Buồn vì con “mất gốc”

Chào các anh, chị trong Tòa soạn!

Tôi sinh ra và lớn lên ở một vùng quê "xanh xanh nước biếc như tranh họa đồ". Nơi ấy có dòng sông Lam xanh thẳm, có những vạt đồi xanh mướt quanh năm, có khu rừng nhiều cây xanh, không khí trong lành. Nơi ấy tôi có tuổi thơ, có bạn bè cũ và có gia đình tôi. Lớn lên, ra Hà Nội học đại học, ra trường làm việc và lấy vợ, nên tôi ít có dịp về quê, nhưng tình quê trong tôi không lúc nào nguôi ngoai, phai nhạt.

Những khi con còn nhỏ, kinh tế khó khăn, nhưng không Tết nào tôi không bồng bế con về quê. Có năm phải nằm chờ chực cả ngày ở ga Hàng Cỏ (nay là ga Hà nội) mới mua được vé tàu về Vinh. Có năm tàu chạy chậm, đến ga Nam Định tàu bị chết máy, vợ chồng tôi phải đón giao thừa ở nơi đất khách quê người. Cứ mỗi khi nhớ đến những tháng năm khó khăn đó, lòng tôi se sắt lại. Tôi ước ao có ngày đi lại thuận tiện hơn để thường xuyên đưa con về thăm quê.

Thời gian thấm thoắt thoi đưa. Nay tôi đã ngoài 50 tuổi, các con tôi đều đã học đại học, có đứa đã đi làm cho công ty nước ngoài, đã mua được thêm căn hộ chung cư cao cấp. Năm ngoái cháu lớn nhà tôi còn mua được xe hơi đắt tiền. Nhiều lần tôi bảo cháu đưa tôi về quê vào những ngày nghỉ, ngày lễ để được nghỉ ngơi, thư giãn, tránh xa không khí ồn ào, náo nhiệt, bụi bặm chốn thành thị. Nhưng rất tiếc rằng con trai tôi đã gần 30 tuổi, nhưng cháu không thích về quê, cháu nói về quê buồn. Nhiều lần tôi bảo cháu về cùng, nhưng nó chỉ chở vợ chồng tôi về rồi nói bố mẹ cứ ở lại quê bao lâu cũng được, còn con phải ra Hà Nội. Có lần do sợ tôi giận, cháu đành ở lại quê một hai hôm, nhưng nó ngồi trong góc nhà, mở laptop ra để vào mạng, chứ không thích cùng tôi đi thăm bà con, họ hàng.

Chúng tôi thật sự buồn và xấu hổ với mọi người ở quê về thái độ ứng xử của các con. Tôi rất lo ngại về sự xa cách và thái độ bội bạc với quê hương của các cháu. Nhưng tôi biết làm gì để các cháu cũng yêu thiên nhiên, yêu quê hương như chúng tôi, để chúng không trở thành "kẻ mất gốc"?

Trần Văn Bổn (Hai Bà Trưng, Hà Nội)

Anh Trần Văn Bổn thân mến!

Anh đã chưa đúng khi nghĩ rằng các con của anh cũng có những suy nghĩ, sở thích, mong muốn giống anh. Có thể anh vất vả, bận rộn, mệt mỏi với không khí ồn ào của phố xá, nên muốn trở về quê để thư giãn. Đặc biệt nơi ấy còn có những kỉ niệm của tuổi thơ, có bạn bè cũ, có tình cảm "cố hương" vẫy gọi anh. Còn các cháu là những đứa trẻ sinh ra và lớn lên ở Hà Nội, với chúng, Hà Nội là quê hương, là nơi "chôn rau cắt rốn" cơ mà. Đặc biệt, các cháu còn trẻ, đang say sưa với cái không khí náo nhiệt, tưng bừng của phố phường, nơi nó có bạn bè cùng học, có những kỉ niệm của riêng mình, có công việc phải lo toan. Những cái anh cho là đẹp.. chưa chắc đối với các cháu đã là hay. Đặc biệt anh đã hơi quá khi gán cho các cháu những tội như "xa rời", "bội bạc" với quê hương. Nói chung không ai bắt người khác phải yêu cái mảnh đất mà người ta chưa có kỉ niệm, chưa có gắn bó.

Nhưng nói chung thanh niên thích khám phá điều mới lạ, thích được chạy nhảy, được sống giữa thiên nhiên. Anh cứ để ý thấy nhiều thanh niên hiện nay có thú vui "đi phượt", tức là đi du lịch về những miền quê hoang sơ để tìm những cảm xúc mới lạ. Vì thế, nếu có dịp về quê cùng con, anh cứ kể cho các cháu nghe về những ngày tuổi thơ sôi động của mình, kể về những kỉ niệm của những buổi chăn trâu, đuổi bướm, tả về vẻ đẹp của dòng sông và đồi sim, về những thứ mà cháu chưa bao giờ được biết. Khi con tỏ vẻ thích thú lắng nghe, anh nói về quê sẽ dẫn con ra xem cái cây bố và các bạn đã trèo và bố bị ngã, hay cái ao, hồ này trước bố cùng các chú nhà mình tắm...

Về quê rồi, xin anh đừng bắt cháu theo anh đi khắp xóm, cùng làng, chào hỏi hết ông cậu bên ngoại lại bà bác bên nội. Hãy cùng các cháu đi dạo quanh làng, trèo lên sườn đồi, ra bờ sông, thăm chùa làng. Nếu trời nắng nóng, cha con anh cứ ra sông vùng vẫy, anh vừa được sống lại những kỉ niệm tuổi thơ, còn các con anh cũng được vui thỏa thích, không phải ngồi góc nhà vào mạng nữa. Khi đi trong làng, đến đâu anh cũng nhắc lại cho các cháu biết những kỉ niệm thời nhỏ của anh. Tôi tin rằng nếu được như thế, các  cháu sẽ thích thú. Hãy tạo cho cháu những kỉ niệm đẹp về quê hương, từ đó mới hình thành nên tình yêu quê hương được. Sau mỗi lần như thế, anh hãy hỏi cảm xúc của cháu về chuyến về quê. Chắc các cháu sẽ không nói là buồn nữa!

Tôi rất hiểu tấm lòng của anh đối với con, với cố hương, nhưng để truyền cho con tình yêu thiên nhiên, tình yêu quê hương phải bắt đầu từ việc gieo kỉ niệm, chứ không phải là sự bắt ép hay giảng giải đạo đức. Hy vọng bố con anh có chuyến về quê vui vẻ, thú vị vào những ngày gần đây.

Chuyên gia tư vấn tâm lý Hoàng Tú Trân