Toà án dự thảo quy định hạn chế báo chí?

Khoản 5 Điều 2 (Nội quy phòng xử án) của dự thảo thông tư mà Tòa án Nhân dân Tối cao (TAND Tối cao) đang lấy ý kiến gây bất ngờ với quy định: Các nhà báo, phóng viên được tham dự phiên tòa để đưa tin, đưa hình khi được sự đồng ý của Chánh án Tòa án nơi giải quyết vụ án hoặc Thẩm phán chủ tọa phiên tòa nhưng phải xuất trình thẻ nhà báo, thẻ phóng viên cho thư ký phiên tòa tại bàn thư ký chậm nhất là 15 phút trước giờ khai mạc phiên tòa.
 
Trong Luật báo chí hiện hành, chỉ tồn tại thẻ nhà báo chứ không hề có thẻ phóng viên. Nhưng điều đáng nói nhất là, dự thảo thông tư của TAND Tối cao  “vênh” mạnh với Luật báo chí liên quan đến quyền tác nghiệp của nhà báo.  
 

Ông Hà Minh Huệ

Cụ thể, Điều 7 Luật báo chí quy định: “Đối với vụ án đang được điều tra hoặc chưa xét xử thì các cơ quan tiến hành tố tụng có quyền không cung cấp thông tin cho báo chí, nhưng báo chí có quyền thông tin theo các nguồn tài liệu của mình và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin”. Vụ án khi đã được đưa ra xét xử (trừ những vụ án có nội dung cần giữ bí mật Nhà nước, thuần phong mỹ tục, bí mật của đương sự…) không nằm trong quy định này.
 
Ngoài ra, trong hệ thống pháp luật hiện hành của Việt Nam chưa có quy định nào ngăn cản báo chí tác nghiệp tại các phiên tòa xét xử công khai nên quy định trong dự thảo của TAND Tối cao là rất khó chấp nhận.
 
Về vấn đề này, ông Hà Minh Huệ - Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, hiện đang công tác nước ngoài, đã có cuộc trao đổi nhanh với phóng viên GiadinhNet:
 
Thưa ông, với tư cách là Phó Chủ tịch của Hội Nhà báo, xin ông cho biết ý kiến của mình về dự thảo thông tư này?
 
Quan điểm của tôi là cần phải tuân thủ Luật báo chí, đảm bảo quyền của nhà báo, quyền được thông tin của nhân dân. Nhiệm vụ, quyền hạn của báo chí cũng đã được Hiến pháp mới quy định, do vậy, bất kỳ luật nào, văn bản dưới luật nào cũng phải tuân thủ, dựa vào đạo luật gốc ấy.
 
Tuy nhiên, khi thông tin, báo chí cũng phải tuân thủ pháp luật, quy tắc nghề nghiệp, quy chuẩn về đạo đức người làm báo, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ công dân…
 
Đây không phải lần đầu tiên các cơ quan chức năng “làm khó” nhà báo, ông nhìn thấy điều gì từ sự việc này?
 
Tham gia quản lý báo chí đã có các cơ quan chức năng, quản lý nhà nước và cơ quan chủ quản, lãnh đạo các cơ quan báo chí. Nếu báo chí sai ở đâu, cơ quan báo chí trực tiếp chịu trách nhiệm trước pháp luật và công luận. Do đó, các cơ quan chức năng khác, như TAND Tối cao cần tuân thủ những quy định pháp luật đã có. Nội quy của tòa cũng phải đảm bảo đúng pháp luật.
 
Báo chí mong muốn ban soạn thảo thông tư này nhìn nhận báo chí như lực lượng tham gia tích cực vào công tác quản lý xã hội như bao giới đã và đang làm từ trước đến giờ.
 
 Xin cảm ơn ông!

Luật sư Vũ Lợi (Cty luật Hòa Lợi): “Dự thảo này trái Luật báo chí và Nghị định 51/2002. Cụ thể, theo khoản 3 Điều 8 Nghị định số 51 quy định chi tiết thi hành Luật Báo chí, nhà báo được hoạt động nghiệp vụ lấy tin, chụp ảnh, quay phim, ghi âm tại các phiên tòa xét xử công khai, được dành chỗ ngồi riêng, được liên lạc trực tiếp với các thẩm phán, luật sư để lấy tin, phỏng vấn theo quy định của pháp luật”.