Các địa phương phát động Tháng hành động quốc gia về dân số 2013: Chăm sóc phải đi cùng phát huy vai trò người cao tuổi

Lễ phát động Tháng Hành động quốc gia về dân số năm 2013 do TP Hà Nội tổ chức sáng 26/11. Ảnh: Thu Nguyên.

Hai thách thức lớn trong cơ cấu dân số

Lý giải cho sự lựa chọn chủ đề này, tại Lễ phát động Tháng hành động quốc gia về dân số TP Hà Nội (sáng 26/11), TS Lê Cảnh Nhạc – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ (Bộ Y tế) chia sẻ: Mất cân bằng giới tính khi sinh và già hóa dân số đang là hai vấn đề đầy thách thức trong cơ cấu dân số của nước ta hiện nay.

Hiện nay, tuổi thọ bình quân của người Việt là 73 tuổi. Tuổi thọ người dân tăng cao phản ánh những thành tựu của phát triển KT-XH, trong đó có sự đóng góp quan trọng của công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Tuy nhiên, Việt Nam cũng được xếp vào nhóm những nước có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới. Như vậy, hiện nay chúng ta vừa phải phấn đấu tăng tuổi thọ nhưng cũng tìm mọi cách để kìm hãm tốc độ tăng già hóa dân số. Tốc độ này sẽ tác động đến mọi mặt KT-XH nước nhà. “Làm thế nào để vừa tăng tuổi thọ, vừa kìm hãm tốc độ gia tăng già hóa dân số, đây là một bài toán cần tính toán lại không chỉ ở bình diện chung toàn quốc, mà mỗi địa phương như Thủ đô Hà Nội cũng phải rà soát kỹ càng...”, TS Lê Cảnh Nhạc nói.

Tại sao già hóa dân số lại tác động mạnh như vậy? TS Lê Cảnh Nhạc thông tin: Nếu ở Pháp, từ thời gian già hóa dân số (dân số đang già) lên dân số già mất 115 năm, ở Thụy Điển là 85 năm, thì ở Việt Nam chỉ khoảng 18 năm. Chính điều này đã tác động mạnh mẽ đến chính sách về mức sinh, chính sách kiểm soát cơ cấu dân số ở nước ta. Một ví dụ cụ thể khác, Việt Nam đang ở trong giai đoạn cơ cấu dân số “vàng”, giai đoạn này sẽ kéo dài khoảng từ 35-40 năm, nhưng nếu tốc độ già hóa nhanh, mức sinh xuống thấp, khoảng thời gian này sẽ bị thu hẹp lại, tác động không nhỏ đến chính sách tận dụng cơ hội “có một không hai” trong lịch sử nhân khẩu học của bất kỳ quốc gia nào. Ví dụ đơn cử trong việc phát huy người cao tuổi (NCT), Phó Tổng cục trưởng Lê Cảnh Nhạc chia sẻ: Do được chăm sóc y tế tốt, điều kiện KT-XH phát triển, nên sức khỏe, trí tuệ của nhiều người khi kết thúc độ tuổi lao động (nam: sau 60 tuổi; nữ: sau 55 tuổi) vẫn “sung mãn”, dồi dào. Đó là nguồn lực mà chúng ta cần phát huy, bởi nếu ngừng vận động tư duy thì tốc độ lão hóa, còn nhanh hơn. Phát huy vai trò của NCT cũng là yếu tố trong chăm sóc đối tượng này để họ được tiếp tục hoạt động, hòa đồng, cống hiến cho xã hội, đẩy lùi lão hóa...

Các địa phương đã sẵn sàng triển khai Tháng hành động

Tại Huế, Phòng Truyền thông (Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh) cho biết: Chi cục sẽ phối hợp với Tỉnh đoàn tổ chức lễ phát động hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về dân số (diễn ra từ 1-31/12) và kỷ niệm Ngày Dân số Việt Nam 26/12 vào thứ 6 (ngày 29/11). Một số hoạt động chính sẽ diễn ra trong Tháng hành động là tổ chức tổng kết công tác DS-KHHGĐ năm 2013 lồng ghép với sơ kết 3 năm xây dựng mô hình “Xã, phường, cụm dân cư không có người sinh con thứ 3 trở lên” giai đoạn 2011-2013. Lồng ghép các hoạt động trong Tháng hành động quốc gia về dân số với các hoạt động nhân Tháng hành động quốc gia phòng chống HIV/AIDS.

Tại Đắk Lắk, ông Mai Văn Phán – Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho biết: Năm nay sẽ tổ chức lễ hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về dân số, Ngày Dân số Việt Nam đúng ngày 26/12 tại huyện Eka. Trong Tháng hành động, ngành dân số địa phương sẽ triển khai hàng loạt các hoạt động như: Tổng kết việc thực hiện quy ước, hương ước trong đồng bào dân tộc ít người giai đoạn 2008-2013; ra quân khám sức khỏe tiền hôn nhân cho sinh viên Trường Cao đẳng Nghề thanh niên dân tộc nội trú.

Còn tại Hà Tĩnh, ông Nguyễn Huy Tú – Phó Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho hay: Do mới trải qua 2 đợt lũ lụt liên tiếp nên UBND tỉnh chỉ đạo Tháng hành động quốc gia về dân số phải được tổ chức một cách thiết thực, tiết kiệm, tránh hình thức, dành nguồn lực để tập trung hỗ trợ khắc phục hậu quả sau thiên tai và đẩy nhanh thực hiện các chỉ tiêu năm 2013 về giảm sinh, nâng cao chất lượng dân số.

Tại Yên Bái, ông Lương Kim Đức, Phó Giám đốc Sở Y tế kiêm Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh cho biết, dự kiến lễ phát động hưởng ứng hai sự kiện quan trọng của ngành sẽ được tổ chức tại một xã vùng cao thuộc huyện Yên Bình vào đầu tháng 12.