Bầu cử Mỹ: Cuộc đua đầy những bất ngờ

Khởi đầu cuộc đua là một kẻ “vô danh”, song cho tới nay ứng viên Barack Obama lại trở thành nhân vật nặng ký nhất trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Tính tới ngày 29/10, Intrade.com, trang web dự đoán chính trị qua mạng đầy uy tín đã đặt cược phần thắng vào ứng viên Obama.

Chuyện Obama nhận được nhiều sự ủng hộ hơn đối thủ John McCain không phải mới. Tuy nhiên sự kỳ lạ nằm ở chỗ Intrade.com đã đánh giá Obama có tới 87% khả năng giành chiến thắng và trở thành tổng thống tiếp theo của Mỹ. Mới chỉ một tháng trước đây, Obama và McCain vẫn còn ở mức ủng hộ ngang ngửa.

Nếu nhìn vào kết quả thăm dò quốc gia, người ta cũng thấy một kết quả tương tự, về một sự chiếm ưu thế tuyệt đối của Obama. Viện Gallup hôm 27/10 công bố kết quả thăm dò dư luận với Obama dẫn trước McCain tới 9 điểm ủng hộ (52 - 43). Viện Rasmussen cũng cho thấy Obama vượt hơn McCain 8 điểm (52 - 44) trong khi ở mục dự đoán phiếu Đại cử tri, ông Obama nhận được 260 phiếu so với 163 của đối thủ.

Còn trong bài xã luận ủng hộ Obama, Washington Post ca ngợi trí tuệ của ông trong khi chỉ trích ứng viên Cộng hòa. “Lựa chọn của chúng tôi được đưa ra dễ dàng một phần nhờ chiến dịch tranh cử đáng thất vọng của McCain, hơn hết là sự lựa chọn người liên danh một cách vô trách nhiệm”, báo này cho biết.

Tờ Chicago Tribune xuất phát từ quê hương Obama, bang Chicago. Nhưng đây là lần đầu tiên báo này đứng về phía một ứng viên Dân chủ kể từ khi ra đời năm 1848. Được biết Chicago Tribune là tờ báo lớn nhất ở Chicago với 1,7 triệu độc giả hằng ngày.

Có ít nhất hai âm mưu ám sát Obama. Nhân vật trong ảnh là Daniel Cowart, một trong hai kẻ định giết hại Obama mới bị bắt giữ.

Gần đây nhất, Anchorage Daily News, tờ báo có lượng phát hành lớn nhất bang Alaska do nữ phó tướng đảng Cộng hòa làm thống đốc, cũng đã lên tiếng ủng hộ đại diện của phe Dân chủ Barack Obama làm tổng thống Mỹ.

Theo Anchorage Daily News, Obama có khả năng giúp giải quyết tình hình khủng hoảng kinh tế. “Ông cho thấy những phân tích sâu sắc, gợi ý các giải pháp khôn ngoan và tiến hành tranh cử một cách điềm tĩnh”, tờ báo này chỉ rõ.

Tính tổng cộng, Obama có 51 báo ủng hộ trước cuộc bầu cử ngày 4/11.Trong khi đó, thượng nghị sĩ Cộng hòa McCain chỉ lấy lòng được vài tờ báo. Tờ báo lớn nhất ủng hộ McCain là New York Post, thuộc đế chế truyền thông của ông trùm Rupert Murdoch. Nhà tài phiệt này cũng sở hữu kênh truyền hình Fox News danh tiếng ở Mỹ.

Phe Cộng hòa lục đục nội bộ

Trong khi đó, dù luôn thể hiện một tinh thần đoàn kết khi bắt đầu chiến dịch tranh cử, vào giai đoạn cuối này, phe Cộng hòa lại mất thêm nhiều điểm ủng hộ do những lục đục nội bộ, nhất là xung quanh vai trò của nữ tướng Sarah Palin. Lục đục nội bộ nảy sinh sau khi các cuộc thăm dò dư luận cho thấy bà Palin đang là nguyên nhân làm mất đi ngày càng nhiều tấm vé dành cho đảng Cộng hòa, khi chỉ còn ít ngày nữa là đến cuộc bầu cử tổng thống.

Kể từ khi chấp nhận trở thành phó tướng cho ông McCain, bà Palin đã trở thành mục tiêu công kích của những người phản đối. Bà từng bị Hội đồng dân biểu bang Alaska cáo buộc lạm dụng chức quyền để sa thải Walter Monegan, một quan chức cấp cao của bang Alaska. Bà để mâu thuẫn trong gia đình gây ảnh hưởng tới việc ra quyết định. Bà dùng thư điện tử cá nhân giải quyết công việc của bang.

Gần đây đảng Cộng hòa bị phát hiện đã dùng tiền công mua sắm trang phục cho bà Palin. Ngay cả một số nghị sĩ trong đảng Cộng hòa cũng không đồng tình với quyết định của Ủy ban quốc gia của đảng khi quyết định chi tới 150.000 USD trong vòng một tháng để đáp ứng nhu cầu thời trang cho nữ Thống đốc bang Alaska, gồm trang phục cao cấp, kiểu tóc, trang điểm và các phụ kiện đắt tiền khác.

Căng thẳng trong nội bộ đảng Cộng hòa bùng nổ sau khi 4 nhân vật thân cận nhất của ông McCain tuyên bố bà Sarah Palin luôn tỏ ra phẫn nộ với những lời phê phán nhằm vào bản thân, do các cố vấn của McCain đưa ra.

Những cố vấn này chỉ trích việc Thống đốc bang Alaska ngày càng xem nhẹ những lời khuyên của họ và chỉ chú trọng đến bản thân như một “diva” (vừa có nghĩa là nữ hoàng ca nhạc, vừa là người ngạo mạn) hơn là một ứng cử viên Phó Tổng thống Mỹ.

Một nguồn tin khác của ông McCain nói bà Palin đang cố xây dựng vị thế cho mình hơn là củng cố cho chiến dịch của ông McCain: “Bà chỉ hành động cho tương lai của chính mình và nhìn nhận mình như nhà lãnh đạo kế tiếp của đảng”.

Những người ủng hộ Thống đốc bang Alaska thì cáo buộc ông Steve Schmidt - Giám đốc nhóm tranh cử và là cố vấn hàng đầu của ông McCain, bắt đầu tìm cách đổ trách nhiệm cho bà Palin về sự thất bại của đảng Cộng hòa.

Trang điện tử Politico.com đã trích dẫn lời của vài nghị sỹ Cộng hòa gần gũi với bà Palin, nói rằng nữ Thống đốc trẻ tuổi này đang ngày càng “nản chí” trước những lời chỉ trích từ các trợ lý của ông McCain sau mỗi lần bà xuất hiện trước công chúng.

Trang tin trên cho biết hiện bà Palin có xu hướng mất lòng tin vào phần lớn các nghị sỹ trong cỗ máy tranh cử của đảng Cộng hòa và sẵn sàng coi nhẹ yêu cầu của các vị cố vấn trên, biểu hiện qua một số tuyên bố công khai của bà trong các cuộc vận động tranh cử.

Vẫn còn quá sớm để nói trước

Đối diện với những thực tế dễ gây nản lòng này, cuối tuần trước John McCain vẫn tuyên bố chiến dịch của ông đang bắt kịp với Obama và dự đoán một chiến thắng ngoạn mục từ kẻ bị cho là yếu thế hơn trong ngày 4/11. “Chúng tôi vẫn đang tiến hành mọi chuyện tốt đẹp. Đây là một cuộc đua gay cấn và tôi tin mình sẽ chiến thắng”.

Có thể, ông McCain tự tin vì lịch sử các cuộc bầu cử tổng thống Mỹ đã hình thành một truyền thống mà các nhà chuyên theo dõi đời sống chính trị Mỹ gọi là “sự ngạc nhiên tháng 10” - một sự kiện bất thường xảy ra vào phút chót trước cuộc bầu cử, có thể đảo ngược tình hình. Trong khi ông Obama đang nhận được nhiều lợi thế trước đối thủ như vậy thì một “sự ngạc nhiên tháng 10” hoàn toàn có thể khiến ông trở thành kẻ thua cuộc.

Một số nhà phân tích nói rằng sự bất ngờ này có thể là việc các phương tiện thông tin đại chúng Mỹ trở lại “chọc ngoáy” vào mối quan hệ của ông Obama với vị cựu mục sư Jeremiah Wright, nhân vật đã gây tranh cãi vì các bài phát biểu liên quan tới vấn đề chủng tộc. Số khác lại tin rằng đó có thể là một vài phút lỡ lời của phó tướng Joe Biden trong liên danh của ông Obama.

Rất có thể ông Biden sẽ thốt ra lời nào đó khiến đối phương chộp lấy và quy rằng “ông Obama cùng bộ sậu thiếu kinh nghiệm” lãnh đạo đất nước. Hoặc “sự ngạc nhiên tháng 10” này cũng có thể chính là việc các đặc vụ liên bang Mỹ vừa thông báo phá âm mưu của hai kẻ “đầu trọc” định ám sát ông Obama cùng hơn 100 người da đen khác. Một cuộc ám sát xảy ra với ứng viên tiềm năng sẽ thay đổi hoàn toàn cục diện cuộc bầu cử tổng thống Mỹ.

Bên cạnh đó, ở một đất nước mà vụ tấn công khủng bố 11/9/2001 vẫn còn là nỗi ám ảnh khó phai, bóng ma khủng bố cũng là thể được coi là một yếu tố có thể gây ảnh hưởng tới sự lựa chọn của hàng triệu cử tri Mỹ.

Người ta vẫn còn nhớ rằng hồi năm 2004, cuốn băng 18 phút của Bin Laden trình chiếu trên các kênh truyền hình Arab chỉ 4 ngày trước cuộc bầu cử tổng thống thứ 43 của nước Mỹ, trong đó Bin Laden đe dọa tấn công trả thù nước Mỹ, đã làm đảo lộn kết quả bầu cử thành có lợi cho đương kim Tổng thống George Bush.

Năm đó ông Bush giành chiến thắng như chúng ta đã biết, dù có điều tra dư luận cho thấy đối thủ John Kerry còn dẫn trước ông Bush 1-2 điểm. “Sự ngạc nhiên tháng 10” này cho đến nay vẫn được coi là có tác động lớn nhất trong các kỳ bầu cử Mỹ thời hiện đại.

Không phải vô cớ khi trên tạp chí Newsweek, nhà bình luận Jonathan Alter dự đoán sắp “có chuyện xảy ra” trong tháng 10. Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, vì thế, hứa hẹn sẽ có nhiều diễn biến bất ngờ trái ngược với nhận định của dư luận và giới phân tích.

Hương Giang