Vì sao Hillary Clinton thất bại?

> Bí quyết chiến thắng của Obama
> Barack Obama là ai?

Khi thông báo chính thức của bà Clinton về việc tranh cử cho vị trí đại diện của Đảng Dân Chủ được đưa ra, có một lực lượng thực sự e ngại - đó là Đảng Cộng hòa đối lập.

Những người Đảng Cộng Hòa đã tốn không biết bao nhiêu thời gian suốt năm 2007 để bàn về việc nên chọn ai là đối thủ cân xứng với bà Clinton trong tổng tuyển cử tháng 11, vì họ cho rằng chắc chắn bà Clinton, chứ không phải là John Edwards hay Barack Obama, sẽ là đối thủ của Đảng này.

Thứ nhất, bà Clinton có một hậu phương vững chắc là chồng mình, Cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton, người hiện nay vẫn được coi là một nhà lãnh đạo được yêu thích nhất nước Mỹ cũng như có ảnh hưởng lớn trong Đảng Dân chủ.

Thứ hai, bà Clinton sau gần 40 năm làm chính trị đã xây dựng được một hình ảnh “rất đẹp” trong công chúng - một người luôn đấu tranh hết mình vì quyền con người, phụ nữ, và trẻ em, cũng như quyền lợi của người lao động. Sự thành công của ông Clinton trong 8 năm làm tổng thống giúp bà xây dựng một hình ảnh Đệ nhất Phu nhân “mẫu mực”.

Yếu tố thứ ba chính là tâm lý cộng đồng. Thậm chí vài tháng trước khi bà công bố quyết định tranh cử, tính từ “Hiển Nhiên” đã xuất hiện thường trực trên cửa miệng người dân Mỹ và trên khắp các mặt báo.

Vậy nhưng, khi cuộc đua bắt đầu, chính những lợi thế đó lại trở thành bất lợi hay những điểm yếu không thể khắc phục, trực tiếp hay gián tiếp khiến bà Clinton không kịp trở tay và thất bại.

Hình ảnh về một lãnh đạo đã được thử thách và có kinh nghiệm khiến bà phải đối mặt với luồng dư luận đặt dấu hỏi về tính bảo thủ trong tư duy lãnh đạo của bà. Suốt 16 năm với 2 đời tổng thống Bill Clinton và George Bush, dường như nước Mỹ đã “chán ngấy” cái điệp khúc Clinton-Bush-Clinton.

Kinh tế Mỹ đang bước vào chu kì suy thoái, vì thế người dân cần một luồng sinh khí mới, một tư duy mới, và một hình ảnh mới. Mà điều này, về mặt bề nổi trước mắt, không ai làm tốt hơn Barack Obama với khẩu hiệu quý như vàng “Sự thay đổi - điều chúng ta tin tưởng” (Change We Believe in).

Cái thời ông Bill Clinton được coi là nhà tranh cử “vĩ đại nhất” trong những năm 90 dường như đã quá xa so với nước Mỹ thời hiện tại. Rebecca Sinderbrand, biên tập viên của hãng tin CNN, viết:

“Ông Clinton bước vào chiến dịch tranh cử của bà Clinton và nói như một nhà chính trị chẳng có gì để mất với những lời bình phẩm gây nhiều tranh cãi. Ông ăn cắp những tư tưởng của vợ mình và thường xuyên đặt bà và đồng nghiệp vào những tình huống khó xử bởi những phát ngôn ông đưa ra. Điều này khiến người ta cảm thấy như một lá phiếu cho bà Clinton chẳng khác nào lá phiếu cho ông Clinton".

Rõ ràng, Cựu Tổng thống Bill Clinton thay vì là lợi thế đã trở thành “gánh nặng” cho bà Clinton. Điển hình là thời điểm bà Clinton về thứ 3 tại bang Iowa, những phát ngôn của ông Clinton đã làm dấy lên làn sóng phản ứng dữ dội từ cộng đồng người da màu, tác động không nhỏ đến kết quả các bang khác sau này.

Đội ngũ tham gia chiến dịch yếu kém cũng là một yếu tố khiến bà Clinton thất bại. Bà đã phụ thuộc quá lâu vào đội ngũ “già nua” thiếu hiệu quả Patti Solis Doyle, điều hành chiến dịch và Mark Penn, nhà tư vấn chiến lược, trong khi để vuột khỏi tay Steve Hildebrand, hiện là phó điều hành chiến dịch của ông Obama.

Penn liên tục gợi ý bà Clinton thay đổi liên tiếp các khẩu hiệu tranh cử, làm bà Clinton như rơi vào “ma trận định hướng”. Vấn đề nằm ở chỗ sự thay đổi này không phải là kế hoạch có sẵn, mà chỉ là phản ứng tức thời sau những thành công của Obama, người luôn kiên định với duy nhất 1 khẩu hiệu: “Nếu bầu cho tôi, nghĩa là bạn tin vào sự thay đổi!”

Như vậy, một cuộc chiến được xây dựng trên cơ sở của yếu tố lợi thế về tinh thần thay vì những mục tiêu xa hơn cho một chặng Marathon có kết cục buồn là điều khó tránh khỏi. Đến mức, các biểu tượng của Đảng Dân chủ như Thượng nghị sỹ Edward Kenndy vốn ủng hộ Clinton cũng quay sang ủng hộ cho Obama.

Thất bại, nhưng điều bà Clinton cần làm hiện nay là vượt qua khó khăn để cùng ông Obama giành chiến thắng vào tháng 11, vì đó mới thực sự là cái đích cho cả hai người.

Hải Minh (Theo CNN)