quách” của ngôi mộ ở thôn Ngọc Quỳnh thể hiện đặc trưng cho những ngôi mộ thời hậu Lê thì không thể là của danh nhân Lý Thường Kiệt.

Giáo sư Sử học Phan Huy Lê - Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam cho biết, theo những gì mà Báo GĐ&XH mô tả thì chưa thể khẳng định được điều gì. Ông cũng nhận định, nếu đó là một ngôi mộ hợp chất có xác ướp thì thông thường chỉ thấy ở giai đoạn cuối nhà Lê. Những ngôi mộ có đặc điểm tương tự được phát hiện đều rơi vào giai đoạn này, chưa từng phát hiện ngôi mộ nào có đặc điểm như trên mà có niên đại sớm hơn. Tuy nhiên, Giáo sư Lê cho rằng, cũng chưa thể kết luận điều gì bởi khoa học luôn có những bất ngờ. Giáo sư Phan Huy Lê cho biết, ông sẽ sớm bố trí thời gian để trực tiếp xuống địa bàn khảo sát. Chỉ sau khi khảo sát và nghiên cứu cụ thể ông mới có kết luận chính thức.

Giáo sư Sử học Lê Văn Lan cũng cho biết, ông chưa từng nghe thông tin về mộ của Lý Thường Kiệt. Theo ông, ở Việt Nam chưa từng đào được ngôi mộ nào thời Lý. Trong các tài liệu lịch sử cũng không có những thông tin liên quan đến đặc điểm thông thường của một ngôi mộ thời Lý. Vì vậy, để xác định được một ngôi mộ thời Lý có những đặc điểm gì nổi bật  là rất khó.

Giáo sư Lê Văn Lan cho biết thêm, thông tin mới chỉ dựa vào những lời kể của bà con địa phương, trong khi sự việc đã diễn ra từ khá lâu. Nếu đích thực xác của người nằm dưới mộ kia có râu thì cũng là một đặc điểm cần lưu tâm bởi Lý Thường Kiệt vốn là hoạn quan. Đặc điểm của các hoạn quan thường là không có râu. Giáo sư Lan cũng cho biết, ông sẽ để tâm nghiên cứu về sự việc này và sẽ có những đánh giá sau khi thực sự tìm hiểu kỹ càng.

Đặt ra các giả thiết có sự nhầm lẫn về ngôi mộ, ông Ngô Vui - Trưởng Ban liên lạc dòng họ Ngô Việt Nam cho rằng, việc có những thông tin nghi ngờ là quyền của dư luận. Ông cho biết là đã nghiên cứu khá kỹ các tài liệu và vẫn có niềm tin ngôi mộ là của danh nhân Lý Thường Kiệt.

Theo ông, ngôi mộ ở thôn Ngọc Qùynh nằm ở vị trí rất sát với đền Ghênh – nơi thờ Nguyên Phi Ỷ Lan. Từ ngôi đền có thể nhìn thẳng ra ngôi mộ đang nghi vấn trên. Nhiều ý kiến cho rằng, có khả năng, vào giai đoạn cuối đời, Lý Thường Kiệt đã ở rất gần Nguyên Phi Ỷ Lan và khi ông qua đời đã được bà cho chôn cất ngay tại nơi này. Đây là một trong những đặc điểm khiến nhiều người suy đoán ngôi mộ chính là của Lý Thường Kiệt.

Mặc dù có niềm tin tưởng lớn về ngôi mộ nhưng trước những ý kiến ban đầu của các nhà khoa học, phía dòng họ Ngô Việt Nam cũng như nhân dân thôn Ngọc Quỳnh đều cho rằng, muốn xác định rõ ngôi mộ nói trên thì phương án tốt nhất lúc này là khai quật ngôi mộ và tiến hành giám định AND.

Ngày hôm nay, 28/5/2010, đoàn khảo sát dòng họ Ngô Việt Nam sẽ thêm một lần trực tiếp xuống Ngọc Quỳnh để khảo sát. Dòng họ cho biết, lần khảo sát này sẽ làm việc với những người dân đã chứng kiến, tham gia đào ngôi mộ năm 1979 tại Ngọc Quỳnh một cách kỹ lưỡng hơn. Sau khi thu thập thông tin, dòng họ mới có các quyết định tiếp theo.

 

Hoàng Phương