Trẻ thế nào bị coi là béo phì?

Đối với trẻ lớn hơn 9 tháng tuổi thì tính theo chỉ số khối cơ thể (BMI). Với những trẻ em từ 2 tuổi cho tới những người dưới 20 tuổi, nếu chỉ số BMI nằm trong khoảng cách phân vị từ 85 đến 95 là có nguy cơ béo phì. Và trẻ được coi là béo phì nếu BMI nằm trong vùng phân vị lớn hơn 95.

 

Trẻ béo phì cần có chế độ dinh dưỡng và hoạt động thể lực hợp lý. Ảnh: CH

 

Theo TS Lê Bạch Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, béo phì ở trẻ em là căn bệnh đáng ngại hơn nhiều lần so với tình trạng suy dinh dưỡng. Điều lo lắng là tình trạng trẻ béo phì đang tăng nhanh chóng ở các thành phố lớn và tỉ lệ này sẽ còn tiếp tục cao hơn nữa.

 

Cuộc điều tra của Viện Dinh dưỡng Quốc gia được thực hiện trên 8.000 học sinh tiểu học ở 14 quận, huyện của Hà Nội (cũ). Kết quả cho thấy cứ 100 trẻ, có hơn 10 trẻ bị béo phì. Trước đó, năm 2003, một một cuộc điều tra khác tại các trường tiểu học ở quận 1, TP HCM cũng cho thấy: Có tới gần 1/4 số trẻ ở quận này bị béo phì, thậm chí, có một trường tỉ lệ học sinh béo phì lên tới 40%.

Về nguyên nhân béo phì ở trẻ, nhiều tài liệu nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng cho thấy ngoài việc ăn quá nhiều đồ ngọt, mỡ, nước xào, rán... trẻ ăn nhiều cơm cũng gây béo phì vì tinh bột khi vào cơ thể một phần năng lượng được dùng cho các hoạt động của cơ thể, phần còn lại dư thừa sẽ chuyển thành mỡ. Ngoài ra, béo phì còn do yếu tố di truyền và ít hoạt động thể lực.

Theo TS Lê Bạch Mai, sự thiếu hiểu biết của bố mẹ trong quá trình nuôi dưỡng cũng là một nguyên nhân khiến con trẻ bị béo phì. Vì khi bước vào tuổi đến trường, chế độ và nhu cầu dinh dưỡng của trẻ khác hẳn so với những năm đầu đời. Chẳng hạn trẻ từ 1- 3 tuổi nhu cầu chất béo là 35- 40% tổng nhu cầu dinh dưỡng, trong khi trẻ 4-18 tuổi thì nhu cầu chất này giảm đi gần một nửa (20- 25%). Tuy nhiên, nhiều bà mẹ vẫn chưa biết cách điều chỉnh chế độ ăn phù hợp khiến trẻ thừa chất béo, dẫn đến tăng cân nhanh.

Nếu nhịn ăn, mỗi ngày cơ thể trẻ có thể giảm tối đa tới 0,5kg cân nặng nhưng lại gây thiếu hẳn các thành phần dinh dưỡng khác, làm giảm khối lượng cơ và rối loạn chuyển hoá ảnh hưởng xấu đến cơ thể của trẻ bởi cơ thể trẻ luôn phát triển và tăng trưởng. Vì vậy, theo TS Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, không được đặt ra vấn đề giảm cân trong điều trị béo phì. Với một số trẻ quá béo cần phải giảm cân thì buộc phải có sự theo dõi và hướng dẫn của cán bộ y tế nhằm tránh thiếu hụt các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Không nên bắt trẻ nhịn đói. Nguyên tắc chính điều trị béo phì ở trẻ em là điều chỉnh chế độ ăn hợp lý kết hợp với hoạt động thể lực.

Khi chế biến món ăn cho trẻ béo phì nên làm các món hấp, luộc, hạn chế món quay, xào, rán. Nên cho trẻ ăn nhiều rau xanh, hoa quả ít ngọt. Không cho trẻ béo phì ăn quá no nhưng cũng không được ăn quá đói hay bỏ bữa. Trẻ béo phì cũng vẫn có thể uống sữa gầy (sữa bột tách bơ). Khi thấy trẻ béo rồi thì cha mẹ nên hạn chế dầu mỡ trong khẩu phần ăn của trẻ nhưng tuyệt đối không được cấm dầu mỡ. Vì dầu mỡ ngoài việc cung cấp năng lượng còn là dung môi hoà tan các loại vitamin trong cơ thể.

 

BẢNG CHIỀU CAO, CÂN NẶNG CHUẨN Ở TRẺ DƯỚI 5 TUỔI