Cảnh báo: Dù ăn uống đầy đủ nhưng trẻ vẫn có nguy cơ thiếu kẽm, sắt!

Theo PGS.TS.BS Trần Thanh Tú – Trưởng khoa Nhi tổng quát, Phó viện trưởng, Viện Nhi Trung Ương: "Bố mẹ rất khó nhận biết tình trạng thiếu kẽm và thiếu sắt của em bé trong quá trình nuôi dưỡng, mà chỉ biết được khi có hậu quả của thiếu Kẽm và sắt gây ra. Hậu quả thiếu kẽm, sắt kéo dài ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển của trẻ, đặc biệt là sự phát triển trí não, gây mệt mỏi, giảm chú ý, dễ cáu gắt, dễ nhiễm trùng do hệ miễn dịch không phát triển, biếng ăn, chậm phát triển về chiều cao và cân nặng".

Cũng theo thống kê của Bộ Y Tế năm 2019 - 2020, không chỉ ở khu vực nông thôn và miền núi ngay cả khu vực thành thị nơi có dân trí cao, và điều kinh tế tốt thì tỷ lệ thiếu Kẽm, sắt ở trẻ em dưới 5 tuổi vẫn cao và hầu như không cải thiện. Và theo tổ chức dinh dưỡng Đông Nam Á (Seanuts) có hơn 50% trẻ em có bữa ăn hàng ngày đáp ứng đủ vi chất dinh dưỡng điển hình là Kẽm và sắt. Vậy tại sao trẻ ăn uống khá đầy đủ vẫn có nguy cơ thiếu Kẽm và sắt.

Vì sao trẻ bị thiếu kẽm và sắt dù ăn uống đầy đủ?

Mặc dù cơ thể chỉ cần một lượng nhỏ kẽm và sắt nhưng nếu chỉ hấp thu qua đường ăn uống hàng ngày thì trẻ khó có thể đáp ứng nhu cầu 2 vi chất này cho cơ thể bởi nhiều lý do.

Lượng kẽm và sắt dự trữ từ dự trữ từ mẹ sang con trong 4 tuần cuối thai kỳ chỉ đủ dùng 4-6 tháng đầu đời. Kẽm trong sữa mẹ trong 3 tháng đầu đời trung bình 2-3 mg/ lít, nhưng sau 3 tháng còn 0.9 mg/ lít và giảm dần các tháng sau. Sắt trong sữa mẹ cũng chỉ chứa 0.35mg/lít nên viêc mẹ uống sắt và vi chất tổng hợp sau sinh chỉ để phục hồi cơ thể chứ hầu như không có tác dụng bài tiết sắt và kẽm qua sữa mẹ. Do vậy để đủ lượng kẽm và sắt khoảng 1mg/1kg cân nặng thì với trẻ 4 tháng phải dùng 17-22 lít sữa mẹ hàng ngày. Đây là một điều không tưởng!

Khi bước sang giai đoạn ăn dặm, khả năng hấp thụ kẽm và sắt qua thức ăn rất thấp, kẽm hấp thu mức từ 10-30%, sắt chỉ khoảng 5-15%, không chỉ vậy, bộ đôi này còn bị giảm hấp thu bởi thực phẩm giàu chất phytate như tinh bột, chất xơ do đó trẻ phải ăn một lượng thực phẩm rất lớn mới đủ lượng hai vi chất cần cho cơ thể.

Chưa kể, kẽm dễ bị mất qua quá trình chế biến thức ăn như việc xay nhuyễn trước khi nấu làm mất 90% lượng kẽm trong thức ăn. Hơn nữa, thực phẩm giàu kẽm và sắt thường là thực phẩm đắt tiền như ghẹ, tôm biển, cá hồi, các loại thịt đỏ… nên tần suất ăn không đều đặn. Chính vì vậy, dù ăn uống đầy đủ nhưng cơ thể của bé cũng khó có thể hấp thu đủ kẽm và sắt cần thiết.

Hậu quả của việc thiếu hụt sắt và kẽm ở trẻ em

Kẽm và sắt đều đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ. Sắt tham gia tạo thành huyết sắc tố (hemoglobin), vận chuyển O2 tới các cơ quan để đảm bảo hoạt động của cơ thể, hỗ trợ miễn dịch và kích thích các enzym hoạt động. Vì vậy, thiếu sắt gây thiếu máu dinh dưỡng, làm giảm khả năng học tập, mất tập trung, lười vận động, giảm sức đề kháng và tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng.

Vi chất kẽm tham gia vào hơn 300 loại enzyme giữ nhiều vai trò khác nhau của cơ thể: Kích thích sự phát triển các tế bào miễn dịch, tạo hệ phòng thủ để cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Kẽm còn hỗ trợ trẻ ăn ngon miệng, tăng cường khả năng hấp thu, và thúc đẩy tăng trưởng chiều cao và một trong là những chất thiết yếu giúp dẫn truyền thần kinh hoạt động tốt hơn bởi vì vùng trung tâm bộ nhớ của não (đồi hải mã) có chứa lượng kẽm rất cao.

Tuy có vai trò quan trọng nhưng các biểu hiện của thiếu kẽm, sắt lại vô cùng thầm lặng, tiềm tàng, khó chẩn đoán, dễ nhầm lẫn với các bệnh khác. Chính vì khó nhận biết nên cha mẹ không chủ động bổ sung kẽm và sắt dự phòng cho trẻ theo nhu cầu hàng ngày, khiến cho tình trạng thiếu kẽm và sắt ở trẻ em Việt Nam đang ở mức báo động. Theo TS.BS Phan Bích Nga GĐ Trung tâm khám và tư vấn dinh dưỡng - Viện Dinh dưỡng Quốc Gia: " Sau 6 tháng nhu cầu kẽm và sắt tăng cao, tăng lên gấp rưỡi, thậm trí gấp đôi. Đặc biệt, Trẻ thiếu sắt thường thiếu kẽm và ngược lại"

Mẹ nên bổ sung sắt và kẽm cho trẻ như thế nào?

Để đảm bảo đủ sắt, kẽm cho trẻ, mẹ nên chủ động bổ sung dự phòng nhu cầu hàng ngày cho bé để tránh việc thiếu hụt các vi chất dinh dưỡng này kéo dài ảnh hưởng đến tốc độ phát triển của trẻ. Ngoài việc thêm các loại thực phẩm giàu kẽm, sắt vào bữa ăn hàng ngày thì các mẹ cũng cần bổ sung sản phẩm có đầy đủ kẽm và sắt đáp ứng được nhu cầu hàng ngày như TPBVSK Fitobimbi Ferro C, sản phẩm được các chuyên gia khuyến cáo sử dụng trong cuốn "Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh lý dinh dưỡng ở trẻ em" do Viện Dinh dưỡng Quốc gia phát hành.

TBVSK Fitobimbi Ferro C với thành phần chính là sắt gluconate, kẽm gluconate kết hợp cùng đồng gluconate, vitamin B12, hoa cúc Đức và quả sơ ri giàu vitamin C giúp tăng khả năng hấp thu và bảo vệ sắt kẽm một cách tối ưu. Từ đó hỗ trợ trẻ trẻ ăn ngon, giảm mệt mỏi, tăng khả năng tập trung, giảm tình trạng ốm vặt, giảm nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt, phát triển cả thể chất lẫn não bộ cho trẻ

Sản phẩm được bào chế ở dạng siro vị ngọt thanh dễ uống không có mùi tanh của sắt, vị chua của kẽm nên trẻ rất dễ tiếp nhận. Mẹ có thể dùng trực tiếp hoặc pha loãng với đồ ăn, đồ uống khác của trẻ mà không ảnh hưởng đến chất lượng.

TPBVSK Fitobimbi Ferro C đạt tiêu chuẩn cGMP và được chứng nhận ISO 9001, ISO 13485, ISO 22000 nên tính đồng đều cao, ổn định về hàm lượng dược chất. Đặc biệt, sản phẩm không chứa gluten, không chứa lactose nên không gây dị ứng, không gây tác dụng phụ cho trẻ khi sử dụng.

Sản phẩm được sản xuất tại Ý bởi Pharmalife Research (Italy), công ty dược phẩm Ý với lịch sử hơn 20 năm và phân phối trên 60 quốc gia. Fitobimbi Ferro C được Công ty Cổ phần Dược phẩm Delap - đơn vị phân phối dược phẩm uy tín trên 15 năm tại Việt Nam nhập khẩu nguyên hộp về Việt Nam, được cấp phép lưu hành toàn quốc nên mẹ hoàn toàn yên tâm về nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm.

PV