Cá nhân sở hữu vàng vẫn thua thiệt

Một số doanh nghiệp sẽ hưởng lợi lớn từ việc chuyển đổi vàng miếng khác thành vàng miếng SJC? Ảnh: Chí Cường.

Quy định mới gây nhiều băn khoăn

Theo Quyết định 1623, tất cả các loại vàng miếng khác SJC, vàng miếng SJC cong, vênh, trầy xước đều được coi là nguồn vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng SJC. Việc chuyển đổi vàng miếng khác thành vàng miếng SJC được quy định tại Điều 6, áp dụng cho các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng miếng muốn chuyển đổi vàng miếng khác thành vàng SJC.

Thế nhưng, điều đáng nói là, trong Quyết định này đã không hề chỉ rõ trường hợp cá nhân sở hữu các loại vàng miếng phi SJC hoặc vàng miếng SJC cong, vênh sẽ thực hiện chuyển đổi như thế nào? Như vậy có thể hiểu, các cá nhân sở hữu vàng miếng phi SJC hoặc vàng SJC cong, vênh sẽ không thể tự chuyển đổi sang vàng miếng SJC? Mặt khác, ngay cả các doanh nghiệp kinh doanh vàng miếng nhỏ khác cũng có lý do để lo lắng. Khoản 1, Điều 6 quy định bước đầu tiên trong quy trình chuyển đổi vàng miếng khác thành SJC: “Tổ chức tín dụng, doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng miếng theo quy định của pháp luật gửi văn bản đề nghị Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho phép chuyển đổi vàng miếng khác có nguồn gốc hợp pháp, hợp lệ thành vàng miếng SJC”. Ở đây cụm từ “doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng theo quy định của pháp luật” là không rõ ràng, vì với Nghị định 24/2012 của Chính phủ, có hiệu lực từ 25/5/2012 thì đối tượng được kinh doanh mua, bán vàng miếng đã thu hẹp hơn nhiều so với trước đó. Điều này đặt ra trường hợp, các doanh nghiệp mua, bán vàng miếng trước đây nhưng lại không đủ điều kiện để kinh doanh vàng miếng theo Nghị định 24 cũng không thể tự chuyển đổi lượng vàng miếng phi SJC mà mình đang sở hữu(?).

Cũng theo Quyết định, NHNN giao Công ty TNHH một thành viên Vàng bạc đá quý Sài Gòn (Công ty SJC) gia công vàng miếng. NHNN giữ quyền quyết định chấp thuận hay không chấp thuận cho phép đơn vị muốn chuyển đổi vàng miếng khác thành vàng SJC. NHNN cũng giữ quyền quyết định mức phí gia công vàng miếng SJC trong từng thời kỳ. Như vậy, có thể thấy việc chuyển đổi vàng miếng khác thành vàng miếng SJC sẽ có thể thực hiện với một nhóm doanh nghiệp hạn chế, với sự chấp thuận của NHNN. Điều này sẽ gây quan ngại bởi hiện đang có sự chênh lệch lớn giữa giá vàng phi SJC và vàng miếng SJC trên thị trường. Việc chuyển đổi sang vàng SJC vì thế có thể mang lại lợi nhuận rất lớn. 

Mặt khác, trong quy trình chuyển đổi vàng khác thành vàng miếng SJC, Công ty SJC cũng nắm được một khâu quan trọng có thể khiến các đơn vị muốn chuyển đổi chịu bất lợi. Tại Khoản 4, Điều 6, Quyết định 1623 quy định: “Căn cứ vào văn bản chấp thuận của NHNN về việc chuyển đổi vàng miếng khác thành vàng miếng SJC, tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng miếng ký kết Hợp đồng gia công vàng miếng SJC với công ty SJC”. Tức là sau khi đơn vị được NHNN chấp thuận cho gia công vàng miếng khác thành vàng miếng SJC thì vẫn phải ký một hợp đồng với Công ty SJC. Khi việc chuyển đổi vàng miếng phi SJC thành vàng miếng SJC có thể mang lại lợi nhuận lớn từ chênh lệch giá trên thị trường thì việc thỏa thuận về chi phí gia công tại Hợp đồng lại có thể gây bất lợi cho đơn vị khi thương thảo với Công ty SJC.