Bị chuột rút khi mang thai - nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả

Chuột rút là tình trạng co thắt cơ không tự chủ do tích tụ axit. Chúng thường kéo dài từ 30 đến 60 giây. Hơn một nửa số phụ nữ mang thai bị chuột rút ở chân. Một số phụ nữ cũng bị chuột rút ở mông và đùi. Những cơn co thắt cơ này thường xảy ra vào ban đêm, đặc biệt là trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba. Chuột rút gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của phụ nữ mang thai, vì chúng có thể làm gián đoạn giấc ngủ, gây đau đớn, khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.

1. Nguyên nhân nào gây ra chuột rút khi mang thai?

Mặc dù không rõ chính xác nguyên nhân gây ra những cơn co thắt cơ này, nhưng chuột rút ở chân có thể do tăng cân khi mang thai và những thay đổi trong hệ tuần hoàn của bạn. Áp lực từ em bé đang lớn có thể chèn ép các dây thần kinh và mạch máu đi đến chân của bạn.

• Trọng lượng tử cung tăng lên, gây áp lực lớn hơn lên các dây thần kinh và mạch máu ở bụng.
• Mệt mỏi.
• Mất cân bằng khoáng chất trong máu hoặc thiếu vitamin (ví dụ: thiếu canxi, phốt pho, vitamin D hoặc vitamin E).
• Mất nước.
• Tập thể dục quá ít hoặc quá nhiều.
• Lưu thông máu kém do tăng lượng máu và áp lực của tử cung lên các mạch máu.
• Căng cơ ở ngón chân.

2. Một số biện pháp giảm đau tức thời khi bị chuột rút

• Mở rộng chân của bạn.
• Kéo căng cơ bắp chân của bạn bằng cách gập bàn chân lên để tránh các ngón chân hướng vào nhau.
• Bạn cũng có thể thử đứng lên, đảm bảo giữ chân bằng phẳng hoặc đứng trên bề mặt lạnh. Xoa bóp và chườm nóng vùng cơ bị đau.
• Tắm vòi sen hoặc bồn tắm nước nóng.
• Đi bộ xung quanh hoặc nâng cao chân của bạn để ngăn chuột rút quay trở lại.

Nếu bạn bị chuột rút nặng, bắp chân của bạn có thể bị mềm vào sáng hôm sau. Nếu cơn đau kéo dài trong vài giờ, chườm nóng có thể hữu ích, đặc biệt là trước khi tập thể dục. Cơn đau sẽ giảm dần theo thời gian, giống như cơn đau cơ do tập luyện nặng.

3. Phương pháp phòng ngừa chuột rút khi mang thai

Mặc dù nguyên nhân chính xác của chuột rút ở chân khi mang thai không rõ ràng, nhưng bạn có thể thực hiện các bước để ngăn ngừa chúng.

Dưới đây là một số mẹo giúp bạn ngăn ngừa chuột rút:

• Duy trì một chế độ ăn uống cân bằng. Ví dụ, ăn thực phẩm giàu canxi (sữa, pho mát, sữa chua) và magiê (các loại đậu, các loại hạt, rau bina, củ cải Thụy Sĩ, hạt giống, sô cô la đen). Tăng canxi và magiê trong chế độ ăn uống của bạn bằng cách ăn thực phẩm như ngũ cốc nguyên hạt, đậu, trái cây khô, quả hạch và hạt. Cân nhắc sử dụng thực phẩm bổ sung các khoáng chất cần thiết như canxi, kali và magiê.
  
• Uống nhiều nước để giữ đủ nước (tức là 1,5–2 lít mỗi ngày). Tăng lượng chất lỏng tiêu thụ mỗi ngày.
• Nghỉ ngơi bất cứ khi nào bạn có cơ hội và không làm việc gắng sức.
• Đi giày có gót bằng.
• Mang vớ nén để cải thiện lưu thông.
• Đặt bàn chân và chân của bạn ở vị trí cao vài lần trong ngày.
• Tập thể dục mỗi ngày, chẳng hạn như đi bộ, bơi lội, tập yoga...

• Bổ sung nhiệt: Có thể áp dụng nhiệt lên vùng cơ bị chuột rút của bạn bằng cách sử dụng miếng đệm làm nóng, túi vải đun nóng bằng lò vi sóng hoặc một số miếng đệm làm nóng kích hoạt bằng không khí không kê đơn.

• Xoa bóp: Đây thường là phương pháp được sử dụng nhiều nhất để giảm bớt chuột rút và giảm cơn đau liên quan đến nó. Xoa bóp cơ bị chuột rút và đôi khi xoa bóp các cơ lân cận giúp loại bỏ chuột rút.

• Thực hiện một trong các động tác kéo giãn bắp chân sau đây trước khi đi ngủ:
  - Ngồi vắt chéo chân. Nâng chân phải của bạn, uốn cong đầu gối của bạn một góc 90 độ và kéo các ngón chân về phía bạn đồng thời uốn cong gót chân về phía trước. Lặp lại với chân trái.
  - Đứng quay mặt vào tường. Đặt hai tay lên tường và đặt chân phải sau chân trái. Nhẹ nhàng uốn cong chân trái của bạn về phía trước, giữ cho chân phải của bạn mở rộng và gót chân phải của bạn trên sàn. Giữ tư thế này trong khoảng 30 giây. Lặp lại với chân trái sau chân phải.
  - Thực hiện một vài lần lặp lại các bài tập này.
• Chườm nóng bắp chân hoặc tắm nước ấm trước khi đi ngủ.

4. Khi nào bạn nên gặp bác sĩ?

Trong một số trường hợp hiếm hoi, huyết khối có thể xảy ra nếu cục máu đông hình thành trong các tĩnh mạch sâu của chân. Tình trạng này cần được điều trị kịp thời. Bạn nên đến gặp chuyên gia chăm sóc sức khỏe càng sớm càng tốt trong những trường hợp sau:

• Bạn bị đau chân dữ dội mà không phải là chuột rút.
• Chân hoặc bàn chân của bạn bị sưng.
• Da của bạn chuyển sang rất nhợt nhạt hoặc hơi xanh.

Bạn cũng nên đến gặp bác sĩ nếu tình trạng đau chân kéo dài, nếu bạn nhận thấy bất kỳ vết đỏ hoặc sưng nào hoặc nếu bạn cảm thấy tê ở chân.

Nếu tình trạng chuột rút cơ bắp của bạn vẫn thường xuyên và không đáp ứng với phương pháp điều trị trên, bạn nên liên hệ với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của mình. Có thể bạn đang gặp một tình trạng bệnh riêng biệt cần được chăm sóc y tế khác nhau.