Vui buồn bốc quẻ đầu năm

Sáng mồng 5 Tết, chùa Phúc Khánh ở đường Tây Sơn, Hà Nội nườm nượp người. Họ đến đây để dâng lễ, cầu cho một năm mới an lành, may mắn, rồi mỗi người lại bốc một quẻ với giá thấp nhất là 5.000 đồng ở ban Đức Ông, để xem vận hạn trong năm. Cô bé tên Ngân, học sinh lớp 12 trường Nguyễn Bỉnh Khiêm, Hà Nội đứng ở góc chùa cầm quẻ đọc rồi lắc đầu nguây nguẩy, bà mẹ chạy lại hỏi thì cô bảo: “Quẻ xấu lắm mẹ ạ!”. Bà mẹ trách con: “Mẹ bảo con đừng bốc rồi mà. Quẻ tốt thì vui vẻ, chẳng may phải quẻ xấu lại suy nghĩ ảnh hưởng tới học tập. Năm cuối cấp rồi...”.

 

Dòng người nườm nượp vào lễ tại Phủ Tây Hồ.

Theo quan sát của chúng tôi, những ai đến chùa Phúc Khánh buổi đó đều bốc quẻ. Ở trong chùa có quẻ, ở ngoài cổng chùa lại có bán tờ tử vi theo tuổi tác. Rất nhiều người trên tay cả quẻ, cả tờ tử vi đọc rất chăm chú. Mẹ con chị Ngụy Thùy Trang, phố Nguyễn Lương Bằng, Hà Nội rất vui vẻ vì “tôi bốc được quẻ và tử vi rất tốt”. Nhưng không ít người vì quẻ xấu mà buồn rầu. Người đàn ông  tên Bình, đi lễ cùng con gái, bố thì bốc phải quẻ xấu, con thì bốc phải quẻ “trung bình”, hai cha con buồn thiu ra về. Một bà già đứng tuổi nhìn thấy thế bảo: Bốc cho vui chứ nếu tin vào nó thì không nên bốc kẻo trúng quẻ xấu lại buồn lo cả năm...

Đầu năm là mùa của giải sao, cầu an, mùa của bán khoán. Quan niệm của người Á Đông cho rằng, theo vòng quay của sao Thái Tuế, mỗi người sinh ra đều có một vì sao chiếu mệnh tùy theo năm. Có tất cả 24 vì sao quy tụ thành 9 chòm sao: La Hầu, Thổ Tú, Thủy Diệu, Thái Bạch, Thái Dương, Vân Hớn, Kế Đô, Thái Âm, Mộc Đức. Nhiều người tin rằng, trong số đó, có những sao mang đến rủi ro. Nặng nhất là “nam La Hầu, nữ Kế đô”.

Vì vậy, nếu biết sao nào xấu chiếu mạng, người ta phải giải hạn cầu an. Còn những đứa trẻ sinh ra đi xem bói thầy bảo “khó nuôi” thì có quan niệm là bán khoán lên chùa sẽ dễ nuôi. Chùa Phúc Khánh từ lâu vốn nổi tiếng về việc làm lễ cầu an và cúng sao giải hạn được nhiều người dân Hà Nội biết đến. Những ngày đầu năm, chùa có cả ban tổ chức để phục vụ tín ngưỡng này. Ngay đầu lối vào có một nơi để đăng ký giải hạn đầu năm. 70.000 đồng để giải một sao xấu, 50.000 đồng cho một lễ cầu an (cho 1 năm). Nếu là bán khoán thì nhiều tiền hơn vì đứa trẻ sẽ được “gửi” cho Đức Ông tới tận 12 tuổi mới “chuộc” ra. Một người trong ban tổ chức về dịch vụ các lễ đầu năm của chùa Phúc Khánh cho biết, mỗi mùa giải hạn, cầu an và bán khoán, chùa Phúc Khánh tiếp nhận tới 10 vạn người...

 

Đăng ký giải sao xấu tại chùa Phúc Khánh, Hà Nội.

Tại chùa Phúc Khánh, chúng tôi gặp bà Nhật, nhà ở Khương Đình, Thanh Xuân, Hà Nội đi đăng ký giải hạn cho hai người con và đứa cháu nội. Bà nói: “Thằng cả nhà tôi năm nay trúng sao La Hầu, đứa cháu nội thì sao Thái Bạch. Chúng nó bận rộn làm ăn, tôi về hưu rỗi hơn nên đi đăng ký giải hạn cho các con, cháu để chúng an tâm làm ăn”.

Chị Hoài ở khu tập thể Bách Khoa mới sinh con gái được 3 tháng cũng tới chùa làm lễ bán khoán cho đứa bé. Chị bảo: “Ông thầy tử vi nói con gái chị khó nuôi, hay bị bệnh vặt nên bán khoán cho nhà chùa. Mới sinh con mà phải chen lấn để đăng ký rồi phải tới ngồi làm lễ cho con trong ngày 20 sắp tới sẽ mệt nhưng để mang lại sự an tâm trong lòng mình thì tôi không quản ngại khó khăn...”.

Chùa Trấn Quốc cũng làm lễ “đăng sao cầu bình an cho các gia đình” từ ngày mùng 7 đến 13 tháng Giêng. Một số chùa khác tổ chức cầu an cho người dân đến hết tháng Giêng.

Tín ngưỡng tâm linh không có cơ sở khoa học nào cả. Đầu năm cầu an, cầu sức khỏe, là ước mong của con người đem lại cho họ niềm tin tâm linh. Họ mang những ước vọng tốt đẹp rồi phấn đấu làm theo những điều đó.   Trước cửa Phật, họ giải tỏa được những nỗi uẩn ức, làm việc hiệu quả hơn, đó là một cái lợi. Nhà văn Hoàng Quốc Hải

Càng ngày, người đi lễ Phật từ đầu năm ngày càng đông. Rất nhiều gia đình đã có thói quen đi lễ ngay từ sáng mùng1 cho tới hết  tháng Giêng. Có nhiều người quan niệm, càng đi nhiều chùa đầu năm thì càng gặp nhiều may mắn.

Theo Hòa thượng Thích Thanh Tứ, trụ trì chùa Quán Sứ (Hà Nội), trong sách của đạo Phật không có nói về việc cúng sao giải hạn. Tập quán này vốn xuất phát từ Trung Quốc, còn cha ông ta từ xa xưa chỉ làm lễ cầu an, cầu phúc đầu năm cho tất cả thành viên trong gia đình.

Nhà văn Hoàng Quốc Hải, người chuyên nghiên cứu về văn hóa phong tục, tác giả của nhiều cuốn tiểu thuyết lịch sử như: “Bão táp cung đình”, “Thăng Long nổi giận”, “Huyền Trân công chúa” và “Vương triều sụp đổ” là người am hiểu về đạo Phật. Năm nào, ông và gia đình cũng đi lễ chùa đầu năm nhưng ông nói thích tới các thiền viện hơn. Ví dụ như thiền viện Yên Tử, Thiền viện Tây Thiên hay Đà Lạt.

Đa phần con người lên chùa để cầu sự an lành chính đáng, nhưng cũng không ít người lên để cầu trời Phật dung túng để làm ăn phi pháp. Họ cầu “bịt mắt công an che tai thuế vụ”. Nếu trời Phật có nhìn thấu thì cũng không bao giờ dung túng cho những điều bất lương.  Phật không dạy ai sùng bái mình mà dạy con người ráng sức. Xã hội có nhiều biến đổi, con người cũng lắm bất an nên càng ngày họ càng năng đi lễ chùa. Lên chùa không phải cứ mang nhiều lễ là có nhiều lộc, những người hiểu biết về đạo Phật là những người thờ cái lương tâm của mình.

 

Dịch vụ ăn theo được mùa Các dịch vụ ăn theo việc đi lễ đầu năm cũng nhân cơ hội thu tiền với giá cao. Các điểm trông xe vào chùa Phúc Khánh, Hà Nội “chặt chém” với giá 10.000 đồng/xe trong khi đó nhà chùa chỉ thu 3.000 đồng/xe nhưng sân chùa chật chỉ chứa được lượng xe vừa phải. Phủ Tây Hồ dành một khoảnh đất rộng bên hồ để trông xe, trật tự hơn những năm trước, vé xe được in là Tổng cục thuế Hà Nội với giá 2.000 đồng nhưng lại thu 5.000 đồng. Các dịch vụ viết sớ chữ nho và chữ quốc ngữ cũng rất đông với giá 15.000 đồng/bộ sớ cho 3 ban thờ. Đội ngũ đánh giày khu vực nhà chùa cũng rất đông với giá 10.000 đồng/ đôi, đắt gấp 2 – 3 lần so với ngày thường.