Cái kết đầy nước mắt trong hạnh phúc yêu thương

Hai con người ưng nhau, về sống với nhau để rồi phải ra tòa vì vi phạm luật hôn nhân gia đình. Nhưng không như trong truyền thuyết, cái kết đầy nước mắt của câu chuyện vọng phu thời hiện đại này lại có hậu. Điều đó khiến nhiều người vững tin hơn vào tình yêu, vào cuộc sống bây giờ.

 

Bà Miễu (phải) bao năm qua vẫn tảo tần lo cho gia đình. Ảnh T.G

 

Hai năm ở tù, đó là khoảng thời gian ông Miên suy nghĩ nhiều hơn bao giờ hết. Cũng trong khoảng thời gian ấy, bà Miễu vừa một mình nuôi 2 đứa con khôn lớn, lại tất tưởi vào thăm nuôi chồng, gạt nước mắt sống giữa sự mỉa mai và cả sợ hãi của dân làng. Bà Miễu bảo: “Lúc ấy mình ra khỏi nhà là cứ cắm mặt xuống đất mà đi, không dám nói chuyện, không dám đến nhà ai mà cũng chẳng ai muốn đến nhà mình nữa. Nhưng mình đã quyết tâm rồi nên mình phải làm được những điều đó. Hai năm chồng ở tù là khoảng thời gian rất dài, đầy buồn bã của mình!”. Còn ông Miên thì lặng người: “Mình thương bà ấy, vì đó là chị và là vợ mình, đã lỡ lầm rồi thì thôi. Bà ấy không thể nào lấy bất cứ một ai khác vì đã phạm tội tày trời này rồi. Bà ấy chỉ có đường ở vậy mà thôi. Dù mình có lấy vợ khác cũng không thể nào hạnh phúc được, mỗi lần có chuyện gì, vợ mới sẽ đem chuyện đó ra nói thì nhục nhã lắm. Như thế thì mình và chị sẽ bị xúc phạm, mất hết tình cảm đã có!”.

Sau 2 năm, ông Miên mãn hạn tù trở về, hai vợ chồng ông lại quấn quýt bên nhau cùng những đứa con khôn lớn, trưởng thành. Nhiều người cảm phục và không còn nghi kỵ, ghẻ lạnh như lúc ban đầu nữa, thay vào đó là sự san sẻ tình yêu thương và quan tâm. Chuyện tình hai chị em vẫn được ở với nhau là trường hợp duy nhất từ xưa đến nay ở tỉnh Bình Định. Họ sống bên nhau đã hơn 32 năm nay trong mái nhà sàn với ché rượu cần, hiền lành, chí thú làm ăn. Hơn 32 mùa rẫy là 32 mùa bếp lửa nhà ông Miên đỏ lửa. Cuộc hôn nhân trớ trêu, sự oan nghiệt của số phận không làm họ mất đi những hạnh phúc đời thường. Thế hệ kế tiếp họ may thay không bị dị tật do trùng huyết. Đến nay, những đứa con ấy cũng đã có gia đình riêng, lại sinh cho ông bà những đứa cháu khỏe mạnh. Đinh Thị Vang và em trai Đinh Văn Mang là hai người con của ông bà đã khôn lớn trưởng thành. Anh Mang sau khi rời quân ngũ nay là Bí thư chi đoàn thôn 5, nhiệt tình công tác và là “cây văn nghệ” ở địa phương giống hệt người cha của mình.

Câu chuyện tình cảm động và oan trái của hai chị em đã làm dư luận xúc động. Ai bảo chiến tranh làm nên sự chia ly, để rồi con người gặp phải cảnh éo le ngang trái đến như thế. Và rồi chính trong sự éo le đó, tình người, tình nghĩa vợ chồng bừng sáng giữa núi rừng. Những người hàng xóm của ông Miên bảo rằng: “Đó là thứ quý giá nhất của địa phương chúng tôi đấy! Chính vì chưa ở đâu có câu chuyện tình như thế nên chúng tôi đi đâu cũng kể về vợ chồng bà Miễu, ông Miên cho mọi người nghe!”.

 

 

Ông Miên (phải) bây giờ là trưởng thôn được mọi người kính trọng. Ảnh T.G

 Ông Miên bây giờ vẫn là Trưởng thôn 5 của xã như nhiều năm về trước, rất gương mẫu, được dân làng tin tưởng, quý mến. Ngồi với tôi, ông cười tâm sự: “Ước muốn duy nhất bây giờ của tôi là con cái được sống sung túc, vui vẻ bên bà con xóm làng. Nhận chức trưởng thôn, tôi cũng lo lắm, vì sợ người nơi khác không hiểu sẽ dị nghị, nhưng bà con làng xóm đã tin tưởng bầu tôi lên thì tôi phải cố gắng hoàn thành cho tốt để khỏi phụ lòng tin của mọi người. Vượt qua bao khó khăn, vợ chồng tôi mới có được như ngày hôm nay, không điều gì có thể chia rẽ được gia đình tôi cả!”.

Một điều đặc biệt nữa mà ngồi trò chuyện với ông rất lâu tôi mới được biết, ông vốn là một nghệ nhân đặc biệt của người H’rê và rất được bà con kính phục vì vốn văn hóa H’rê còn giữ lại được của buôn làng. Là thôn trưởng nhiều năm trời, nhìn bề ngoài ông Đinh Văn Miên không toát ra chất “nghệ sĩ” như những nghệ nhân dân gian miền núi tôi từng gặp và ấn tượng. Ông mang đến cho người đối diện cảm nhận về một người miền núi chân chất, cần cù. Làm nông, làm rẫy tại địa phương, hết mùa vụ ông Miên đi tìm việc xa nhà. Gì thì gì, đến hẹn lại lên, trước bất kỳ Lễ hội Văn hóa - Thể thao miền núi nào của huyện, của tỉnh lại thấy ông xuất hiện, lại được “bầu” làm đội trưởng đội văn nghệ huyện, trở thành cánh tay đắc lực cho đoàn An Lão. Ông Bùi Đức Phú, Phó Giám đốc Trung tâm VH-TT&TT huyện An Lão nhận xét: “Ưu điểm lớn nhất của Đinh Văn Miên là khả năng tập hợp lực lượng hạt nhân văn nghệ ở cơ sở. Ông thuyết phục những người trẻ vốn hời hợt với văn hóa truyền thống; “thổi” vào họ niềm tự hào về những tinh hoa văn hóa của địa phương”.

Dù ở cái tuổi 52, cái tuổi chưa phải đã già, nhưng ông là người thông tỏ các nghi thức cúng truyền thống của người H’rê. Qua 11 kỳ lễ hội miền núi, phần tái hiện nghi thức cúng Yàng của đoàn An Lão đều do một tay ông Miên phụ trách. Ở xã, ông thường được bà con láng giềng nhờ làm thầy P’dâu, là thầy chủ lễ tế tại các nghi thức cúng, lễ hội như Lễ mừng lúa mới, lễ cưới, cúng đặt tên, cúng làm nhà mới, cúng người qua đời… Mỗi hình thức đều gắn với loại hình âm nhạc dân gian đi kèm, với vai trò thầy P’dâu, vốn am hiểu những lời cúng, kể, điệu hát của ông Miên càng có dịp phát huy.

Từ lòng mê say và tự học từ nhỏ, những nhạc cụ của người H’rê như T’rưng, Goang, Chinhtốk, chinhtía, ka nú, vin vút, pa-răng…, không món đàn nào mà Đinh Văn Miên không biết chơi. Ta lêu, làn điệu dân ca đặc trưng của người H’rê An Lão, thường do nữ hát. Song Đinh Văn Miên am hiểu, thông thuộc những bài ta lêu, cả ta lêu cổ, ta lêu lời mới và những làn điệu khác. Và như để minh chứng, Đinh Văn Miên cất giọng, bằng tiếng H’rê, sau đó là tiếng Kinh: “Ngủ đi con ơi, ngủ ngon con hời, để mẹ lên rẫy bẻ ngô, hái bí mang về cho con. Ngủ đi con ơi, ngủ ngon con hời, mai con khôn lớn nối gót cha đi bộ đội đánh giặc giữ làng…”, “Ta lêu mới đó, alonkon của người H’rê chúng tôi đấy”, Đinh Văn Miên bảo thế. Những người làm quản lý văn hóa huyện An Lão cho biết: Bụng Đinh Văn Miên chứa một kho tàng dân ca H’rê; nhà Đinh Văn Miên là một kho nhạc cụ, những bài chiêng quý, có nguy cơ thất truyền của người H’rê An Lão. Trong chuyến làm việc 7 ngày tại xã An Vinh để kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể mới đây, tổ kiểm kê văn hóa huyện An Lão đã dành trọn một ngày chỉ để thu thập tại “cứ điểm” Đinh Văn Miên. Những ngày như thế, ông Miên hạnh phúc lắm.

Trao đổi với chúng tôi, ông Đinh Xuân Hiếu - Chủ tịch xã An Vinh, huyện An Lão cho biết: “Hai chị em ông Đinh Văn Miên lấy nhau là trường hợp duy nhất từ xưa đến nay của xã. Tuy nhiên, họ đã sống với nhau 32 năm, lại hiền lành, chăm chỉ. Những cái sai về pháp luật thì ông ấy đã chấp nhận bằng hình phạt 2 năm tù. Từ khi trở về cho đến nay, ông Miên luôn là một công dân tốt, một trưởng thôn gương mẫu, một nghệ nhân hàng đầu của địa phương. Bây giờ người dân trong thôn trong làng không nhìn gia đình ông Miên bằng sự xa lánh nữa mà thay vào đó là sự khâm phục và quý mến”.

Chuyện về ông Miên vẫn được dân làng truyền tai nhau cho đến tận ngày hôm nay, không chỉ vì sự éo le của số phận, mà còn sâu thẳm trong đó là nghĩa là tình, là hạnh phúc con người. Cũng như lúc chia tay tôi, ông Miên vẫn ngồi bên hiên nhà nhìn con nước xuôi dần về phía xa mà thổ lộ: “Nếu biết là chị em, chúng tôi sẽ không đời nào lấy nhau thế này. Nhưng số phận đã khiến xui vậy, phải sống thế nào để còn giữ được cái tình người với nhau…”. Câu nói như chắt ra từ gan ruột của chính ông, sau những ngày tháng gian truân của cuộc đời. Một cái kết có hậu dẫu đầy nước mắt cho một chuyện tình hy hữu nhất nơi miền rừng này.