Viêm não Nhật Bản: Giảm thiểu di chứng nếu phát hiện sớm
Giadinh.net - Theo BS Nguyễn Văn Lộc, Phó Giám đốc BV Nhi TƯ, từ tháng 5 tới nay, BV đã nhận hơn 100 trường hợp viêm não Nhật Bản (VNNB) có biến chứng nặng nhập viện. Đây chính là thời điểm của mùa dịch VNNB, nếu không phát hiện bệnh sớm, trẻ mắc phải bệnh này dễ bị tử vong nhanh.
Nhập viện trong tình trạng nặng
Theo dõi của BS Lộc cho thấy, các trường hợp vào BV Nhi thời gian qua đều đã biến chứng nặng với những triệu chứng co giật, hôn mê... Nguyên nhân chủ yếu chỉ vì gia đình không nắm rõ được những triệu chứng khởi bệnh, chủ quan nên không cho trẻ vào BV ngay nên khi đã để trẻ trong tình trạng bệnh nặng điều trị rất khó và khả năng tử vong cao.
Cũng theo BS Lộc, mùa dịch năm ngoái có hơn 400 trường hợp nhập viện về căn bệnh này. Năm nay, số trẻ nhập viện đã giảm đi nhiều vì do các gia đình đã nhận thức việc tiêm chủng dự phòng tốt. Nhưng BS Lộc cũng khẳng định, thời điểm này mà gia đình mới đưa trẻ đi tiêm phòng VNNB là quá muộn, vì phải tiêm phòng bệnh ngay từ đầu năm.
PGS.TS Phạm Ngọc Đính, Phó Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ TƯ cho biết, từ tháng 5 đến tháng 10 là thời điểm bùng phát bệnh viêm não. Do vậy, đối với trẻ trong diện tiêm chủng mở rộng nên cho trẻ tiêm phòng VNNB theo đúng lịch. Còn với những trẻ ngoài diện tiêm chủng mở rộng nên đưa trẻ đi tiêm phòng VNNB tại các trung tâm y tế dự phòng trước thời điểm mùa dịch.
Cũng theo TS Đính, trung bình, trên cả nước có từ 2.500 - 3.000 ca viêm não/năm, trong đó VNNB chiếm từ 30 - 40%. VNNB xảy ra ở miền Bắc nhiều hơn miền
Theo TS Nguyễn Văn Bình, Phó Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), viêm não và sốt xuất huyết là hai bệnh mùa hè đáng ngại nhất, trong khi dịch sốt xuất huyết đang có dấu hiệu tăng mạnh ở các tỉnh phía
| >> Nhận biết và xử trí sớm bệnh viêm não Nhật Bản |
Để lại nhiều di chứng
Viêm não Nhật Bản thường xảy ra ở trẻ từ 6 - 10 tuổi, sống ở vùng quê, nơi có trồng lúa, nuôi heo... Muỗi Culex là vật chủ trung gian làm lây nhiễm bệnh VNNB. Nhưng, không phải trường hợp nào bị muỗi truyền bệnh đều dẫn đến mắc bệnh VNNB, mà tỷ lệ mắc bệnh do muỗi mang mầm bệnh chích là khoảng 1/200, số còn lại chỉ biểu hiện như nhiễm cúm, siêu vi thông thường.
Thời gian ủ bệnh từ 5 - 7 ngày sau khi bị muỗi chích, biểu hiện những triệu chứng: nhức đầu, sốt cao, nôn ói, tiêu chảy. 1 - 2 ngày kế tiếp thì biểu hiện thần kinh, lú lẫn, co giật, hôn mê, suy hô hấp...
Theo thống kê chưa đầy đủ, tỷ lệ tử vong trong bệnh VNNB từ 10% - 15%, nhưng di chứng để lại thì cao hơn (khoảng 30%): chậm phát triển trí tuệ, động kinh, yếu liệt chi suốt đời, sống đời sống thực vật. Trẻ có thể chết do suy hô hấp, trụy tim mạch. Nếu được cứu chữa kịp thời và tích cực, trẻ có thể khỏi bệnh nhưng bị những di chứng với nhiều mức độ nặng nhẹ như: bại liệt, cấm khẩu không nói được, mất trí nhớ...
Theo BS Lộc, vật chủ mang mầm bệnh là lợn và một số loài chim. Ở Việt
Nhóm thứ hai gồm các loài kiếm ăn ngoài đồng, ít vào trong làng như cò, sáo, quạ... Do vậy vào mùa có nhiều quả chín, tần suất bệnh cũng nhiều lên có thể là do có nhiều chim mang mầm bệnh chứ không phải do có nhiều hoa quả.
Phát hiện nhanh biểu hiện bệnh
Trẻ bị VNNB, sốt thường xuất hiện đột ngột và thường là sốt cao từ 39-40oC, kèm theo là đau đầu (trẻ còn bú thường có những cơn khóc thét), nôn hoặc buồn nôn cũng thường xuất hiện. Bệnh nhân có thể có rối loạn tri giác các mức độ (ngủ gà, li bì hoặc hôn mê). Co giật, thường là co giật nửa người hoặc toàn thân theo kiểu động kinh nhiều lần trong ngày, mắt trợn ngược, thở khò khè nhiều đờm... cũng là dấu hiệu hay xuất hiện đi kèm. Một số dấu hiệu cũng có thể thấy nhưng hiếm gặp hơn hoặc xuất hiện muộn như liệt, tăng trương lực cơ, rối loạn hô hấp, bí đại tiểu tiện.
Bệnh VNNB không có thuốc điều trị đặc hiệu, điều trị triệu chứng là chủ yếu. Để ngăn chặn các nguy cơ tử vong, giảm thiểu các biến chứng, di chứng, thì việc điều trị kịp thời, tích cực tại các cơ sở y tế là rất quan trọng.
Bệnh nhân sẽ được điều trị chủ yếu là giảm bớt đi phần nào các triệu chứng, cứu trẻ qua khỏi cơn nguy kịch như dùng thuốc hạ sốt, chống co giật, chống suy thở, chống phù não, bồi phụ nước, điện giải và chăm sóc dinh dưỡng. Sau đó thì điều trị những di chứng phục hồi vận động, tâm thần kinh.
Hiện ở một số tỉnh, thành VNNB đã được đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng (tiêm miễn phí). Vaccine ngừa VNNB rẻ chỉ vài chục ngàn đồng/lần tiêm, trong nước đã sản xuất được. Có thể tiêm khi trẻ từ 12 tháng tuổi, tiêm mũi thứ hai cách mũi đầu từ 7 - 10 ngày. Sau 3 năm tiêm nhắc lại (nếu ở vùng dễ mắc bệnh như nói trên).
Vân Khánh
Thông báo
